DArticle: 06 Oct: అంతరిక్ష ప్రయాణాల్లో మరణాలు అరుదైనవి అయినప్పటికీ, నాసా మరియు ఇతర స్పేస్ ఏజెన్సీలు దీనికి సంబంధించి ప్రత్యేక ప్రొటోకాల్లు రూపొందించుకున్నాయి. అయితే, అధికారికంగా ఒకే ఏకైక ప్రొటోకాల్ లేదు; శిక్షణలో “డెత్ సిమ్స్” (మరణ సిమ్యులేషన్లు) చేస్తారు, ఈ సిమ్యులేషన్ లో మిగతా వ్యోమగాముల బాధ్యతలు మరియు వారు చేయవల్సిన పనుల గురించి చర్చిస్తారు. ప్రధానంగా, మిషన్ కొనసాగించడం మిగిలిన సభ్యుల బాధ్యత దాని గురించి తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తల గురించి శిక్షణ ఇస్తారు.
1. స్పేస్క్రాఫ్ట్ లేదా ISS (అంతరిక్ష కేంద్రం) లోపల మరణిస్తే:
- తక్షణ చర్యలు: మరణం ధృవీకరించిన తర్వాత, శరీరాన్ని ఒక ప్రత్యేక బ్యాగ్లో (కార్బన్ ఫైబర్ లేదా హై-స్ట్రెంగ్త్ మెటీరియల్) సీల్ చేస్తారు. ఇది శరీరం నుంచి వచ్చే బ్యాక్టీరియా లేదా వాసనలను నివారిస్తుంది.
- స్టోరేజ్: శరీరాన్ని చల్లని ప్రదేశంలో (ఎయిర్లాక్ లేదా మొత్తమైన మాడ్యూల్) ఉంచుతారు. ISSలో ఉంటే, ఫ్రీజర్ లేదా కోల్డ్ స్టోరేజ్లో ఉంచి, భూమికి తిరిగి పంపుతారు. ఇది మెడికల్ పరీక్షలు కోసం ఉపయోగిస్తారు లేదా కుటుంబానికి అప్పజెప్పుతారు .
- మిషన్ ప్రభావం: మిషన్ కొనసాగుతుంది. మిగిలిన వ్యోమగాములు మానసిక దృఢత్వం కోసం భూమి నుంచి మార్గదర్శకత్వాలు పంపిస్తారు.
- ఉదాహరణ: ISSలో మరణం జరిగితే, శరీరం చల్లని పరిస్థితుల్లో ఉంచి, తదుపరి ఫ్లైట్తో భూమికి తీసుకువెళ్తారు.
2. అంతరిక్ష శూన్యాకాశంలో (వాక్యూమ్) మరణిస్తే:
- శారీరక ప్రక్రియ: అంతరిక్షంలో శరీరం -270°C (-454°F) చల్లని వాతావరణంలో ఫ్రీజ్ అవుతుంది. నీరు (శరీరంలో 60%) సబ్లిమేషన్ (ఐస్ నుంచి డైరెక్ట్గా వాపు అవుతుంది) ద్వారా ఆకల్పన చేస్తుంది. డీకే చేయడం ప్రారంభమవుతుంది, కానీ రేడియేషన్ మరియు మైక్రోమీటియర్లు శరీరాన్ని దెబ్బతీస్తాయి.
- ప్రొటోకాల్: స్పేస్సూట్లో ఉంటే, రేడియేషన్ నుంచి రక్షించడానికి సూట్లోనే ఉంచి, స్పేస్క్రాఫ్ట్కు తిరిగి తీసుకువెళ్తారు. లేకపోతే, శరీరం అంతరిక్షంలోనే తేలుతూ పోతుంది.
3. దీర్ఘకాలిక మిషన్లలో (ఉదా: మార్స్ ప్రయాణం):
- మార్స్కు వెళ్తున్న మిషన్లో మరణం జరిగితే, శరీరాన్ని బోర్డ్లోనే ప్రిజర్వ్ చేస్తారు (ఫ్రీజ్ లేదా కెమికల్ ప్రాసెసింగ్). తిరిగి భూమికి వచ్చే వరకు (సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు) ఉంచుతారు. ఇతర ఆప్షన్లు: శరీరాన్ని స్పేస్లో జెటిసన్ చేయడం లేదా క్రెమేట్ చేయడం (కానీ ఇది ఇంకా చర్చలో ఉంది).
ముఖ్య గమనికలు:
- భవిష్యత్ ప్రణాళిక: నాసా ఇతర ఆప్షన్లు (ఉదా: బయోడిగ్రేడబుల్ కాఫిన్స్ లేదా స్పేస్ ఫ్యూనరల్స్)పై పరిశోధన చేస్తోంది. చంద్రుడిపై మరణం జరిగితే, శరీరం ఫ్రీజ్ అయి, బ్రిటిల్ (తుప్పు) అవుతుంది.
- చారిత్రకం: ఇప్పటివరకు అంతరిక్షంలో మరణాలు (చాలెంజర్, కోలంబియా షటిల్ పేలుళ్లు) భూమి ప్రవేశంలో జరిగాయి, కాబట్టి ఇలాంటి ప్రొటోకాల్లు ఇంకా పరీక్షించబడలేదు.