D Spiritual: Jan 29: 2026 మహాశివరాత్రి పండుగ తేదీపై భక్తుల్లో గందరగోళం నెలకొంది. మాఘ బహుళ చతుర్దశి తిథి ప్రారంభం, ముగింపు సమయాలు, అలాగే నిశిత కాల పూజ ముహూర్తం విషయంలో స్పష్టత అవసరమైంది. ప్రతి ఏటా తిథుల హెచ్చుతగ్గుల కారణంగా మహాశివరాత్రి తేదీపై సందేహాలు తలెత్తుతుంటాయి. ఈ ఏడాది కూడా ఫిబ్రవరి 15న జరుపుకోవాలా లేక 16నా అనే చర్చ సాగింది. దీనిపై పంచాంగ కర్తలు, పండితులు తాజాగా స్పష్టతనిచ్చారు.
హిందూ పురాణాల ప్రకారం శివుడు ఆది అంతం లేని మహా జ్యోతిర్లింగంగా ఆవిర్భవించిన పవిత్రమైన రోజే మహాశివరాత్రి. కొందరు ఈ రోజునే శివ–పార్వతుల కళ్యాణం జరిగిందని, మరికొందరు శివుడు లింగాకారంలో అవతరించాడని విశ్వసిస్తారు. ఏ భావనైనా సరే, ఈ పండుగకు ఆధ్యాత్మికంగా అత్యంత విశిష్టమైన ప్రాధాన్యత ఉంది.
శాస్త్ర నియమాల ప్రకారం మాఘ మాసంలోని కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి తిథి అర్ధరాత్రి (నిశిత కాలం) ఏ రోజున వ్యాపించి ఉంటుందో, ఆ రోజునే మహాశివరాత్రిగా పరిగణించాలి. 2026 ఫిబ్రవరి 15 ఆదివారం సాయంత్రం 5:05 గంటలకు చతుర్దశి తిథి ప్రారంభమవుతుంది. ఇది ఫిబ్రవరి 16 సోమవారం సాయంత్రం 5:34 గంటల వరకు కొనసాగుతుంది. ముఖ్యంగా శివరాత్రి ఆరాధనలో అర్ధరాత్రి పూజ (లింగోద్భవ కాలం) అత్యంత కీలకమైనదిగా భావిస్తారు.
ఫిబ్రవరి 15 అర్ధరాత్రి సమయంలో చతుర్దశి తిథి కొనసాగుతున్నందున, మహాశివరాత్రిని ఫిబ్రవరి 15 ఆదివారం రోజే జరుపుకోవాలని పండితులు నిర్ధారించారు. ఈ రోజున భక్తులు కఠిన ఉపవాసం, జాగరణతో శివారాధన చేస్తారు.
ఈ ఏడాది నిశిత కాల పూజ సమయం ఫిబ్రవరి 15 అర్ధరాత్రి 11:55 నుంచి 12:56 వరకు (మొత్తం 61 నిమిషాలు). ఉపవాస విరమణ (పారణ) ఫిబ్రవరి 16 సోమవారం ఉదయం 6:42 నుంచి మధ్యాహ్నం 3:10 గంటల మధ్య చేయాలని సూచిస్తున్నారు.
శివ అంటే మంగళప్రదమైనది అని అర్థం. ప్రకృతి–పురుషుల ఐక్యతకు ప్రతీకగా ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. శివరాత్రి రోజున చేసే అభిషేకాలు, “ఓం నమశ్శివాయ” మంత్ర జపం మనసుకు ప్రశాంతతనిచ్చి, అంతర్గత శక్తులను ఉత్తేజపరుస్తాయని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఈ ఏడాది శివరాత్రి ఆదివారం ప్రారంభమై సోమవారంతో ముగియడం విశేషం. సోమవారం శివుడికి ప్రీతిపాత్రమైన రోజు కావడంతో భక్తులు మరింత ఉత్సాహంగా ఏర్పాట్లు చేసుకుంటున్నారు.
అయితే స్థానిక సిద్ధాంతాలు, ఆలయ సంప్రదాయాల ప్రకారం సమయాల్లో స్వల్ప మార్పులు ఉండే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల భక్తులు తమ ప్రాంతీయ పంచాంగం లేదా సమీప ఆలయ పూజారులను సంప్రదించి పండుగను ఆచరించడం ఉత్తమం.