D Spiritual: Feb 18: రావణాసురుడు సీతాదేవిని అపహరించుకుని వెళ్లిన తర్వాత, ఆమెను రక్షించేందుకు శ్రీరాముడు శ్రీలంక వైపు ప్రయాణించాల్సి వచ్చింది. ఇందుకోసం రాముడు రామేశ్వరం సమీపం నుంచి సముద్రాన్ని దాటాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. సముద్రుడు దారి ఇవ్వాలని రాముడు ప్రార్థించినా, వచ్చినది పరమ పరాక్రమవంతుడైన శ్రీరామచంద్రుడని తెలియక సముద్రుడు ఆయనను హేళన చేశాడని పురాణాలు చెబుతాయి.
దీంతో శ్రీరాముడు సముద్రుని అహంకారాన్ని శమింపజేయాలని సంకల్పిస్తాడు. బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించేందుకు సిద్ధమవగా, ఆ పరాక్రమానికి భయపడి సముద్రుడు రాముడిని శరణు వేడుకుంటాడు. చివరికి దారి ఇస్తానని విన్నవించుకుంటాడన్నది రామాయణ కథాంశం. ఈ సంఘటనకు సంబంధించిన ఒక అద్భుతమైన శిల్పం ప్రస్తుతం విస్తృతంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది.
ఈ శిల్పం ఆంధ్రప్రదేశ్లోని వల్లూరు మండలంలో ఉన్న దక్షిణ కాశీగా ప్రసిద్ధి చెందిన పంచనదీ క్షేత్రం, శ్రీ లక్ష్మీ చెన్నకేశవస్వామి ఆలయం గోడపై దర్శనమిస్తుంది. శ్రీరాముని పరాక్రమాన్ని, సముద్రుని గర్వభంగాన్ని అత్యంత కళాత్మకంగా ప్రతిబింబించే ఈ కుడ్యశిల్పం భక్తులను, కళాభిమానులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటోంది.
ఈ శిల్పంలో ఎడమవైపు శ్రీరామచంద్రుడు ధైర్యవంతమైన ఆసనంలో నిలుచుని కనిపిస్తాడు. కుడి వైపు పైభాగంలో ఆకాశంలో రాయిని ఎత్తుకొని ఉన్న వానరుడు, క్రింద తలపై రాయిని మోసుకుంటున్న మరో వానరుడు కనిపిస్తారు. వారి వెనుక భాగంలో, మొసలిపై ఆసీనుడై అంజలి ముద్రలో సముద్రుడు, ఆయన ధర్మపత్ని భయభక్తులతో కనిపించే విధంగా శిల్పం చెక్కబడింది.
సీతాదేవి సీతాదేవి రావణాసురుడి బంధంలో ఉండటంతో, ఆమెను విడిపించేందుకు రాముడు సముద్రాన్ని దాటాల్సి వచ్చింది. దారి ఇవ్వమని రాముడు కోరినప్పటికీ, సముద్రుడు మూడు రోజులపాటు ఆయనను నిరీక్షింపజేశాడని పురాణ కథనం. దీంతో రాముడు బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ఉపయోగించాలనుకున్న వేళ, సముద్రుడు భయపడి రాముని శరణు కోరాడని చెప్పబడుతుంది.
ఆ తర్వాత సముద్రుడు ఈ కార్యాన్ని విశ్వకర్మ కుమారుడైన నలుడికి అప్పగించాడని కథ. వానరుల సహాయంతో ఐదు రోజుల్లో సేతు నిర్మాణం పూర్తయిందని పురాణాలు వివరిస్తాయి. ఈ సేతు ద్వారా శ్రీరాముడు వానర సేనతో కలిసి **శ్రీలంక**లోకి ప్రవేశించాడు.
ఈ కుడ్యశిల్పంలో శ్రీరాముడు అత్యంత పరాక్రమంతో నిలుచుని, కుడి–ఎడమ కాళ్లను సరిగా స్థిరపరిచి, ఎడమ చేతిలో విల్లు పట్టుకొని శిఖర ముద్రతో దర్శనమిస్తాడు. పైభాగంలో ఉన్న వానరుడు రెండు చేతులు పైకి ఎత్తి, ఒక చేతిలో రాయిని పట్టుకొని ఆకాశంలో తేలియాడుతున్నట్లు చెక్కబడ్డాడు.
మరోవైపు మొసలిపై ఆసీనుడైన సముద్రుడు, ఆయన ధర్మపత్ని అంజలి ముద్రలో భయభక్తులతో కనిపిస్తారు. వారి మకుటాలు, చెవుల లోలాకులు, చేతుల వలయాలు, కాళ్ల కడియాలు, నడుము నుంచి మోకాళ్ల వరకు ధరించిన పట్టు వస్త్రాలపై చెక్కిన సూక్ష్మమైన అలంకరణలు నాటి శిల్పుల నైపుణ్యాన్ని అద్భుతంగా ప్రతిబింబిస్తాయి.
ఈ కుడ్యశిల్పం కేవలం ఒక పురాణ ఘట్టాన్ని మాత్రమే కాదు, నాటి శిల్పుల మేధస్సు, కళా రహస్యం, వైభవాన్ని కూడా మనకు తెలియజేస్తుంది. పురాతన గ్రంథాల్లోని కథలను రాతిపై చెక్కిన ఈ అద్భుత కృతి, భారతీయ శిల్పకళకు ఒక జీవంత సాక్ష్యంగా నిలుస్తోంది.