DNews: 06Oct: ఆంధ్రప్రదేశ్లో వైద్యకళాశాలల ప్రైవేటీకరణ అనేది రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారింది. వైఎస్ఆర్సీపీ ప్రభుత్వ హయాంలో (2019-2024) ప్రతి జిల్లాలో ప్రభుత్వ వైద్యకళాశాలలు స్థాపించేందుకు ప్రణాళిక రూపొందించబడింది. దీని ద్వారా 2,550 మెడికల్ సీట్లు పెరిగి, మొత్తం 4,910 సీట్లు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అయితే, 17 కళాశాలల నిర్మాణంలో రూ.8,480 కోట్లు అవసరమైనప్పటికీ, రూ.1,550 కోట్లు మాత్రమే ఖర్చు చేసారు, చాలా కళాశాలల నిర్మాణాలు మధ్యలోనే ఉన్నాయి.
ప్రస్తుత టీడీపీ-జనసేన-బీజేపీ కూటమి ప్రభుత్వం ఈ కళాశాలలను పూర్తి చేయడానికి పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్ట్నర్షిప్ (పీపీపీ) మోడల్ను అమలు చేస్తోంది. ఇది ప్రైవేటీకరణ కాదని, రెండేళ్లలో అన్ని కళాశాలలు పూర్తి చేసి రూ.3,700 కోట్ల ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించుకోవచ్చని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. పీపీపీ మోడల్లో (డిజైన్, ఫైనాన్స్, బిల్డ్, ఆపరేట్, ట్రాన్స్ఫర్) 33 ఏళ్ల లీజు పై ప్రైవేటు సంస్థలు నిర్మాణం-నిర్వహణ చేస్తాయి, తర్వాత ప్రభుత్వ స్వాధీనంలోకి వస్తాయి. భూమి యాజమాన్యం ప్రభుత్వ వద్దనే ఉంటుందని, ఎకరానికి రూ.100 చొప్పున లీజు ఇవ్వడం ద్వారా ఖర్చు తగ్గుతుందని వివరించారు. ఉదాహరణకు, మార్కాపురం కళాశాలలో గత ప్రభుత్వం రూ.475 కోట్లకు గాను రూ.46 కోట్లు (7%) మాత్రమే ఖర్చు చేసిందని విమర్శ. ఇప్పటికే నాలుగు కళాశాలలకు (ఆదోని, మదనపల్లి, మార్కాపురం, పిడుగురాళ్ల) ఈ మోడల్ అమలు చేస్తున్నారు.
వైఎస్ఆర్సీపీ పార్టీ దీన్ని “పెద్ద స్కామ్”గా అంటూ తీవ్ర వ్యతిరేకత చూపుతోంది. పీపీపీ పేరుతో ప్రభుత్వ ఆస్తులను ప్రైవేటు సంస్థలకు ధారాదత్తం చేస్తున్నారని, ఫీజులు రూ.57 లక్షల నుండి రూ.1 కోటి పైకి పెరిగి పేదలకు వైద్యవిద్య-చికిత్స దూరమవుతుందని వాదిస్తున్నారు. రాష్ట్ర బడ్జెట్ రూ.3 లక్షల కోట్లు ఉన్నప్పటికీ, రూ.5,000 కోట్లు కేటాయించి కళాశాలలు పూర్తి చేయకపోవడం అసమర్థత అని ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఇప్పటికే రూ.700 కోట్లు ఖర్చు చేసినప్పటికీ ప్రైవేటీకరణకు వెళ్తున్నారని, భవిష్యత్తులో లీజు పొడిగించి శాశ్వతంగా ప్రైవేటు సంస్థల పరమవుతాయని ఆందోళన. మాజీ సీఎం వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి “ప్రైవేటీకరణ అడ్డుకుంటాం, నిరసనల్లో పాల్గొంటాను, టెండర్లు రద్దు చేస్తాం” అని హెచ్చరించారు. ఇతర రాష్ట్రాలు (తెలంగాణ, తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఒడిశా) మరియు కేంద్రం (ఎయిమ్స్) ప్రభుత్వ రంగంలోనే కళాశాలలు నడుపుతున్నాయని పోల్చి చూపారు.
లాభాలు (Advantages):
- వేగవంతమైన పూర్తి మరియు ఆర్థిక ఆదా: అర్ధాంతర కళాశాలలు (రూ.8,480 కోట్లు అవసరం, కానీ రూ.1,550 కోట్లు మాత్రమే ఖర్చు) 2 సంవత్సరాల్లో పూర్తి చేయవచ్చు, రూ.3,700 కోట్ల ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించవచ్చు. ప్రైవేటు భాగస్వాములు డిజైన్, ఫైనాన్స్, బిల్డ్, ఆపరేట్ చేస్తారు.
- మరిన్ని సీట్లు మరియు సేవలు: ప్రతి సంవత్సరం 110 అండర్గ్రాడ్యుయేట్ మెడికల్ సీట్లు జోడించి, ఫ్రీ OPD మరియు IPD సేవలు కొనసాగుతాయి. 2025-26కి 2,550 MBBS సీట్ల లక్ష్యం సాధ్యమవుతుంది.
- ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మెరుగుదల: ప్రైవేటు సంస్థల పాల్కత్తుతో ఆధునిక సదుపాయాలు, మెరుగైన నిర్వహణ వస్తాయి. 33 ఏళ్ల తర్వాత కళాశాలలు ప్రభుత్వ స్వాధీనంలోకి వస్తాయి, భూమి ప్రభుత్వ వద్దనే ఉంటుంది.
నష్టాలు (Disadvantages):
- ఫీజు పెరగడం మరియు పేదలకు భారం: పీపీపీ కళాశాలల్లో MBBS ఫీజు రూ.57 లక్షల నుండి రూ.1 కోటి పైకి పెరిగి, NRI కోటా ఫీజు రూ.17.9 లక్షలు ఎక్కువ. 2024-25లో ఇప్పటికే 700 MBBS సీట్లు కోల్పోయాం, పేదలకు ఉచిత వైద్యవిద్య దూరమవుతుంది.
- ఆరోగ్య వ్యవస్థ బలహీనపడటం: ప్రైవేటు సంస్థలు (ఇన్సూరర్లు) చేతిలోకి వెళ్తే, లాభాల కోసం సేవలు పరిమితమవుతాయి, ఉచిత చికిత్స దూరమవుతుంది. ఇది పేదల ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరం.
- రాజకీయ-ఆర్థిక ఆందోళనలు: గత ప్రభుత్వం (YSRCP) ప్రారంభించిన కళాశాలలను ప్రైవేటు సంస్థలకు ధారాదత్తం చేస్తున్నారని విమర్శ. భవిష్యత్తులో లీజు పొడిగించి శాశ్వత ప్రైవేటైజేషన్ అవుతుందని ఆందోళన.