భారత్‌లో డిజిటల్ చెల్లింపుల వినియోగం రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. చిన్న దుకాణాల నుంచి పెద్ద వ్యాపార సంస్థల వరకు కోట్లాది మంది యూపీఐ (UPI) ద్వారా లావాదేవీలు నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను నిర్వహిస్తున్న నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) ఇప్పుడు టెక్నాలజీ రంగంలో మరో కీలక అడుగు వేసింది. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI), బ్లాక్‌చెయిన్, డిజిటల్ ఫైనాన్షియల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతిక రంగాలపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టేందుకు కొత్త అనుబంధ సంస్థను ఏర్పాటు చేసింది.
ఈ సంస్థకు NPCI Tech Solutions Limited (NTSL) అని పేరు పెట్టింది. భవిష్యత్తులో డిజిటల్ చెల్లింపులు, బ్యాంకింగ్ సేవలు, ప్రభుత్వ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను మరింత ఆధునికంగా మార్చేందుకు అవసరమైన టెక్నాలజీని అభివృద్ధి చేయడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
NPCI కొత్త కంపెనీ ఎందుకు ఏర్పాటు చేసింది?
NPCI ఇప్పటివరకు UPI, IMPS, RuPay వంటి డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థల నిర్వహణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. దేశవ్యాప్తంగా బ్యాంకులు, పేమెంట్ యాప్‌లు, ఆర్థిక సంస్థల మధ్య డిజిటల్ లావాదేవీలు సజావుగా జరిగేలా అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలను అందిస్తోంది.
అయితే టెక్నాలజీ వేగంగా మారుతున్న నేపథ్యంలో కేవలం చెల్లింపుల వ్యవస్థలను నిర్వహించడం మాత్రమే కాకుండా, కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం ఉందని NPCI భావిస్తోంది. అందుకే తన ప్రధాన చెల్లింపుల కార్యకలాపాలకు అదనంగా పరిశోధన, అభివృద్ధి, టెక్నాలజీ సేవల కోసం ప్రత్యేక సంస్థను ఏర్పాటు చేసింది.
NTSL పూర్తిగా NPCI యాజమాన్యంలో పనిచేసే నాలుగో అనుబంధ సంస్థ. ఇప్పటికే NPCI International Payments, NPCI Bharat BillPay, NPCI BHIM Services వంటి సంస్థలు NPCI గ్రూప్‌లో ఉన్నాయి.
AI, బ్లాక్‌చెయిన్‌పై ప్రత్యేక దృష్టి
NTSL ప్రధానంగా నాలుగు విభాగాలపై దృష్టి పెట్టనుంది.
1. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI): బ్యాంకింగ్, డిజిటల్ చెల్లింపుల్లో AI వినియోగాన్ని విస్తరించడం ఈ సంస్థ లక్ష్యాల్లో ఒకటి. వినియోగదారుల సమస్యలను వేగంగా గుర్తించడం, ఫిర్యాదుల పరిష్కారాన్ని మెరుగుపరచడం, వ్యవస్థల పనితీరును విశ్లేషించడం వంటి అవసరాలకు AI ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.
2. బ్లాక్‌చెయిన్ టెక్నాలజీ: డిజిటల్ లావాదేవీల సమాచారాన్ని భద్రంగా నమోదు చేయడం, ధృవీకరణ ప్రక్రియలను మెరుగుపరచడం వంటి అంశాల్లో బ్లాక్‌చెయిన్ వినియోగంపై దృష్టి పెట్టనుంది. అయితే UPIలో బ్లాక్‌చెయిన్‌ను ఎప్పుడు, ఎలా అమలు చేస్తారనే దానిపై ఇంకా నిర్దిష్ట ప్రకటన లేదు.
3. డిజిటల్ ఫైనాన్షియల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్: దేశంలోని డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు అవసరమైన సాంకేతిక మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం మరో ముఖ్యమైన లక్ష్యం. బ్యాంకులు, ఫిన్‌టెక్ సంస్థలు, ఇతర డిజిటల్ సేవలకు ఉపయోగపడే వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయనుంది.
4. గ్లోబల్ కెపాబిలిటీ సెంటర్ సేవలు: అంతర్జాతీయ స్థాయిలో టెక్నాలజీ అభివృద్ధి, సాఫ్ట్‌వేర్ సేవలు, నైపుణ్యాల వినియోగం వంటి కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన సేవలను కూడా అందించనుంది.
