హైదరాబాద్‌: సెలవులు వచ్చాయంటే పిల్లలకు ఆటలు, కుటుంబ వేడుకలు, విహారయాత్రలతో సందడి మొదలవుతుంది. అయితే ఈ సమయంలో రోజువారీ దినచర్యలు మారిపోవడం వల్ల ఆహారపు అలవాట్లు, శారీరక శ్రమ, నిద్రపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. సమయానికి భోజనం చేయకపోవడం, మధ్యలో ఎక్కువగా స్నాక్స్‌ తినడం, స్క్రీన్‌ ముందు ఎక్కువసేపు గడపడం, ఆలస్యంగా నిద్రపోవడం వంటి మార్పులు కుటుంబ ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ఈ పరిస్థితుల్లోనూ కొన్ని చిన్న అలవాట్లతో ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చని కుటుంబ ఆరోగ్య పరిశోధకులు సూచిస్తున్నారు.
కెనడాలోని యూనివర్సిటీ ఆఫ్‌ గ్వెల్ఫ్‌కు చెందిన పోషకాహార నిపుణులు, కుటుంబ ఆరోగ్య పరిశోధకులు హోలీ నోయెల్‌ షాఫ్‌స్మా, జెస్‌ హైన్స్‌, క్యాథరిన్‌ వాల్టన్‌, రఫాయెల్‌ జాకబ్‌ ఈ విషయంపై పలు సూచనలు చేశారు. కుటుంబాలు సెలవులను ఆనందిస్తూనే ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని కొనసాగించేందుకు మూడు ముఖ్యమైన అలవాట్లను వివరించారు.
1. రోజులో కనీసం ఒకసారైనా కుటుంబమంతా కలిసి భోజనం
సెలవుల సమయంలో ప్రతి ఒక్కరికీ వేర్వేరు కార్యక్రమాలు ఉండటంతో కుటుంబమంతా కలిసి భోజనం చేయడం కష్టమవుతుంది. అయినప్పటికీ రోజులో కనీసం ఒకసారైనా అందరూ కలిసి భోజనం చేసేలా ప్రణాళిక చేసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అది రాత్రి భోజనమే కావాల్సిన అవసరం లేదు. ఉదయం అల్పాహారం సమయంలోనైనా కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసి కూర్చోవచ్చు.
పిల్లలను వంట తయారీలో భాగస్వాములను చేయడం కూడా ఉపయోగకరమని చెబుతున్నారు. కూరగాయలు కడగడం, పదార్థాలను కొలవడం, కలపడం, సరుకులు కొనుగోలు చేయడంలో సహాయం చేయడం వంటి చిన్న పనులు అప్పగించవచ్చు. ఇలా చేయడం వల్ల పిల్లలకు ఆహారంపై ఆసక్తి పెరగడంతో పాటు కొత్త వంటకాలను రుచి చూసే అవకాశం ఉంటుంది. ఆహారం విషయంలో మొండితనం కూడా తగ్గే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు పేర్కొంటున్నారు.
2. బయట ఆటలు, నడక.. స్క్రీన్‌ టైమ్‌కు పరిమితి
పిల్లలు ఎక్కువసేపు ఇంట్లోనే ఉండకుండా బయట ఆడుకునేలా ప్రోత్సహించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. కుటుంబంతో కలిసి నడకకు వెళ్లడం, పార్కుల్లో ఆడుకోవడం, ప్రకృతితో గడపడం వంటి కార్యక్రమాలు శారీరక చురుకుదనాన్ని పెంచుతాయి. ప్రకృతిలో సమయం గడపడం పిల్లల మెదడు అభివృద్ధికి, మానసిక ప్రశాంతతకు కూడా తోడ్పడుతుందని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.
అదే సమయంలో మొబైల్‌ ఫోన్లు, టీవీ, టాబ్లెట్ల వినియోగానికి పరిమితులు విధించాలి. సెలవుల సమయంలో పిల్లలు ఎంతసేపు స్క్రీన్‌ ముందు ఉండవచ్చో ముందుగానే నిర్ణయించి చెప్పడం మంచిది. భోజనం చేసే సమయంలో టీవీ, ఫోన్లకు దూరంగా ఉండే అలవాటు చేయాలి.
అయితే స్క్రీన్‌ టైమ్‌ పూర్తిగా మానేయాల్సిన అవసరం లేదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. కుటుంబమంతా కలిసి పరిమిత సమయం పాటు సినిమా లేదా కార్యక్రమం చూడవచ్చు. చూసిన విషయాలపై పిల్లలతో చర్చించడం, ప్రశ్నలు అడగడం ద్వారా వారి భాషా నైపుణ్యాలు, ఆలోచనా సామర్థ్యం అభివృద్ధి చెందవచ్చు.
3. సెలవుల్లోనూ నిద్ర సమయాన్ని మార్చొద్దు
ఆరోగ్యానికి సరిపడా నిద్ర ఎంతో ముఖ్యం. ముఖ్యంగా పిల్లలు, టీనేజర్లు వయసును బట్టి రోజుకు సుమారు 8 నుంచి 17 గంటల వరకు నిద్ర అవసరమవుతుందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. పెద్దలకు సాధారణంగా 7 నుంచి 9 గంటల నిద్ర అవసరం. ప్రతి నలుగురు పిల్లల్లో ఒకరు సరిపడా నిద్రపోవడం లేదని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి.
సెలవుల్లో రాత్రి వేళల్లో వేడుకలు, వినోద కార్యక్రమాల వల్ల నిద్ర సమయం మారిపోకుండా చూసుకోవాలి. సాధ్యమైనంత వరకు ప్రతిరోజూ ఒకే సమయానికి పడుకునే అలవాటు కొనసాగించాలి. నిద్రకు ముందు పుస్తకం చదవడం వంటి ప్రశాంతమైన, స్క్రీన్‌ లేని కార్యక్రమాలను అలవాటు చేయవచ్చు.
ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లినప్పుడు లేదా బంధువుల ఇళ్లలో బస చేసినప్పుడు కూడా పిల్లలకు నిద్రపోయే సమయం దగ్గరపడుతోందని ముందుగానే చెప్పాలి. ఆటలు లేదా వినోద కార్యక్రమాలను ఒక్కసారిగా ఆపేయకుండా కొన్ని నిమిషాల ముందే హెచ్చరించడం వల్ల పిల్లలు మానసికంగా సిద్ధమవుతారని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
చిన్న మార్పులతో కుటుంబ ఆరోగ్యానికి మేలు
సెలవులు అంటే రోజువారీ అలవాట్లన్నింటినీ పక్కన పెట్టాల్సిన అవసరం లేదని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు. రోజులో ఒకసారైనా కుటుంబంతో కలిసి భోజనం చేయడం, పిల్లలను బయట ఆడుకునేలా ప్రోత్సహించడం, స్క్రీన్‌ టైమ్‌ను నియంత్రించడం, నిద్ర సమయాన్ని క్రమబద్ధంగా ఉంచడం వంటి చిన్న చర్యలు కుటుంబ ఆరోగ్యానికి తోడ్పడతాయి. ఈ అలవాట్లతో సెలవులను ఆనందిస్తూనే ఆరోగ్యాన్నీ కాపాడుకోవచ్చని నిపుణుల సూచన.