తెలంగాణ పోలీసు శాఖ నేర పరిశోధనలో సాంకేతికతను మరింత విస్తృతంగా ఉపయోగించుకునేందుకు కీలక ముందడుగు వేసింది. నేర పరిశోధన విభాగం (CID)లో భాగంగా అత్యాధునిక డిజిటల్ సేవలను అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది. ఇందులో ముఖ్యంగా మొబైల్ ఫేస్ సెర్చ్ (Mobile Face Search) యాప్ ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది. ఈ యాప్ ద్వారా సుమారు 15 సెకన్లలోనే ముఖాలను సరిపోల్చే అవకాశం ఉంది. 9.8 లక్షలకు పైగా ఫొటోలతో కూడిన డేటాబేస్ ఆధారంగా పనిచేసే ఈ వ్యవస్థ అనుమానితులు, తప్పిపోయిన వ్యక్తులు, గుర్తుతెలియని మృతదేహాలను గుర్తించడంలో పోలీసులకు సహాయపడనుంది.
డీజీపీ సీవీ ఆనంద్ చేతుల మీదుగా డిజిటల్ సేవల ప్రారంభం
హైదరాబాద్‌లోని పోలీసు ప్రధాన కార్యాలయంలో అక్టోబర్ 28న తెలంగాణ డీజీపీ సీవీ ఆనంద్ CID రూపొందించిన పలు డిజిటల్ కార్యక్రమాలను ప్రారంభించారు. పోలీసు సేవలను మరింత పారదర్శకంగా, వేగంగా, సమర్థంగా అందించడమే ఈ కార్యక్రమాల ప్రధాన లక్ష్యం. దర్యాప్తు అధికారులకు ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అందించడం, ప్రజలకు మెరుగైన సేవలు కల్పించడం, కేసుల విచారణలో నాణ్యత పెంచడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.
ఈ కార్యక్రమంలో పోలీసు ఉన్నతాధికారులు పాల్గొన్నారు. డిజిటల్ సేవలతో పాటు నేర పరిశోధనలో అనుసరించాల్సిన విధానాలను వివరించే ఐదు సంపుటాల స్టాండర్డ్ ఆపరేటింగ్ ప్రొసీజర్స్ (SOPs)ను కూడా విడుదల చేశారు.
15 సెకన్లలో ముఖ గుర్తింపు.. ఎలా పనిచేస్తుంది?
CID అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చిన మొబైల్ ఫేస్ సెర్చ్ యాప్ ఆండ్రాయిడ్ ఫోన్లలో పనిచేస్తుంది. ఇందులో 9.8 లక్షలకు పైగా ఫొటోలతో కూడిన డేటాబేస్‌ను వినియోగిస్తున్నారు. పోలీసు సిబ్బంది క్షేత్రస్థాయిలో వ్యక్తుల గుర్తింపును పరిశీలించాల్సిన సందర్భాల్లో ఈ యాప్ ఉపయోగపడుతుంది.
ఒక వ్యక్తి ముఖానికి సంబంధించిన చిత్రాన్ని వ్యవస్థలోని ఫొటోలతో సరిపోల్చి, అందుబాటులో ఉన్న సమాచారాన్ని వేగంగా చూపించేలా దీన్ని రూపొందించారు. సుమారు 15 సెకన్లలో ముఖ సరిపోలిక ఫలితాలు అందుతాయని పోలీసు శాఖ వెల్లడించింది.
ఈ సాంకేతికత వల్ల అనుమానితుల గుర్తింపు ప్రక్రియ వేగవంతం కావడంతో పాటు, తప్పిపోయిన వ్యక్తుల ఆచూకీ తెలుసుకోవడంలోనూ సహాయం లభించవచ్చు. గుర్తుతెలియని మృతదేహాల వివరాలను పరిశీలించేందుకు కూడా ఈ వ్యవస్థ ఉపయోగపడుతుంది. అయితే యాప్ ద్వారా వచ్చే ముఖ సరిపోలికను మాత్రమే తుది నిర్ధారణగా పరిగణించకుండా, ఇతర ఆధారాలతోనూ పరిశీలించడం దర్యాప్తులో కీలకం.
