D-News: మొబైల్ సిగ్నల్ లేని ప్రాంతాల్లోనూ ఫోన్ ద్వారా కనెక్టివిటీ పొందే అవకాశం త్వరలో అందుబాటులోకి రావచ్చు. ఇందుకోసం భారత టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ (TRAI) కీలక ప్రతిపాదనలు చేసింది. అనుకూలమైన స్మార్ట్‌ఫోన్లు నేరుగా ఉపగ్రహాలకు కనెక్ట్ అయ్యేలా ప్రత్యేక నియంత్రణ విధానాన్ని రూపొందించాలని సూచించింది. ఈ మేరకు నవంబర్ 5న తన సిఫార్సులను కేంద్ర టెలికమ్యూనికేషన్స్ శాఖ (DoT)కు సమర్పించింది. అయితే ఈ ప్రతిపాదనలకు ఇంకా కేంద్ర ప్రభుత్వం తుది ఆమోదం తెలపాల్సి ఉంది.
రెండు విధానాల్లో శాటిలైట్ కనెక్టివిటీ
స్మార్ట్‌ఫోన్లకు ఉపగ్రహాల ద్వారా కనెక్టివిటీ కల్పించేందుకు TRAI రెండు మార్గాలను ప్రతిపాదించింది.
1. MSS ఆధారిత కనెక్టివిటీ: మొబైల్ శాటిలైట్ సర్వీస్ (MSS) కోసం కేటాయించిన L-బ్యాండ్, S-బ్యాండ్ ఫ్రీక్వెన్సీలను ఉపయోగించి అనుకూలమైన స్మార్ట్‌ఫోన్లను నేరుగా ఉపగ్రహాలకు అనుసంధానిస్తారు. ఇందుకోసం భవిష్యత్తులో భారత్‌లో విక్రయించే స్మార్ట్‌ఫోన్లలో అవసరమైన శాటిలైట్ కమ్యూనికేషన్ మాడ్యూళ్లను చేర్చేలా తయారీదారులను ప్రోత్సహించాలని TRAI సూచించింది.
2. IMT స్పెక్ట్రమ్ ఆధారిత కనెక్టివిటీ: ప్రస్తుతం మొబైల్ టెలికాం సంస్థలకు కేటాయించిన ఫ్రీక్వెన్సీలను ఉపగ్రహ కనెక్టివిటీ కోసం కూడా వినియోగించే విధానాన్ని ప్రతిపాదించింది. ఇందులో 600 MHz, 700 MHz, 800 MHz, 900 MHz, 1800 MHz, 2100 MHz బ్యాండ్లను ఉపయోగించేందుకు అనుమతించాలని సూచించింది. ఇందుకు సంబంధిత టెలికాం సంస్థల అంగీకారం, అవసరమైన అనుమతులు తప్పనిసరి.
స్టార్‌లింక్, అమెజాన్ లియోకు అవకాశాలు
ఈ ప్రతిపాదనలు అమల్లోకి వస్తే స్టార్‌లింక్, అమెజాన్ లియో, యూటెల్‌శాట్ వన్‌వెబ్, టాటా గ్రూప్‌కు చెందిన నెల్కో వంటి సంస్థలకు కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడవచ్చు. ఈ సంస్థలు ఉపగ్రహ నెట్‌వర్క్ సామర్థ్యాన్ని టెలికాం ఆపరేటర్లకు లేదా అర్హత కలిగిన సర్వీస్ ప్రొవైడర్లకు అందించవచ్చు.
దీంతో టెలికాం కంపెనీలు తమ వినియోగదారులకు శాటిలైట్ ఆధారిత కనెక్టివిటీ సేవలను అందించే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా మారుమూల గ్రామాలు, కొండ ప్రాంతాలు, అటవీ ప్రాంతాలు, సముద్ర తీర ప్రాంతాలు, సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో మొబైల్ నెట్‌వర్క్ విస్తరణకు ఇది ఉపయోగపడవచ్చు.
