తెలంగాణకు ప్రత్యేక గుర్తింపు తీసుకొచ్చిన తాండూరు కందులు ఇప్పుడు విదేశీ మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశించాయి. ఇప్పటివరకు రాష్ట్రంతో పాటు దేశంలోని పలు ప్రాంతాల్లో మంచి ఆదరణ పొందిన ఈ కందిపప్పు తొలిసారిగా ఆస్ట్రేలియాకు ఎగుమతి కావడం విశేషం. ఇప్పటికే భౌగోళిక గుర్తింపు (GI Tag) పొందిన తాండూరు కందులకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలోనూ గుర్తింపు లభించే దిశగా ఈ పరిణామం కీలకంగా మారింది. తెలంగాణ నేలపై పండిన పంట సముద్ర మార్గం ద్వారా విదేశాలకు చేరడం రైతులు, వ్యాపారులు, ఎగుమతిదారుల్లో కొత్త ఆశలు నింపుతోంది. భవిష్యత్తులో మరిన్ని దేశాలకు తాండూరు కందుల ఎగుమతులకు మార్గం సుగమం కావచ్చనే అంచనాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన వ్యవసాయ, ప్రాసెస్‌ చేసిన ఆహార ఉత్పత్తుల ఎగుమతి అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (APEDA) సహకారంతో తాండూరు కందుల ఎగుమతి ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. హైదరాబాద్‌కు చెందిన దుర్గా ఎక్స్‌పోర్ట్స్ అండ్ ఇంపోర్ట్స్ సంస్థ ‘AMMAAS’ బ్రాండ్ పేరుతో ఈ కందులను ఆస్ట్రేలియాకు సరఫరా చేస్తోంది. దీంతో తెలంగాణకు ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చిన తాండూరు కందులకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లోనూ అవకాశాలు పెరుగుతున్నాయి. ఇంతకీ ఈ కందుల ప్రత్యేకత ఏమిటి? తెలంగాణలో ఎక్కడ పండిస్తారు? వీటికి జీఐ గుర్తింపు ఎందుకు లభించింది? తెలుసుకుందాం.
1. తొలిసారిగా ఆస్ట్రేలియాకు ఎగుమతి
జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ (GI) గుర్తింపు పొందిన తాండూరు కందుల తొలి ఎగుమతి సరుకు 2026 అక్టోబర్ 28న హైదరాబాద్ నుంచి ఆస్ట్రేలియాకు బయలుదేరింది. APEDA సహకారంతో చేపట్టిన ఈ ఎగుమతిని హైదరాబాద్‌కు చెందిన దుర్గా ఎక్స్‌పోర్ట్స్ అండ్ ఇంపోర్ట్స్ సంస్థ ‘AMMAAS’ బ్రాండ్ పేరుతో నిర్వహిస్తోంది. ఆస్ట్రేలియాకు చెందిన భారతమ్మ PTY Ltd ఈ సరుకును దిగుమతి చేసుకుంటోంది.
సముద్ర మార్గం ద్వారా ఈ కందులు ఆస్ట్రేలియాకు చేరుకోనున్నాయి. తెలంగాణ వ్యవసాయ శాఖ కార్యదర్శి, వ్యవసాయ ఉత్పత్తి కమిషనర్ సురేంద్ర మోహన్, APEDA అసిస్టెంట్ జనరల్ మేనేజర్ ఆర్.పీ. నాయుడు తదితర అధికారులు వర్చువల్ విధానంలో తొలి ఎగుమతి ప్రక్రియను ప్రారంభించారు. తెలంగాణకు చెందిన ప్రత్యేక వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు పరిచయం చేయడంలో ఇది కీలక పరిణామంగా నిలిచింది.
2. తాండూరు కందులు ఎక్కడ పండుతాయంటే?
తాండూరు కందులను ప్రధానంగా తెలంగాణలోని వికారాబాద్ జిల్లాలో సాగు చేస్తారు. ముఖ్యంగా తాండూరు, బషీరాబాద్, పెద్దేముల్, యాలాల మండలాల్లో వర్షాధార పద్ధతిలో ఈ పంటను పండిస్తారు. ఈ ప్రాంతంలోని లోతైన నల్లరేగడి నేలలు, అట్టపుల్గైట్ ఖనిజాలు, సున్నపురాయి నిక్షేపాలు కందుల ప్రత్యేక లక్షణాలపై ప్రభావం చూపుతాయి.