జైళ్ల నుంచి విడుదలయ్యే ఖైదీలపై డిజిటల్ నిఘా
CID ప్రారంభించిన మరో ముఖ్యమైన వ్యవస్థ జైల్ రిలీజ్ మానిటరింగ్ సిస్టమ్ (JRMS). జైళ్ల నుంచి విడుదలయ్యే ఖైదీల వివరాలను సంబంధిత పోలీస్ స్టేషన్లకు వేగంగా చేరవేయడం ఈ వ్యవస్థ ప్రధాన ఉద్దేశం. ఇందుకోసం నేషనల్ ఇన్ఫర్మాటిక్స్ సెంటర్ (NIC)కు చెందిన ఈ-ప్రిజన్స్ వ్యవస్థను క్రైమ్ అండ్ క్రిమినల్ ట్రాకింగ్ నెట్‌వర్క్ అండ్ సిస్టమ్స్ (CCTNS)తో అనుసంధానించారు.
ఖైదీ విడుదలైనప్పుడు సంబంధిత పోలీస్ స్టేషన్లు, అధికారులకు SMS అలర్ట్‌లు పంపే విధంగా వ్యవస్థను రూపొందించారు. రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సమాచారాన్ని పరిశీలించేందుకు డ్యాష్‌బోర్డులు, ఖైదీల వివరాల శోధన సదుపాయాలు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి.
అంతేకాకుండా కృత్రిమ మేధ (AI) ఆధారిత విశ్లేషణ ద్వారా నేర సమాచారాన్ని పరిశీలించేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. వివిధ కేసుల వివరాలను అనుసంధానించి నేర నెట్‌వర్క్‌లను గుర్తించడంలో ఈ వ్యవస్థ దర్యాప్తు అధికారులకు తోడ్పడనుంది.
35 భరోసా కేంద్రాలకు ఒకే డిజిటల్ వేదిక
మహిళలు, చిన్నారుల భద్రతకు సంబంధించి మరో కీలక మార్పును కూడా CID తీసుకొచ్చింది. మహిళా భద్రతా విభాగం రూపొందించిన ‘భరోసా’ సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా రాష్ట్రంలోని 35 భరోసా కేంద్రాలను ఒకే డిజిటల్ వేదికపైకి తీసుకొచ్చారు.
బాధితులు భరోసా కేంద్రానికి వచ్చినప్పటి నుంచి వారికి అందించే సేవలు పూర్తయ్యే వరకు కేసు వివరాలను ఈ సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా పర్యవేక్షించవచ్చు. ఇందులో కేసు నమోదు, కౌన్సెలింగ్, వైద్య సహాయం, న్యాయ సహాయం, పునరావాసం వంటి వివరాలను నమోదు చేస్తారు.
ఇప్పటివరకు కాగితపు రిజిస్టర్లలో నిర్వహించే పలు వివరాలను డిజిటల్ విధానంలోకి మార్చడం వల్ల సమాచారాన్ని సులభంగా పరిశీలించవచ్చు. రాష్ట్రస్థాయి డ్యాష్‌బోర్డులతో పాటు 23 రకాల నివేదికలను రూపొందించే సదుపాయం కూడా ఉంది. దీనివల్ల బాధితులకు అందుతున్న సేవలను పర్యవేక్షించడం, అవసరమైన సహాయాన్ని సమన్వయం చేయడం మరింత సులభమవుతుంది.
ప్రజల అభిప్రాయాల కోసం సిటిజన్ ఫీడ్‌బ్యాక్ సెంటర్
పోలీసు సేవలను వినియోగించుకున్న ప్రజల నుంచి నేరుగా అభిప్రాయాలు తెలుసుకునేందుకు సిటిజన్ ఫీడ్‌బ్యాక్ సెంటర్ (CFC)ను ఏర్పాటు చేశారు. పిటిషన్లు, ఎఫ్‌ఐఆర్‌ల నమోదు, ఈ-చలాన్లు, పాస్‌పోర్టు వెరిఫికేషన్ వంటి సేవలను పొందిన ప్రజల స్పందనను ఈ కేంద్రం సేకరిస్తుంది.
