
D-News: భారత్కు స్వాతంత్ర్యం రాకముందే.. 1947 ఆగస్టు 11న బ్రిటిష్ పాలన నుంచి బలూచిస్తాన్ స్వాతంత్ర్యాన్ని ప్రకటించుకున్నట్లు పలు వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. అప్పటి భౌగోళిక, రాజకీయ పరిస్థితుల్లో పాకిస్థాన్, బంగ్లాదేశ్ దేశాలు ఉనికిలో లేని సమయంలో బలూచిస్తాన్ ప్రత్యేక రాజకీయ అస్తిత్వాన్ని కలిగి ఉండేదని వారు చెబుతున్నారు. అయితే 1947 చివరి నాటికి బలూచిస్తాన్ పాకిస్థాన్లో విలీనమైందని చరిత్రలో నమోదైంది. అప్పటి నుంచి అక్కడి ప్రజల్లో స్వయం ప్రతిపత్తి, స్వేచ్ఛ కోసం ఉద్యమాలు కొనసాగుతున్నాయి.
దశాబ్దాలుగా బలూచిస్తాన్లో పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం, సైన్యం వ్యవహరిస్తున్న తీరుపై స్థానికంగా తీవ్ర వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది. అపారమైన సహజ వనరులు ఉన్నప్పటికీ తమ ప్రాంతానికి తగిన అభివృద్ధి, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు దక్కడం లేదని బలూచ్ వర్గాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. మరోవైపు చైనా పెట్టుబడులు, భారీ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు కూడా వివాదానికి కారణమవుతున్నాయి. స్థానిక ప్రజల అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా చైనా సంస్థలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారనే ఆరోపణలతో పలు ప్రాంతాల్లో నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా చైనా-పాకిస్థాన్ ఆర్థిక సహకారానికి సంబంధించిన ప్రాజెక్టులపై బలూచ్ వర్గాల నుంచి వ్యతిరేకత వ్యక్తమవుతోంది.
వరల్డ్ పీస్ యునైటెడ్ రాయబారి పర్వీందర్ సింగ్ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. బలూచిస్తాన్లో బంగారం, విలువైన రాళ్లు, అరుదైన ఖనిజాలతో పాటు అనేక సహజ వనరులు విస్తారంగా ఉన్నాయి. ఈ వనరులు పాకిస్థాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎంతో కీలకమైనవని ఆయన పేర్కొన్నారు. బలూచిస్తాన్ పాకిస్థాన్ నుంచి విడిపోతే ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ముఖ్యంగా ఖనిజ వనరులు, వాటి ఎగుమతుల పరంగా బలూచిస్తాన్కు ఉన్న ప్రాధాన్యత దృష్ట్యా.. ఈ ప్రాంతంపై నియంత్రణను పాకిస్థాన్ వదులుకోవడానికి సిద్ధంగా లేదనే వాదన వినిపిస్తోంది.
బలూచిస్తాన్ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం, అక్కడి ప్రజల హక్కుల అంశంపై అంతర్జాతీయ స్థాయిలోనూ చర్చ కొనసాగుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 56కు పైగా దేశాలు బలూచిస్తాన్ ప్రజల ప్రాథమిక హక్కులకు, స్వాతంత్ర్య డిమాండ్కు మద్దతు ఇస్తున్నాయని పర్వీందర్ సింగ్ పేర్కొన్నారు. 21వ శతాబ్దంలో బలప్రయోగం, హింస ద్వారా ఒక ప్రాంతాన్ని శాశ్వతంగా నియంత్రించడం సాధ్యం కాదని దౌత్య వర్గాలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి. బలూచిస్తాన్ ప్రజల ఆకాంక్షలు, హక్కులను గౌరవించడం ద్వారా మాత్రమే అక్కడ దీర్ఘకాలిక శాంతి, స్థిరత్వాన్ని నెలకొల్పే అవకాశం ఉంటుందని వారు చెబుతున్నారు.
మొత్తంగా బలూచిస్తాన్ అంశం పాకిస్థాన్ అంతర్గత రాజకీయాలకే పరిమితం కాకుండా.. సహజ వనరులు, చైనా పెట్టుబడులు, ప్రాంతీయ భద్రత, అంతర్జాతీయ దౌత్యంతో ముడిపడిన కీలక అంశంగా మారుతోంది.