స్థానిక భౌగోళిక పరిస్థితులు, నేల స్వభావం కారణంగా తాండూరు కందులకు ప్రత్యేకమైన రుచి, నాణ్యత ఏర్పడ్డాయి. ఇతర ప్రాంతాల్లో పండించే కందులతో పోలిస్తే వీటికి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. ఇక్కడి రైతులు తరతరాలుగా ఈ పంటను సాగు చేస్తూ వస్తున్నారు.
3. తెలంగాణలో జీఐ గుర్తింపు పొందిన తొలి వ్యవసాయ ఉత్పత్తి
తాండూరు కందులు తెలంగాణలో జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ (GI) గుర్తింపు పొందిన తొలి వ్యవసాయ ఉత్పత్తిగా ప్రత్యేకతను సొంతం చేసుకున్నాయి. ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో పండే లేదా తయారయ్యే ఉత్పత్తికి, ఆ ప్రాంత భౌగోళిక పరిస్థితులు, సంప్రదాయాలు, ప్రత్యేక లక్షణాలతో సంబంధం ఉన్నప్పుడు జీఐ గుర్తింపును అందిస్తారు.
ఈ గుర్తింపు వల్ల ఉత్పత్తి ఏ ప్రాంతానికి చెందినదో అధికారికంగా గుర్తించడం సులభమవుతుంది. అంతేకాకుండా, అదే పేరుతో ఇతర ప్రాంతాల ఉత్పత్తులను విక్రయించకుండా అసలైన ప్రాంతీయ ప్రత్యేకతను కాపాడేందుకు జీఐ ట్యాగ్ ఉపయోగపడుతుంది. తాండూరు కందులకు ఈ గుర్తింపు రావడంతో వాటి ప్రత్యేకతకు మరింత ప్రాధాన్యం లభించింది.
4. రుచితో పాటు ప్రొటీన్ కూడా అధికమే!
తాండూరు కందులు మంచి రుచి, త్వరగా ఉడికే స్వభావం, నిల్వ ఉండే సామర్థ్యానికి పేరుగాంచాయి. అధికారిక సమాచారం ప్రకారం వీటిలో సుమారు 22 నుంచి 24 శాతం వరకు ప్రొటీన్ ఉంటుంది. సాధారణ తృణధాన్యాలతో పోలిస్తే కందుల్లో ప్రొటీన్ పరిమాణం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
మన రోజువారీ ఆహారంలో కందిపప్పుకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పప్పు, సాంబారు, ఇతర సంప్రదాయ వంటకాల తయారీలో దీనిని విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. రుచి, వంట నాణ్యతతో పాటు పోషక విలువలు కూడా ఉండటంతో తాండూరు కందులకు వినియోగదారుల్లో ప్రత్యేక ఆదరణ ఉంది.
5. రైతులకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో కొత్త అవకాశాలు
తాండూరు కందులు ఆస్ట్రేలియాకు ఎగుమతి కావడం తెలంగాణ రైతులకు, ఉత్పత్తిదారులకు కొత్త అవకాశాలకు మార్గం చూపే పరిణామం. ఇప్పటివరకు దేశీయ మార్కెట్లకే పరిమితమైన ఈ ఉత్పత్తికి అంతర్జాతీయ కొనుగోలుదారులను చేరుకునే అవకాశం ఏర్పడింది. భవిష్యత్తులో విదేశాల నుంచి మరిన్ని ఆర్డర్లు వస్తే రైతులు, వ్యాపారులు, ఎగుమతిదారులకు ప్రయోజనం కలగవచ్చు.
అయితే ఎగుమతులు ప్రారంభమైనంత మాత్రాన రైతుల ఆదాయం వెంటనే పెరుగుతుందని చెప్పలేం. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో నిరంతర డిమాండ్, గిట్టుబాటు ధరలు, నాణ్యత ప్రమాణాలు, సరఫరా వ్యవస్థ వంటి అంశాలపై దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలు ఆధారపడి ఉంటాయి. ఏదేమైనా, తెలంగాణకు ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చిన తాండూరు కందులు తొలిసారిగా ఆస్ట్రేలియా మార్కెట్‌లోకి అడుగుపెట్టడం రాష్ట్ర వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు తీసుకొచ్చే ముందడుగు.