DNews: 18 Sep: నరేంద్ర మోడీ నాయకత్వంలో భారతీయ జనతా పార్టీ (BJP) రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక రంగాలలో గణనీయమైన పెరుగుదల మరియు అభివృద్ధిని సాధించింది. 2014లో ప్రధానమంత్రిగా బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పటి నుండి, మోడీ నాయకత్వం బీజేపీని భారతదేశంలో అతిపెద్ద రాజకీయ శక్తిగా మార్చింది. ఈ విజయం ఆర్థిక సంస్కరణలు, సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాలు, హిందుత్వ భావజాలం, మరియు మోడీ యొక్క వ్యక్తిగత చరిష్మా తో కూడిన నాయకత్వ శైలిపై ఆధారపడింది.
1. రాజకీయ పెరుగుదల
ఎన్నికల విజయాలు:
2014 లోక్సభ ఎన్నికలలో బీజేపీ 282 సీట్లతో స్పష్టమైన మెజారిటీ సాధించింది, ఇది 1984 తర్వాత ఒకే పార్టీకి స్వతంత్ర మెజారిటీ వచ్చిన మొదటి సందర్భం.
2019లో 303 సీట్లతో మరోసారి ఘనవిజయం సాధించింది, మరియు 2024లో NDA కూటమితో 293 సీట్లతో మూడోసారి అధికారంలోకి వచ్చింది.
రాష్ట్రాలలో కూడా బీజేపీ పట్టు బలపడింది. 2025 నాటికి, NDA 20 రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో అధికారంలో ఉంది.
వ్యక్తిగత బ్రాండింగ్:
మోడీని బీజేపీ ప్రధాని అభ్యర్థిగా 2013లో ప్రకటించడం ఎన్నికలలో కీలకమైన అంశం. ఆయన గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా సాధించిన ఆర్థిక వృద్ధి ఇమేజ్, అవినీతి వ్యతిరేక హామీలు ఓటర్లను ఆకర్షించాయి.
2014 ఎన్నికలు మోడీ వ్యక్తిగత ఇమేజ్పై రిఫరెండంగా వర్ణించబడ్డాయి, ఇది బీజేపీకి అసాధారణమైన వ్యూహం.
2. ఆర్థిక సంస్కరణలు
మేక్ ఇన్ ఇండియా:
2014లో ప్రారంభించిన ఈ కార్యక్రమం భారతదేశంలో తయారీ రంగాన్ని ప్రోత్సహించడం, వ్యాపార సౌలభ్యాన్ని మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది ఉద్యోగ సృష్టి, ఎగుమతులను పెంచింది.
GST (వస్తు సేవల పన్ను):
2017లో అమలైన GST దేశవ్యాప్తంగా వినియోగ పన్నులను ఏకీకృతం చేసి, పన్ను వసూలు వ్యవస్థను సరళీకరించింది. ఇది పన్ను ఆదాయాన్ని పెంచింది, అయితే ప్రారంభంలో సవాళ్లను ఎదుర్కొంది.
డీమోనిటైజేషన్ (2016):
రూ.500, రూ.1000 నోట్లను రద్దు చేసి నల్లధనాన్ని అరికట్టే ప్రయత్నం చేసింది. ఇది ఆర్థిక వృద్ధిని తాత్కాలికంగా నెమ్మదించినప్పటికీ, డిజిటల్ లావాదేవీలు, పన్ను ఆదాయాన్ని పెంచింది.
ఆర్థిక వృద్ధి:
2014-2022 మధ్య భారతదేశ GDP పర్ క్యాపిటా US$5,000 నుండి US$7,000కి పెరిగింది, దాదాపు 40% వృద్ధి.
భారత్ 2023లో ప్రపంచంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థగా నిలిచింది, 2024లో 6.5% వృద్ధి అంచనా వేయబడింది.
3. సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాలు
జన్ ధన్ యోజన:
బ్యాంకింగ్ సేవలను అందరికీ అందుబాటులోకి తెచ్చింది, ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో. దీని ద్వారా 99% పెద్దలు ఆధార్ లింక్డ్ బ్యాంక్ ఖాతాలు కలిగి ఉన్నారు.
