D Spiritual: Dec 4: రోజూ ఇంట్లో పూజను భార్య చేయాలా, భర్త చేయాలా?
సనాతన ధర్మంలో చెప్పబడిన శాస్త్రోక్త నియమాలు, పూజా ఫలితాలు, గృహస్థ ధర్మం ప్రకారం ఎవరు పూజ చేయాలి అన్న విషయంపై ఇప్పుడేమో పూర్తి విశ్లేషణ చేసుకుందాం. ప్రతి ఇంట్లో ఉదయం జరిగే పూజాచర్యలు అత్యంత పవిత్రమైనవి. దీపం వెలిగించడం, నైవేద్యం పెట్టడం, దేవతలను ఆరాధించడం— ఇలా నిత్యపూజ ఎంత ముఖ్యమో అందరికీ తెలుసు. అయితే తరతరాలుగా ఒక సందేహం మాత్రం అలాగే కొనసాగుతోంది: రోజూ ఇంట్లో పూజను ఎవరు చేయాలి? ఇల్లాలు చేయాలా? లేక ఇంటి యజమాని చేయాలా? చాలా ఇళ్లలో స్త్రీలే పూజలు చేస్తుంటారు. కానీ సనాతన ధర్మంలో ఈ విషయంపై శాస్త్రోక్త సూచనలు స్పష్టంగా ఉన్నాయి.
శాస్త్రం ఏం చెప్తోంది? గృహంలో పూజాధికారం ఎవరిది?
సనాతన ధర్మంలో గృహస్థుడు ఇంటి ప్రధాన కర్తగా పేర్కొనబడాడు. సంకల్ప శ్లోకాల్లో కూడా “ధర్మపత్ని సమేతస్య…” అని రావడం ద్వారా పూజార్థం పురుషుడే యజమానిగా భావించబడతాడు. శాస్త్రం చెప్పేది ఏమిటంటే— రోజూ నిత్య పూజ భర్త చేయడం ఉత్తమం. దీపం వెలిగించడం, సంకల్పం చెప్పడం వంటి ప్రధాన కార్యాలు గృహస్థుడే చేయాలి. ఆయన చేసే పూజ ఫలితం కుటుంబ సభ్యులందరికీ సమానంగా చెల్లుతుంది అని ధర్మశాస్త్రం అంటోంది.
స్త్రీ చేసే పూజా ఫలితాలేంటి?
స్త్రీ చేసే పూజ పవిత్రమే. కానీ ఆమె చేసే వ్రతాలు, నోములు, ఉపవాసాలు సాధారణంగా వ్యక్తిగత కోరికలు లేదా పిల్లల/ఇంటి ఆరోగ్యం–సౌఖ్యం కోసమే చేస్తున్నందున, అవి వ్యక్తిగత పుణ్యంగా భావించబడతాయి. అందుకే వాటి ఫలితాలు ఎక్కువగా ఆమె సంకల్పానికి అనుగుణంగా వ్యక్తిగతంగా పొందబడతాయని శాస్త్రార్థం చెబుతుంది.
భార్య–భర్త ఇద్దరి పాత్రలు ఎలా ఉండాలి?
పూజ అనేది ఒక్కరి బాధ్యత కాకుండా, ఇద్దరూ కలిసి చేయాల్సిన గృహస్థ ధర్మం అని సంప్రదాయం చెబుతుంది.
భర్త పాత్ర:
- దీపం వెలిగించడం
- సంకల్పం చేయడం
- ప్రధాన పూజాచర్యలు నిర్వహించడం
భార్య పాత్ర:
- పూజగదిని శుభ్రం చేయడం
- నైవేద్యం సిద్ధం చేయడం
- పూలు, అలంకరణ
- పూజా సామగ్రిని సిద్ధం చేయడం
- పూజలో సహభాగం కావడం
ఇలా ఇద్దరూ కలిసి చేసిన పూజే అత్యుత్తమ ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
ఇంట్లో శాంతి కోరుకునే వారికి ముఖ్య సూచన
ఇంట్లో శుభకార్యాలు ఆలస్యం అవుతున్నట్లయితే లేదా శాంతి తగ్గినట్లు అనిపిస్తే, పండితులు సూచించే ముఖ్య పరిహారం — ప్రతి రోజు ఆవు నెయ్యితో దీపారాధన చేయడం. ఇది ఇంటికి శాంతి, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యాన్ని ఆకర్షిస్తుందని శాస్త్రోక్తంగా నమ్ముతారు.
సారాంశం
సనాతన ధర్మం ప్రకారం ఇంట్లో నిత్యపూజను భర్త చేయడం ఉత్తమంగా పేర్కొనబడింది. అయితే భార్య చేసే పూజలు కూడా పవిత్రమే మరియు అవి ఆమె వ్యక్తిగత పుణ్యానికి దోహదం చేస్తాయి. కానీ ఇద్దరూ కలిసి పూజలో పాల్గొంటే కుటుంబానికి శాంతి, శ్రేయస్సు, సంపద— అన్నీ సులభంగా చేకూరుతాయని ధర్మశాస్త్రం చెబుతుంది. అదే నిజమైన గృహస్థ ధర్మం.