D News: Oct 28: Amazon–I4C: ఆన్‌లైన్ మోసాల నివారణకు అమెజాన్, I4C కీలక చర్యలు
ఆన్‌లైన్ మోసాల నుంచి వినియోగదారులను రక్షించేందుకు అమెజాన్ ఇండియా, కేంద్ర హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని ఇండియన్ సైబర్‌క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (I4C) తమ భాగస్వామ్యాన్ని మరింత విస్తరించాయి. ఈ భాగస్వామ్యంలో రెండో దశలో భాగంగా ‘#ScamSmartIndia’ పేరుతో దేశవ్యాప్తంగా పలు అవగాహన కార్యక్రమాలను చేపడుతున్నట్లు 2026 అక్టోబర్ 27న ప్రకటించాయి. పండగల సీజన్‌లో ఆన్‌లైన్ షాపింగ్, డిజిటల్ చెల్లింపులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో నకిలీ సందేశాలు, మోసపూరిత రీఫండ్ అభ్యర్థనలు, అనుమానాస్పద డెలివరీ హెచ్చరికలు, నకిలీ ఆఫర్లను గుర్తించేలా వినియోగదారులకు అవగాహన కల్పించడం ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన లక్ష్యం.
ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా ఢిల్లీ, ముంబై, బెంగళూరు, కోల్‌కతా నగరాల్లోని 10 లక్షల అమెజాన్ డెలివరీ ప్యాకేజీలపై ఆన్‌లైన్ భద్రతకు సంబంధించిన సందేశాలను ముద్రించి ప్రజలకు చేరవేశారు. తద్వారా రోజువారీ ఆన్‌లైన్ షాపింగ్ సమయంలో ఎదురయ్యే సైబర్ మోసాలపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచేందుకు సంస్థలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.
AI సాంకేతికతతో సైబర్ ముప్పుల గుర్తింపు
ఐఐటీ ఢిల్లీ సహకారంతో నిర్వహించిన ‘రక్షం–నేషనల్ AI సైబర్‌సెక్యూరిటీ హ్యాకథాన్ 2026’లోనూ అమెజాన్, I4C భాగస్వామ్యంగా పాల్గొన్నాయి. వాయిస్ క్లోనింగ్ మోసాలు, డీప్‌ఫేక్‌లు, ఇతర కొత్త తరహా సైబర్ ముప్పులను గుర్తించి ఎదుర్కొనే కృత్రిమ మేధ (AI) ఆధారిత పరిష్కారాలను అభివృద్ధి చేయాలని విద్యార్థి బృందాలను ప్రోత్సహించాయి. ఈ హ్యాకథాన్‌కు దాదాపు 5,000 రిజిస్ట్రేషన్లు రాగా, ఎంపికైన 30 బృందాల్లో విజేతను అక్టోబర్ 25న ప్రకటించినట్లు సంస్థలు తెలిపాయి.
నకిలీ సందేశాలను గుర్తించేందుకు డిజిటల్ గేమ్
సైబర్ మోసాలపై అవగాహన పెంచడంతో పాటు, అనుమానాస్పద పరిస్థితుల్లో సరైన నిర్ణయాలు తీసుకునేలా వినియోగదారులకు శిక్షణ ఇచ్చేందుకు అమెజాన్, I4C ప్రత్యేక చర్యలు చేపట్టాయి. ఇందులో భాగంగా నిజమైన డెలివరీ సమాచారం, రీఫండ్ అభ్యర్థనలు, చెల్లింపు సూచనలు, ఆఫర్లను మోసపూరిత సందేశాల నుంచి వేరు చేసి గుర్తించేందుకు ఇంటరాక్టివ్ డిజిటల్ గేమ్‌ను అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చాయి. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా వినియోగదారులు ఆన్‌లైన్‌లో ఎదురయ్యే అనుమానాస్పద పరిస్థితులను గుర్తించి, వాటిపై అప్రమత్తంగా వ్యవహరించడం నేర్చుకోవచ్చు.
I4C డైరెక్టర్ నిశాంత్ కుమార్, అమెజాన్ ఇండియా లీగల్ వైస్ ప్రెసిడెంట్ రాకేష్ బక్షి ఈ భాగస్వామ్యం ద్వారా వినియోగదారుల అవగాహనను పెంపొందించడం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో కొత్త ముప్పులను ఎదుర్కోవడం, చట్ట అమలు సంస్థలతో సమన్వయాన్ని బలోపేతం చేయడం లక్ష్యమని పేర్కొన్నారు. అమెజాన్ చేపడుతున్న ‘మిషన్ గ్రాహాక్’ వినియోగదారుల అవగాహన కార్యక్రమానికి కూడా ఈ ప్రచారం తోడ్పడుతుంది.
సైబర్ మోసాల నుంచి రక్షణకు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
ఆన్‌లైన్ మోసాల బారిన పడకుండా ఉండేందుకు వినియోగదారులు కొన్ని ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు పాటించాలి. తెలియని వ్యక్తులకు OTPలు, బ్యాంకు వివరాలు, పాస్‌వర్డ్‌లు లేదా UPI PINలను వెల్లడించకూడదు. అనుమానాస్పద లింకులను తెరవకూడదు. ఆకర్షణీయమైన ఆఫర్లు, రీఫండ్ సందేశాలు, డెలివరీ హెచ్చరికలు వచ్చినప్పుడు వాటి నిజానిజాలను అధికారిక మార్గాల్లో ధృవీకరించుకోవాలి. అలాగే, చెల్లింపులు చేసే ముందు లబ్ధిదారుడి వివరాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి.
సైబర్ మోసానికి గురైతే వెంటనే ఫిర్యాదు చేయండి
ఒకవేళ సైబర్ మోసానికి గురైతే ఆలస్యం చేయకుండా జాతీయ సైబర్ నేరాల హెల్ప్‌లైన్ నంబర్ 1930కు కాల్ చేయాలి. అలాగే అధికారిక వెబ్‌సైట్ cybercrime.gov.in ద్వారా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. మోసం జరిగిన వెంటనే ఫిర్యాదు చేయడం వల్ల ఆర్థిక నష్టాన్ని తగ్గించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఆన్‌లైన్ లావాదేవీల విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండటం, వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని రహస్యంగా ఉంచడం, అనుమానాస్పద కార్యకలాపాలను వెంటనే నివేదించడం ద్వారా సైబర్ నేరాల నుంచి రక్షణ పొందవచ్చు.