ఆయుష్మాన్ భారత్:
ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆరోగ్య బీమా కార్యక్రమం, దీని ద్వారా లక్షల మంది గరీబులకు ఉచిత వైద్యం అందుతోంది.
పీఎం ఆవాస్ యోజన:
2014-2024 మధ్య 4.2 కోట్ల ఇళ్లను సామాన్యులకు అందించింది, 2024లో మరో 3 కోట్ల ఇళ్లకు ఆమోదం లభించింది.
స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్:
సురక్షిత పారిశుద్ధ్యానికి దోహదం చేసినందుకు మోడీ 2019లో బిల్ అండ్ మెలిందా గేట్స్ ఫౌండేషన్ నుండి గ్లోబల్ గోల్కీపర్ అవార్డు అందుకున్నారు.
4. హిందుత్వ భావజాలం
రామ మందిర్ నిర్మాణం:
2024 జనవరిలో అయోధ్యలో రామ మందిర్ ప్రతిష్ఠాపన బీజేపీ యొక్క హిందుత్వ ఎజెండాకు ప్రధాన విజయం. మోడీ ఈ కార్యక్రమాన్ని నడిపించారు.
జమ్మూ కాశ్మీర్లో ఆర్టికల్ 370 రద్దు:
2019లో ఈ రద్దు ద్వారా కాశ్మీర్ను కేంద్రంతో ఏకీకృతం చేశారు, ఇది బీజేపీ యొక్క జాతీయవాద ఎజెండాకు సంకేతం.
విమర్శలు:
హిందుత్వ ఎజెండా మైనారిటీల హక్కులను కుంటుపరుస్తోందని, దేశంలో సెక్యులర్ ఫాబ్రిక్ను దెబ్బతీస్తోందని విమర్శలు వచ్చాయి.
5. గవర్నెన్స్ మరియు ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్
ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అభివృద్ధి:
గత దశాబ్దంలో రోడ్లు, రైల్వేలు, ఎయిర్పోర్టులు, మరియు పోర్టుల నిర్మాణం వేగవంతం అయింది. పీఎం గతిశక్తి, నేషనల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ పైప్లైన్ దీనికి ఉదాహరణలు.
గుజరాత్లో మోడీ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు సబర్మతి రివర్ఫ్రంట్, GIFT సిటీ వంటి ప్రాజెక్టులు ఆయన ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ దృష్టిని చూపించాయి.
మినిమం గవర్నమెంట్, మాక్సిమం గవర్నెన్స్:
మోడీ ఈ సూత్రంతో పరిపాలనను సరళీకరించారు. ఆధార్ రోల్అవుట్ ద్వారా సబ్సిడీ లీకేజీని తగ్గించారు.
మన్ కీ బాత్:
ఈ రేడియో కార్యక్రమం ద్వారా మోడీ నేరుగా ప్రజలతో సంబంధం ఏర్పరచుకున్నారు, ఇది బీజేపీ యొక్క బ్రాండ్ ఇమేజ్ను పెంచింది.
6. అంతర్జాతీయ గుర్తింపు
డిప్లొమసీ:
మోడీ భారతదేశ గ్లోబల్ ఇమేజ్ను బలోపేతం చేశారు. రష్యా, UAE, ఫ్రాన్స్, యూఎస్ వంటి దేశాల నుండి అత్యున్నత అవార్డులు అందుకున్నారు.
ఇంటర్నేషనల్ డే ఆఫ్ యోగా, G20 సమ్మిట్ వంటి కార్యక్రమాలు భారత్ను గ్లోబల్ స్టేజ్లో నిలబెట్టాయి.
ఆర్థిక ర్యాంకింగ్:
భారత్ 2014లో 9వ స్థానంలో ఉన్న ఆర్థిక వ్యవస్థ 2023 నాటికి 5వ స్థానానికి చేరింది.
