DNews: దేశవ్యాప్తంగా సైబర్ నేరాల ఫిర్యాదులు భారీగా పెరుగుతున్నప్పటికీ తెలంగాణలో మాత్రం ఈ కేసులు తగ్గుముఖం పట్టడం ఊరటనిస్తోంది. 2024-25 సంవత్సరంలో దేశవ్యాప్తంగా సైబర్ నేరాల ఫిర్యాదులు 24 శాతం పెరగ్గా, తెలంగాణలో 3 శాతం తగ్గాయని రాష్ట్ర డీజీపీ సీవీ ఆనంద్ వెల్లడించారు. అంతేకాకుండా సైబర్ నేరాల కారణంగా జరిగిన ఆర్థిక నష్టాలు కూడా తెలంగాణలో 20 శాతం తగ్గినట్లు తెలిపారు. దేశవ్యాప్తంగా ఆర్థిక నష్టాలు 4 శాతం తగ్గిన నేపథ్యంలో తెలంగాణలో నమోదైన ఈ పురోగతి ప్రత్యేకంగా నిలుస్తోంది. సైబర్ నేరాలను అరికట్టేందుకు వివిధ రాష్ట్రాల పోలీసు విభాగాలు సమన్వయంతో పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని డీజీపీ స్పష్టం చేశారు.
హైదరాబాద్‌లో జాయింట్ సైబర్ క్రైమ్ సమన్వయ సమావేశం
తెలంగాణ సైబర్ సెక్యూరిటీ బ్యూరో (TGCSB), కేంద్ర హోంశాఖకు చెందిన ఇండియన్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (I4C) సహకారంతో హైదరాబాద్‌లో కీలక సమావేశాన్ని నిర్వహించాయి. బంజారాహిల్స్‌లోని TGiCCC కేంద్రంలో మంగళవారం జాయింట్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ టీమ్ (JCCT-IV) హైదరాబాద్ రీజియన్ సమావేశం జరిగింది.
ఈ కార్యక్రమానికి 13 రాష్ట్రాలకు చెందిన 45 మంది పోలీసు అధికారులు, 11 కీలక విభాగాలు, సంస్థల ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు. సైబర్ నేరాల నియంత్రణ, దర్యాప్తులో ఎదురవుతున్న సమస్యలు, నేరగాళ్ల నెట్‌వర్క్‌లను గుర్తించడం, రాష్ట్రాల మధ్య సమాచార మార్పిడి వంటి అంశాలపై చర్చించారు.
ఈ సమావేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్, బీహార్, ఢిల్లీ, గోవా, గుజరాత్, జార్ఖండ్, కర్ణాటక, కేరళ, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్, తమిళనాడు, ఉత్తరప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాల పోలీసు విభాగాల అధికారులు పాల్గొన్నారు.
తెలంగాణ పోలీసుల నుంచి భారీ భాగస్వామ్యం
ఈ వర్క్‌షాప్‌లో తెలంగాణకు చెందిన వివిధ పోలీసు విభాగాల నుంచి దాదాపు 30 మంది అధికారులు ప్రత్యక్షంగా పాల్గొన్నారు. నేషనల్ ఫోరెన్సిక్ సైన్సెస్ యూనివర్సిటీ (NFSU)కు చెందిన ఒక ప్రొఫెసర్ కూడా సమావేశంలో భాగమయ్యారు.
అదనంగా హైదరాబాద్‌తో పాటు రాష్ట్రంలోని నాలుగు పోలీసు కమిషనరేట్లు, ఇతర పోలీసు విభాగాలకు చెందిన సుమారు 50 మంది అధికారులు ఆన్‌లైన్ ద్వారా పాల్గొన్నారు. సైబర్ నేరాల దర్యాప్తులో ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఎలా ఉపయోగించాలి, వివిధ రాష్ట్రాల పోలీసుల మధ్య సమన్వయాన్ని ఎలా పెంచాలి అనే అంశాలపై చర్చలు జరిగాయి.
దేశవ్యాప్తంగా ఏడు జాయింట్ సైబర్ క్రైమ్ బృందాలు
సైబర్ నేరాలు ఒక రాష్ట్రానికి మాత్రమే పరిమితమవడం లేదు. నేరగాళ్లు ఒక ప్రాంతంలో బాధితులను లక్ష్యంగా చేసుకుని, మరో రాష్ట్రం లేదా దేశం నుంచి కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్నారు. ఇలాంటి నేరాలను అరికట్టేందుకు కేంద్ర హోంశాఖ జాయింట్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ టీమ్‌లను ఏర్పాటు చేసింది.
ఈ బృందాల ప్రధాన ఉద్దేశం రాష్ట్రాల మధ్య సమాచారాన్ని పంచుకోవడం, దర్యాప్తులకు సహకరించడం, సైబర్ నేరాలు ఎక్కువగా జరుగుతున్న ప్రాంతాలను గుర్తించడం, వ్యవస్థీకృత నేర ముఠాలపై సంయుక్త చర్యలు చేపట్టడం.
ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా మేవాత్, జామ్తారా, అహ్మదాబాద్, హైదరాబాద్, చండీగఢ్, విశాఖపట్నం, గువాహటిలలో మొత్తం ఏడు జాయింట్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ టీమ్‌లు పనిచేస్తున్నాయి.
సైబర్ నేరాలు వ్యవస్థీకృత పరిశ్రమగా మారాయి: డీజీపీ
JCCT-IV సమావేశాన్ని ప్రారంభించిన తెలంగాణ డీజీపీ సీవీ ఆనంద్ సైబర్ నేరాలపై కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం నిర్వహించిన గత రెండు సమీక్షల్లో తెలంగాణ మొదటి స్థానంలో నిలిచిందని తెలిపారు.