నేరుగా వినియోగదారులకు సేవలు అందించలేవు
TRAI ప్రతిపాదించిన కొత్త విధానంలో శాటిలైట్ నెట్‌వర్క్ సంస్థలకు ప్రత్యేకంగా ‘శాటిలైట్ కమ్యూనికేషన్ నెట్‌వర్క్ ప్రొవైడర్ ఆథరైజేషన్’ (SCN Provider Authorisation) ఇవ్వాలని సూచించింది. ఈ సంస్థలు తమ నెట్‌వర్క్ సామర్థ్యాన్ని అర్హత కలిగిన టెలికాం కంపెనీలకు సేవగా అందించవచ్చు. దీనిని శాటిలైట్ కమ్యూనికేషన్ నెట్‌వర్క్ యాజ్ ఏ సర్వీస్ (SCNaaS)గా పేర్కొంటారు.
అయితే ఈ అనుమతి కింద శాటిలైట్ నెట్‌వర్క్ సంస్థలు నేరుగా వినియోగదారులకు టెలికాం సేవలు అందించడానికి వీలుండదు. వినియోగదారులకు సేవలను అందించే బాధ్యత సంబంధిత అనుమతులు కలిగిన టెలికాం ఆపరేటర్లు లేదా ఇతర అర్హత కలిగిన సంస్థలదే.
20 ఏళ్ల లైసెన్స్.. పునరుద్ధరణకు అవకాశం
కొత్త SCN ప్రొవైడర్ అనుమతిని దేశవ్యాప్తంగా వర్తించేలా గరిష్ఠంగా 20 ఏళ్ల కాలపరిమితితో ఇవ్వాలని TRAI ప్రతిపాదించింది. అవసరమైతే మరో 20 ఏళ్ల వరకు పునరుద్ధరించుకునే అవకాశం కల్పించాలని సూచించింది. ఈ విధానం ద్వారా శాటిలైట్ నెట్‌వర్క్ సంస్థలు దీర్ఘకాలికంగా పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు అవకాశం ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.
అలాగే ఈ సేవలకు సంబంధించిన స్పెక్ట్రమ్ కేటాయింపు, లైసెన్స్ ఫీజులు, సాంకేతిక ప్రమాణాలు, భద్రతా నిబంధనలపై కూడా TRAI పలు సిఫార్సులు చేసింది. దేశ భద్రత, చట్టబద్ధమైన నిఘా అవసరాలు, నెట్‌వర్క్ పర్యవేక్షణకు సంబంధించిన నిబంధనలు పాటించాల్సి ఉంటుంది.
ఇప్పుడే అందుబాటులోకి వస్తుందా?
TRAI ప్రతిపాదనలు చేసినంత మాత్రాన శాటిలైట్ టు మొబైల్ సేవలు వెంటనే ప్రారంభం కావు. ఈ సిఫార్సులను కేంద్ర టెలికమ్యూనికేషన్స్ శాఖ పరిశీలించి తుది నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఆమోదం తర్వాత అవసరమైన లైసెన్సులు, స్పెక్ట్రమ్ కేటాయింపులు, సాంకేతిక ఏర్పాట్లు పూర్తిచేయాలి. MSS ఆధారిత సేవల కోసం భవిష్యత్తులో వచ్చే స్మార్ట్‌ఫోన్లలో ప్రత్యేక మాడ్యూళ్లు అవసరమయ్యే అవకాశం కూడా ఉంది.
ఈ ప్రతిపాదనలు అమలైతే మొబైల్ టవర్లపై మాత్రమే ఆధారపడకుండా ఉపగ్రహాల ద్వారా కూడా కనెక్టివిటీ పొందే కొత్త మార్గం ఏర్పడుతుంది. మారుమూల ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ సేవల విస్తరణకు ఇది కీలక ముందడుగు కావచ్చు.