7. విమర్శలు మరియు సవాళ్లు
అవినీతి ఆరోపణలు:
ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టరేట్ (ED) వంటి సంస్థలను రాజకీయ ప్రతీకారం కోసం ఉపయోగించారని విమర్శలు.
ఉపాధి మరియు అసమానత:
ఉద్యోగ సృష్టి అంచనాలను అందుకోలేకపోయింది. 40% శ్రామిక శక్తి ఇప్పటికీ వ్యవసాయంలో ఉంది, నిరుద్యోగం మరియు ద్రవ్యోల్బణం ఓటర్ల ఆందోళనలుగా మారాయి.
సెక్యులర్ ఫాబ్రిక్:
హిందుత్వ ఎజెండా కారణంగా భారత్ ఒక ఎలక్టోరల్ ఆటోక్రసీగా మారిందని స్వీడన్ V-Dem ఇన్స్టిట్యూట్ వంటి సంస్థలు విమర్శించాయి.
మీడియా స్వేచ్ఛ:
వరల్డ్ ప్రెస్ ఫ్రీడం ఇండెక్స్లో భారత్ 180 దేశాలలో 161వ స్థానానికి పడిపోయింది.
8. గుజరాత్ మోడల్ యొక్క ప్రభావం
మోడీ గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా (2001-2014) సాధించిన విజయాలు బీజేపీ జాతీయ ఎజెండాకు బలమైన పునాది వేశాయి.
వైబ్రంట్ గుజరాత్: ఈ కార్యక్రమం గుజరాత్ను గ్లోబల్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ హబ్గా మార్చింది.
సామాజిక సంస్కరణలు: కన్యా కేళవణి (బాలికల విద్య), జ్యోతిగ్రామ యోజన (24 గంటల విద్యుత్) వంటి కార్యక్రమాలు గ్రామీణ అభివృద్ధికి దోహదపడ్డాయి.
అయితే, గుజరాత్లో మానవ అభివృద్ధి సూచికలు (ఆరోగ్యం, విద్య) జాతీయ సగటు కంటే తక్కువగా ఉన్నాయని విమర్శలు ఉన్నాయి.
9. మోడీ యొక్క వ్యక్తిగత ఇమేజ్
మోడీ యొక్క డైనమిక్, నిర్ణయాత్మక నాయకత్వం బీజేపీని ఒక బలమైన బ్రాండ్గా మార్చింది. 2015లో Pew Research పోల్లో 87% మంది ఆయనకు మద్దతు ఇచ్చారు.
2024 ఎన్నికలలో ఆయన వ్యక్తిగత పాపులారిటీ (79% అనుకూల రేటింగ్) బీజేపీని అధికారంలో ఉంచింది, అయినప్పటికీ స్వతంత్ర మెజారిటీ సాధించలేదు.
10. భవిష్యత్తు దిశ
విక్షిత్ భారత్: మోడీ యొక్క విజన్ 2047 నాటికి భారత్ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చడం. దీనికి టెక్నాలజీ, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్, మరియు యూత్ ఎంపవర్మెంట్ కీలకం.
సవాళ్లు: ఉద్యోగ సృష్టి, ఆర్థిక అసమానతలు, మరియు సామాజిక సమైక్యత బీజేపీ యొక్క భవిష్యత్తు విజయాలకు కీలకం.
నరేంద్ర మోడీ నాయకత్వంలో బీజేపీ రాజకీయ ఆధిపత్యం, ఆర్థిక సంస్కరణలు, మరియు సామాజిక కార్యక్రమాల ద్వారా గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించింది. అయితే, అవినీతి ఆరోపణలు, హిందుత్వ ఎజెండాపై విమర్శలు, మరియు ఉద్యోగ సృష్టి సవాళ్లు పార్టీ ఇమేజ్ను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. మోడీ యొక్క విజన్ మరియు గవర్నెన్స్ మోడల్ భారత్ను గ్లోబల్ పవర్హౌస్గా మార్చే దిశలో పని చేస్తున్నాయి, కానీ సమతుల్య అభివృద్ధి కీలకం.