భారత్తో వాణిజ్య సంబంధాలు నిలిపివేయడం వల్ల పాకిస్థాన్ భారీ ఆర్థిక నష్టాన్ని ఎదుర్కొందని పాక్-ఇండియా బిజినెస్ కౌన్సిల్ (PIBC) ఛైర్మన్ నూర్ మహమ్మద్ ఖసూరి వెల్లడించారు. 2019 నుంచి ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్యం నిలిచిపోవడంతో పాకిస్థాన్కు ఇప్పటివరకు సుమారు 40 బిలియన్ డాలర్ల నష్టం వాటిల్లిందని ఆయన అంచనా వేశారు. ఇరు దేశాలు మళ్లీ వాణిజ్య సంబంధాలను పునరుద్ధరించుకోవాలని కోరారు.
2019 నుంచి నిలిచిన వాణిజ్యం

2019లో పుల్వామా ఉగ్రదాడి, ఆ తర్వాత చోటుచేసుకున్న పరిణామాల నేపథ్యంలో భారత్-పాకిస్థాన్ మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ పరిణామాలతో పాకిస్థాన్ వ్యాపారులు భారత్ నుంచి నేరుగా లభించే ముడిసరుకులు, ఇతర వస్తువులను దూర దేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తోందని ఖసూరి పేర్కొన్నారు.
దీంతో:
- రవాణా, సరుకు రవాణా ఖర్చులు పెరిగాయి.
- వస్తువులు చేరేందుకు ఎక్కువ సమయం పడుతోంది.
- పరిశ్రమలకు అవసరమైన ముడిసరుకుల కొనుగోలు భారం పెరిగింది.
- వ్యాపార సంస్థల ఉత్పత్తి వ్యయాలు అధికమయ్యాయి.
ఫార్మా రంగానికి ఏటా 2–3 బిలియన్ డాలర్ల ఆదా అవకాశం?
పాకిస్థాన్ ఔషధ పరిశ్రమకు అవసరమైన కొన్ని ముడిసరుకులు భారత్లో అందుబాటులో ఉన్నాయని ఖసూరి తెలిపారు. భారత్ నుంచి వాటిని దిగుమతి చేసుకునే అవకాశం ఉంటే తమ దేశ ఔషధ పరిశ్రమకు ఏటా 2 నుంచి 3 బిలియన్ డాలర్ల వరకు ఆదా అయ్యే అవకాశం ఉందని ఆయన అంచనా వేశారు.
ప్రస్తుతం దూర దేశాల నుంచి ముడిసరుకులు తెప్పించుకోవడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు, డెలివరీ సమయం రెండూ పెరుగుతున్నాయని పేర్కొన్నారు.
పత్తి దిగుమతులతో వస్త్ర పరిశ్రమపై భారం
పాకిస్థాన్ వస్త్ర పరిశ్రమ కూడా వాణిజ్య నిలిపివేత ప్రభావాన్ని ఎదుర్కొంటోందని ఖసూరి అన్నారు. దేశీయంగా పత్తి సాగు విస్తీర్ణం తగ్గడంతో వస్త్ర మిల్లులు బ్రెజిల్, ఈజిప్ట్, చైనా, అమెరికా వంటి దేశాల నుంచి పత్తిని దిగుమతి చేసుకోవాల్సి వస్తోందని తెలిపారు.
దీంతో వస్త్ర పరిశ్రమకు అదనంగా సుమారు 5 బిలియన్ డాలర్ల వ్యయం ఏర్పడిందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
పత్తి సాగు చేసే ప్రాంతాల్లో రైతులు పత్తి బదులుగా చెరకు సాగు వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారని, దీనివల్ల దేశ వస్త్ర పరిశ్రమతో పాటు విస్తృత ఆర్థిక వ్యవస్థపైనా ప్రభావం పడుతోందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. దేశీయ పత్తి ఉత్పత్తిని పెంచేందుకు మెరుగైన వ్యవసాయ విధానాలు అవసరమని సూచించారు.
భారత్ నుంచి దిగుమతులు చౌకగా ఉండొచ్చని వ్యాఖ్య
భారత్ నుంచి గతంలో లభించిన వస్తువుల కోసం పాకిస్థాన్ ఇప్పుడు ఇతర దేశాలపై ఆధారపడుతోందని ఖసూరి చెప్పారు. చక్కెర, ఎరువులు, సిమెంట్, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, ఇనుము, ఉక్కు, కూరగాయలు, భారీ యంత్రాలు వంటి వస్తువులను దూర ప్రాంతాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటున్నట్లు తెలిపారు.
భారత్తో వాణిజ్యం పునరుద్ధరిస్తే:
- రవాణా ఖర్చులు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
- పరిశ్రమలకు ముడిసరుకులు త్వరగా అందుతాయి.
- పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను తక్కువ ఖర్చుతో దిగుమతి చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
- వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల లభ్యత పెరుగుతుంది.
- వ్యాపార సంస్థల ఉత్పత్తి వ్యయాలు తగ్గవచ్చు.
భారత చమురు శుద్ధి కేంద్రాలు భౌగోళికంగా పాకిస్థాన్కు దగ్గరగా ఉండటంతో అక్కడి నుంచి పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను తెప్పించుకోవడం చౌకగా, వేగంగా ఉండొచ్చని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
పర్యాటకం, పెట్టుబడులకు కూడా అవకాశం
వాణిజ్య సంబంధాలు పునరుద్ధరిస్తే కేవలం వ్యాపారానికే కాకుండా పర్యాటకం, పెట్టుబడులు, ప్రాంతీయ సహకారానికీ అవకాశాలు ఏర్పడతాయని ఖసూరి పేర్కొన్నారు. ముఖ్యంగా మతపరమైన, చారిత్రక ప్రదేశాలు, పూర్వీకుల గ్రామాలు, ఇళ్లను సందర్శించాలనుకునే భారతీయ పర్యాటకులను పాకిస్థాన్ ఆకర్షించవచ్చని అన్నారు.
శ్రీలంక ఆర్థిక సంక్షోభ సమయంలో భారత్ అందించిన ఆర్థిక సహాయాన్ని ఉదాహరణగా ప్రస్తావిస్తూ.. పొరుగు దేశాలు కష్టకాలంలో పరస్పరం సహకరించుకోవచ్చని వ్యాఖ్యానించారు.
రాజకీయ విభేదాలు ఉన్నా చర్చలకు అవకాశం ఉండాలి
భారత్, పాకిస్థాన్ మధ్య రాజకీయ విభేదాలు ఉన్నప్పటికీ ఆర్థిక అవకాశాలను పరిశీలించకుండా ఉండకూడదని ఖసూరి అభిప్రాయపడ్డారు. పెండింగ్లో ఉన్న సమస్యలను చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకోవచ్చని పేర్కొన్నారు.
ఇరు దేశాల మధ్య చారిత్రక, సాంస్కృతిక, కుటుంబ సంబంధాలు ఉన్నాయని, వాటిని మెరుగైన సంబంధాలకు పునాదిగా ఉపయోగించుకోవచ్చని అన్నారు.