పోలీసు సేవల నాణ్యత, ప్రజలకు ఎదురవుతున్న సమస్యలు, సేవల అందింపులో ఉన్న లోపాలను తెలుసుకోవడానికి ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుంది. ప్రజల నుంచి వచ్చే అభిప్రాయాల ఆధారంగా అవసరమైన మార్పులు చేపట్టేందుకు పోలీసు శాఖకు అవకాశం ఉంటుంది.
CID కోసం ప్రత్యేక వెబ్‌సైట్ ప్రారంభం
CID కార్యకలాపాలు, సేవలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచేందుకు ప్రత్యేక వెబ్‌సైట్‌ను కూడా ప్రారంభించారు. దీని ద్వారా CID విభాగానికి సంబంధించిన వివరాలను ప్రజలు ఆన్‌లైన్‌లో తెలుసుకోవచ్చు. పోలీసు శాఖ సేవల్లో పారదర్శకత పెంచడం, ప్రజలకు సమాచారాన్ని సులభంగా అందించడం ఈ వెబ్‌సైట్ లక్ష్యం.
దర్యాప్తు అధికారుల కోసం ఐదు SOP సంపుటాలు
నేర పరిశోధనలో ఒకే విధమైన ప్రమాణాలు పాటించేలా దర్యాప్తు అధికారుల కోసం ఐదు సంపుటాల స్టాండర్డ్ ఆపరేటింగ్ ప్రొసీజర్స్ (SOPs)ను డీజీపీ విడుదల చేశారు. వీటిలో శారీరక నేరాలు, ఆస్తి సంబంధిత నేరాలు, మహిళలు మరియు చిన్నారులపై జరిగే నేరాలు, ప్రత్యేక చట్టాలు, స్థానిక చట్టాలు, ఇతర నేరాలకు సంబంధించిన మార్గదర్శకాలు ఉన్నాయి.
ఈ విధానాలు దర్యాప్తు అధికారులకు కేసుల విచారణలో స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయనున్నాయి. ఆధారాల సేకరణ, విచారణ ప్రక్రియ, కేసుల నిర్వహణలో నాణ్యతను పెంచడంతో పాటు న్యాయస్థానాల్లో నేర నిరూపణ శాతాన్ని మెరుగుపరచడం కూడా వీటి లక్ష్యం.
తెలంగాణ పోలీసింగ్‌లో డిజిటల్ మార్పులకు కొత్త దిశ
మొబైల్ ఫేస్ సెర్చ్ యాప్, జైల్ రిలీజ్ మానిటరింగ్ సిస్టమ్, భరోసా సాఫ్ట్‌వేర్, సిటిజన్ ఫీడ్‌బ్యాక్ సెంటర్ వంటి కార్యక్రమాలు తెలంగాణ పోలీసు వ్యవస్థను మరింత సాంకేతికంగా బలోపేతం చేయనున్నాయి. ముఖ్యంగా క్షేత్రస్థాయిలో పనిచేసే పోలీసులకు వేగంగా సమాచారాన్ని అందించడం, కేసుల పురోగతిని పర్యవేక్షించడం, ప్రజలకు అందించే సేవల్లో పారదర్శకత పెంచడం వంటి ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.
అయితే ముఖ గుర్తింపు వంటి సాంకేతికతలను ఉపయోగించే సమయంలో వ్యక్తిగత గోప్యత, డేటా భద్రత, ఫలితాల కచ్చితత్వం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం అవసరం. సాంకేతిక వ్యవస్థ అందించే సమాచారం ఆధారంగా మాత్రమే నిర్ణయాలు తీసుకోకుండా, చట్టబద్ధమైన విధానాలు, ఇతర ఆధారాలతో నిర్ధారించుకోవడం కూడా కీలకం.
మొత్తంగా, CIDలో ప్రారంభించిన ఈ డిజిటల్ కార్యక్రమాలు తెలంగాణ పోలీసు శాఖ ఆధునికీకరణలో మరో ముందడుగుగా నిలుస్తున్నాయి. భవిష్యత్తులో వీటి అమలు ఎంత సమర్థంగా జరుగుతుందనే దానిపై పోలీసు సేవల వేగం, దర్యాప్తు నాణ్యత, ప్రజల విశ్వాసం మరింత ఆధారపడి ఉంటాయి.