D Spiritual: Jan 24: తరతరాలుగా మన పెద్దలు పాటించిన పూజా విధానాల్లో ఆధునిక శాస్త్రం గుర్తించిన అనేక ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు దాగి ఉన్నాయి. రోజూ కొన్ని నిమిషాలు పూజ చేయడం వల్ల మన మనసు, శరీరం రెండింటిపైనా సానుకూల ప్రభావం పడుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. పూజ అనేది కేవలం ఆధ్యాత్మిక ఆచారం మాత్రమే కాదు, ఒక సంపూర్ణ మానసిక–శారీరక సాధనగా కూడా భావించవచ్చు.
పూజను మనం సాధారణంగా భక్తితోనే అనుసంధానిస్తాం. కానీ లోతుగా పరిశీలిస్తే, ఇది శాస్త్రీయ ఆరోగ్య రహస్యాలతో నిండిన ప్రక్రియ అని అర్థమవుతుంది. తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న ఈ సంప్రదాయాలు మన శారీరక ఆరోగ్యం, మానసిక స్థిరత్వం కోసం ఎంతో ఉపయుక్తంగా పనిచేస్తున్నాయి.
పూజలో మొదట వినిపించే గంట శబ్దం సాధారణమైనది కాదు. ఇది నిర్దిష్ట తరంగాల సమాహారం. ఈ శబ్దం మెదడులోని ఎడమ, కుడి భాగాలను సమన్వయం చేసి ఏకాగ్రతను పెంచుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. గంట మోగినప్పుడు మనసులోని అశాంతి, గందరగోళ ఆలోచనలు తగ్గి, ప్రస్తుత క్షణంపై దృష్టి కేంద్రీకృతమవుతుంది.
అదేవిధంగా మంత్రోచ్ఛారణ కూడా శాస్త్రీయ ప్రభావం కలిగిన ప్రక్రియ. “ఓం”, “నమః” వంటి శబ్ద తరంగాలు శ్వాసను నియంత్రించి నాడీ వ్యవస్థను ప్రశాంతపరుస్తాయి. దీని వల్ల రక్తపోటు తగ్గడం, హృదయ స్పందన సమతుల్యంగా మారడం జరుగుతుంది. రోజూ మంత్రాలు జపించడం ద్వారా ఒత్తిడి, ఆందోళన తగ్గి మనసు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.
పూజలో వెలిగించే దీపం కేవలం ఆధ్యాత్మిక ప్రతీక మాత్రమే కాదు. దీపపు కాంతిని కొంతసేపు నిశ్చలంగా చూడటం వల్ల కంటి కండరాలకు విశ్రాంతి లభిస్తుంది. మృదువైన ఈ వెలుగు చూపును మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుందని చెబుతారు. అందుకే పూజ సమయంలో దీపాన్ని ప్రశాంతంగా చూడమని పెద్దలు సూచించేవారు.
కర్పూరం, ధూపం వంటి వాటిని కాల్చినప్పుడు వెలువడే వాసనలు గాలిలోని సూక్ష్మక్రిములను నశింపజేస్తాయి. ఇవి సహజ యాంటీసెప్టిక్ లక్షణాలు కలిగి ఉండటంతో చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం శుద్ధి అవుతుంది. ఫలితంగా స్వచ్ఛమైన ఆక్సిజన్ లభించి శ్వాసకోశానికి మేలు జరుగుతుంది.
పూజ ఒక సంపూర్ణ అనుభవం. ఇందులో మన పంచేంద్రియాలన్నీ చురుకుగా పనిచేస్తాయి. దీపం చూపుకు, గంట శబ్దం చెవులకు, ధూపం వాసన ముక్కుకు, ప్రసాదం రుచి నాలుకకు, పూల స్పర్శ చర్మానికి ఆనందాన్ని ఇస్తాయి. ఈ అనుభూతుల సమన్వయం వల్ల మెదడుకు సానుకూల సంకేతాలు చేరి ఆనంద హార్మోన్లు విడుదలవుతాయి.
ఇలా రోజూ పూజ చేయడం వల్ల శారీరక ఆరోగ్యం మెరుగవడమే కాకుండా మానసిక స్థిరత్వం కూడా పెరుగుతుంది. నేటి ఒత్తిడితో నిండిన జీవనశైలిలో పూజ ఒక సహజమైన మానసిక చికిత్సలా పనిచేస్తుంది. అందుకే పూజను కేవలం ఆచారంగా కాకుండా ఆరోగ్యాన్ని పెంపొందించే జీవన విధానంగా భావించడం ఎంతో అవసరం.