సైబర్ నేరాలు ప్రస్తుతం వ్యవస్థీకృత పరిశ్రమగా మారాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ నేరాలను అరికట్టేందుకు కేవలం బాధితుల నుంచి పోయిన డబ్బును తిరిగి రాబట్టడంపైనే దృష్టి పెట్టడం సరిపోదని స్పష్టం చేశారు.
నేరం జరగకముందే దాన్ని అడ్డుకోవాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. నేరగాళ్లకు బాధితులను చేరుకునే అవకాశం లేకుండా చేయడం, నేరాలకు ఉపయోగించే ఫోన్ నంబర్లు, బ్యాంకు ఖాతాలు, ఇతర మార్గాలను నిరోధించడం అత్యంత ముఖ్యమని వివరించారు.
సైబర్ నేరగాళ్లు ఉపయోగించే మార్గాలను ముందుగానే గుర్తించి మూసివేయగలిగితే బాధితుల సంఖ్యను గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని పేర్కొన్నారు. ఈ సమావేశంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు, సిఫార్సులను ఢిల్లీ స్థాయికి తీసుకెళ్లి దేశవ్యాప్తంగా ఒకే విధమైన చర్యలు చేపట్టాలని ఆశిస్తున్నట్లు డీజీపీ తెలిపారు.
విదేశాలకు మారుతున్న సైబర్ స్కామ్ కేంద్రాలు
ఇండియన్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (I4C) సీఈఓ రాజేశ్ కుమార్ కూడా సమావేశంలో పాల్గొని సైబర్ నేరాలపై వివరించారు.
గతంలో ఆగ్నేయాసియా దేశాల్లో ఎక్కువగా కనిపించిన సైబర్ స్కామ్ కేంద్రాలు ఇప్పుడు ఆఫ్రికా, శ్రీలంకతో పాటు ఇతర దేశాలకు కూడా మారుతున్నాయని ఆయన తెలిపారు. దీంతో సైబర్ నేరాల దర్యాప్తులో అంతర్జాతీయ స్థాయి సహకారం కూడా అవసరమవుతోందని స్పష్టం చేశారు.
సైబర్ నేరాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని వేగంగా పంచుకోవడం, నేరగాళ్ల కార్యకలాపాలను గుర్తించడం, వివిధ దేశాల భద్రతా సంస్థలతో సమన్వయం చేసుకోవడం కీలకమని వివరించారు.
రాష్ట్రాల సైబర్ క్రైమ్ డ్యాష్‌బోర్డులపై కీలక సమాచారం
రాష్ట్రాల్లో సైబర్ నేరాల నియంత్రణకు సంబంధించి ప్రత్యేక వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయడంపై కూడా రాజేశ్ కుమార్ మాట్లాడారు.
ఒక రాష్ట్రం మినహా మిగిలిన అన్ని రాష్ట్రాలు తమ స్టేట్ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ (S4C) డ్యాష్‌బోర్డులను అధికారికంగా ప్రకటించినట్లు వెల్లడించారు.
ఈ డ్యాష్‌బోర్డుల ద్వారా సైబర్ నేరాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని సమగ్రంగా పర్యవేక్షించడం, దర్యాప్తు అధికారులకు అవసరమైన వివరాలను అందించడం సులభమవుతుందని తెలిపారు.
డిజిటల్ అరెస్టులపై సుప్రీంకోర్టు విచారణతో కొత్త అవకాశాలు
ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా ఆందోళన కలిగిస్తున్న డిజిటల్ అరెస్టుల అంశంపై కూడా సమావేశంలో చర్చ జరిగింది. ఈ కేసులపై సుప్రీంకోర్టులో జరుగుతున్న విచారణ రాష్ట్రాలకు తమ సమస్యలు, అభిప్రాయాలను న్యాయస్థానం ముందు ఉంచేందుకు మంచి అవకాశమని I4C సీఈఓ రాజేశ్ కుమార్ పేర్కొన్నారు.
అంతేకాకుండా దర్యాప్తు అధికారులపై పని భారం తగ్గించేందుకు రెండో తరం సంస్కరణలు (Second Generation Reforms) చేపట్టే అంశాలను కూడా ఆయన వివరించారు.
సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని మరింత సమర్థంగా ఉపయోగించడం, దర్యాప్తు ప్రక్రియలను సులభతరం చేయడం, రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంచడం వంటి అంశాలు ఈ సంస్కరణల్లో కీలకంగా ఉండనున్నాయి.
సైబర్ నేరాల నివారణే ప్రధాన లక్ష్యం
దేశవ్యాప్తంగా సైబర్ నేరాల ఫిర్యాదులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో తెలంగాణలో నమోదైన తగ్గుదల పోలీసు విభాగానికి సానుకూల పరిణామంగా కనిపిస్తోంది. అయితే సైబర్ నేరగాళ్లు కొత్త పద్ధతులను అనుసరిస్తూ బాధితులను లక్ష్యంగా చేసుకుంటున్నందున నిరంతర అప్రమత్తత అవసరం.
ముఖ్యంగా డిజిటల్ అరెస్టులు, ఆన్‌లైన్ పెట్టుబడి మోసాలు, నకిలీ ఫోన్ కాల్స్, బ్యాంకు ఖాతాల ద్వారా జరిగే మోసాలపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం కీలకం. రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయం, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, వేగవంతమైన దర్యాప్తు ద్వారా సైబర్ నేరాలను ముందుగానే అడ్డుకోవచ్చని పోలీసు అధికారులు భావిస్తున్నారు.