శివాలయంలో లింగంపై మూడు సార్లు చప్పట్లు ఎందుకు కొడతారు..? ఆ రహస్యం తెలుసా..?

D Spiritual: Feb 21: శివలింగం ముందు మూడుసార్లు చప్పట్లు కొట్టే ఆచారం దేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తుంది. దీనికి ఒక మతపరమైన, ఆధ్యాత్మిక సంకేతార్థం ఉందని చెబుతారు. హిందూ ధర్మంలో మహా శివుడి పూజకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. సకల శుభాలను ప్రసాదించే శివుడిని భక్తులు వివిధ విధాలుగా ఆరాధిస్తారు. భోళా శంకరుడు ఘనమైన పూజలు కోరుకోడు; శివలింగంపై నీళ్లు పోసినా భక్తులను అనుగ్రహిస్తాడని విశ్వాసం. అయితే శివాలయంలో హారతి లేదా అభిషేకం అనంతరం కొంతమంది భక్తులు మూడుసార్లు చప్పట్లు కొట్టడం గమనించవచ్చు. ఇది కేవలం సంప్రదాయమా? లేక దాని వెనుక లోతైన అర్థమా? అనే ప్రశ్న సహజంగా ఉత్పన్నమవుతుంది.

హిందూ తత్వశాస్త్రంలో “మూడు” అనే సంఖ్యకు విశేష ప్రాముఖ్యత ఉంది. సృష్టి, స్థితి, లయం అనే మూడు తత్త్వాలు లేదా బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు అనే త్రిమూర్తులను ఈ మూడు చప్పట్లు సూచిస్తాయని భావిస్తారు. శివాలయంలోకి ప్రవేశించే భక్తుడు కేవలం సందర్శకుడు కాదు; తనను తాను దైవానికి అంకితం చేసుకునే సాధకుడు. మొదటి చప్పట్లు “ఓ మహాదేవా, నేను మీ సన్నిధిలో ఉన్నాను” అనే తన ఉనికిని తెలియజేసే సంకేతం. రెండవ చప్పట్లు తన కోరికలు, బాధలు, ప్రార్థనలను మనసులో సమర్పించే భావప్రకటన. మూడవ చప్పట్లు సంపూర్ణ అంకితభావంతో దైవకృపను అంగీకరించే సూచనగా భావిస్తారు.

జానపద కథనాలు కూడా ఈ ఆచారానికి ప్రేరణనిస్తాయి. లంక యుద్ధానికి ముందు శ్రీరాముడు సముద్ర తీరంలో శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి పూజించినప్పుడు మూడుసార్లు చప్పట్లు కొట్టాడని విశ్వాసం ఉంది. అలాగే రావణుడు గొప్ప శివభక్తుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు; తన భక్తిని వ్యక్తపరచడానికి పూజ సమయంలో చప్పట్లు కొట్టేవాడని పురాణ కథలు చెబుతాయి. ఇవి విశ్వాసపరమైన అంశాలైనా, భక్తుల మనసుల్లో ఈ ఆచారానికి ఒక ఆధ్యాత్మిక బలం ఇస్తాయి.

శాస్త్రీయ దృష్టికోణంలో చూసినా చప్పట్లు కొట్టడంలో కొన్ని ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని కొంతమంది ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతారు. చప్పట్లు కొట్టడం చేతుల్లోని నరాలను ఉత్తేజితం చేసి రక్తప్రసరణను మెరుగుపరుస్తుందని భావిస్తారు. ఇది ఏకాగ్రతను పెంచడంలో సహాయపడుతుందని కూడా అంటారు. ఉదయం లాఫ్టర్ క్లబ్బుల్లో నవ్వుతూ చప్పట్లు కొట్టడం కూడా ఇదే భావనకు ఉదాహరణ. శబ్దం ద్వారా సానుకూల సంకేతం ఏర్పడి, సమిష్టిగా చప్పట్లు కొడితే వాతావరణంలో ఉత్సాహం, శక్తి పెరుగుతాయి.

దేవాలయంలో ఆరతి అనంతరం అందరూ కలిసి చప్పట్లు కొడితే ఆ ప్రదేశంలో ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం ఏర్పడుతుంది. అది కేవలం శబ్దం మాత్రమే కాదు; ఒక సమిష్టి భావోద్వేగం, భక్తి భావనల వ్యక్తీకరణ. నేటి వేగవంతమైన జీవితంలో దేవాలయ సందర్శనం చాలామందికి మానసిక ప్రశాంతతను ఇస్తుంది. అలాంటి సందర్భంలో ఈ మూడు చప్పట్లు ఒక చిన్న ధ్యాన క్షణంలా మారి మనల్ని మనం గమనించుకునే అవకాశం ఇస్తాయి.

మొత్తానికి, శివలింగం ముందు మూడుసార్లు చప్పట్లు కొట్టడం కేవలం ఒక సంప్రదాయం కాదు; అది విశ్వాసం, భావోద్వేగం, సానుకూల శక్తి యొక్క సమ్మేళనం. పౌరాణిక దృష్టితో చూసినా, శాస్త్రీయ కోణంలో విశ్లేషించినా, దీని అసలు ఉద్దేశ్యం మనస్సును కేంద్రీకరించి దైవానికి అంకితం కావడమే. తదుపరి సారి మీరు శివాలయాన్ని సందర్శించినప్పుడు, ఆ మూడు చప్పట్లలో దాగి ఉన్న ఆంతర్యాన్ని గుర్తుచేసుకుంటే ఆ అనుభవం మరింత లోతైన ఆధ్యాత్మిక స్పర్శనివ్వవచ్చు.