Vishal Kanvatyకి కీలక బాధ్యతలు
NPCI టెక్నాలజీ విభాగంలో దాదాపు పదేళ్లుగా పనిచేస్తున్న విశాల్ కన్వాటీని NTSL మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్‌గా నియమించారు. NPCIలో చీఫ్ టెక్నాలజీ ఆఫీసర్‌గా పనిచేసిన ఆయనకు డిజిటల్ పేమెంట్స్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల అభివృద్ధి, వాణిజ్యపరమైన అమలులో అనుభవం ఉంది.
కొత్త సంస్థ ద్వారా NPCI గ్రూప్ టెక్నాలజీ సామర్థ్యాలను విస్తరించడం, భవిష్యత్తులో అవసరమయ్యే కొత్త డిజిటల్ సేవలకు పునాది వేయడం ఆయన బాధ్యతల్లో భాగం.
eKYC, టికెటింగ్ సేవలకు కూడా టెక్నాలజీ మద్దతు
NTSL కేవలం UPI చెల్లింపులకే పరిమితం కావడం లేదు. eKYC Setu, Unified Ticketing Platform (UTP) వంటి డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ కార్యక్రమాలకు కూడా టెక్నాలజీ సేవలను అందించనుంది.
దీంతో గుర్తింపు ధృవీకరణ, డిజిటల్ టికెటింగ్, ఇతర ప్రజా సేవలకు సంబంధించిన వ్యవస్థల అభివృద్ధిలో కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడవచ్చు. ప్రభుత్వ డిజిటల్ సేవలు, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలు, ప్రైవేట్ ఫిన్‌టెక్ సంస్థల మధ్య సాంకేతిక అనుసంధానాన్ని బలోపేతం చేయడంలో ఈ సంస్థ పాత్ర ఉండనుంది.
UPI వినియోగదారులకు ఎలాంటి ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చు?
NTSL ఏర్పాటు చేసిన వెంటనే UPI యాప్‌లలో కొత్త ఫీచర్లు అందుబాటులోకి వస్తాయని చెప్పలేం. అయితే దీర్ఘకాలంలో ఈ సంస్థ అభివృద్ధి చేసే టెక్నాలజీ వల్ల డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థకు పలు ప్రయోజనాలు కలిగే అవకాశం ఉంది.
- వేగవంతమైన ఫిర్యాదుల పరిష్కారం: AI ఆధారిత వ్యవస్థలతో చెల్లింపులకు సంబంధించిన సమస్యలను గుర్తించి పరిష్కరించే ప్రక్రియ మెరుగుపడవచ్చు.
- మెరుగైన భద్రత: అనుమానాస్పద లావాదేవీలను గుర్తించడం, మోసాల నివారణకు కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.
- సులభమైన డిజిటల్ సేవలు: eKYC, టికెటింగ్ వంటి సేవల్లో మెరుగైన సాంకేతిక అనుసంధానం సాధ్యమవుతుంది.
- బ్యాంకులకు కొత్త అవకాశాలు: AI, బ్లాక్‌చెయిన్ ఆధారిత సేవలను అభివృద్ధి చేసేందుకు బ్యాంకులు, ఫిన్‌టెక్ సంస్థలకు మద్దతు లభించవచ్చు.
అయితే ఈ ప్రయోజనాలు ఏ స్థాయిలో, ఎప్పటి నుంచి అందుబాటులోకి వస్తాయనేది భవిష్యత్తులో సంస్థ చేపట్టే ప్రాజెక్టులు, వాటి అమలుపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
NPCI CEO ఏమన్నారు?
NPCI మేనేజింగ్ డైరెక్టర్, CEO దిలీప్ అస్బే మాట్లాడుతూ.. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలు డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, ఆర్థిక సేవల్లో కొత్త అవకాశాలను సృష్టిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు. ఈ అవకాశాలపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి పెట్టి NPCI గ్రూప్ టెక్నాలజీ సామర్థ్యాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు NTSLను ఏర్పాటు చేసినట్లు తెలిపారు.
భారత డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త దిశ
భారత్‌లో UPI వినియోగం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందింది. ఇప్పుడు డిజిటల్ చెల్లింపుల తర్వాతి దశలో AI, బ్లాక్‌చెయిన్, అధునాతన డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉంది.
ఈ నేపథ్యంలో NPCI కొత్త అనుబంధ సంస్థను ఏర్పాటు చేయడం భారత ఫిన్‌టెక్ రంగంలో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. భవిష్యత్తులో డిజిటల్ చెల్లింపుల భద్రత, వినియోగదారుల సేవలు, బ్యాంకింగ్ టెక్నాలజీ, ప్రభుత్వ డిజిటల్ కార్యక్రమాల అభివృద్ధిలో NTSL ఎలాంటి మార్పులు తీసుకొస్తుందో చూడాలి.