D Spiritual: Nov 21: స్త్రీలు వేదాలు చదవకూడదనే నమ్మకం భారతీయ సమాజంలో శతాబ్దాలుగా స్థిరపడిపోయిన అభిప్రాయం. అయితే దీనికి సంబంధించిన చరిత్రను లోతుగా పరిశీలిస్తే వాస్తవాలు పూర్తిగా భిన్నంగా కనిపిస్తాయి. నేటి సమాజంలో ఉన్న ఈ నిషేధం అసలు వేద కాలంలో లేనిదని పండితులు స్పష్టంగా చెబుతున్నారు.
ప్రాచీన వేద సంస్కృతిలో స్త్రీలకు విద్య పైన పూర్తి హక్కు ఉండేది. వేదాలు, ఉపనిషత్తుల కాలంలో మహిళలు వేదాలను చదవడమే కాదు, వాటిని బోధించే స్థాయిలో జ్ఞానాన్ని సొంతం చేసుకున్నారు. మహిళల విద్య ప్రాచీన భారతీయ సంస్కృతిలో అత్యంత ప్రాధాన్యమైనదిగా పరిగణించబడింది.
గార్గీ, మైత్రేయి, లోపాముద్ర వంటి మహిళా ఋషులు వేద జ్ఞానంలో ప్రావీణ్యం సంపాదించి, పురుష పండితులతో సమాన స్థాయిలో శాస్త్ర చర్చల్లో పాల్గొన్నారు. బ్రహ్మవాదినులు అని పిలువబడే ఈ స్త్రీలు వేదాలను లోతుగా అధ్యయనం చేసి, వేద బోధనలో కూడా కీలక పాత్ర పోషించారు.
తాజా పరిశోధనలు చెబుతున్నట్టుగా, వేద కాలపు ఈ స్వేచ్ఛ విరివిగా ఉన్నప్పటికీ, తర్వాతి శతాబ్దాల్లో సామాజిక మార్పులు, ఆచారాలు మహిళల విద్యపై పరిమితులు ఏర్పడటానికి దారి తీసాయి. అయితే చరిత్ర చెబుతున్న అసలు సత్యం ఏమిటంటే—వేద సంస్కృతి స్త్రీలకు విద్యను నిరాకరించలేదు. వాస్తవానికి వారు జ్ఞాన మార్గంలో పురుషులతో సమాన స్థాయిలో నిలిచేలా ప్రోత్సహించింది.