DTV తెలంగాణ| 12 నవంబర్ 2026
గిగ్‌ కార్మికుల సంక్షేమంపై తెలంగాణ ప్రభుత్వ కొత్త అడుగు
తెలంగాణలో డెలివరీ సిబ్బంది, క్యాబ్‌ డ్రైవర్లు, ఆన్‌లైన్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల ద్వారా సేవలు అందిస్తున్న కార్మికుల కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కీలక చర్యలకు సిద్ధమవుతోంది. రాష్ట్రంలో దాదాపు ఆరు లక్షల మంది గిగ్‌, ప్లాట్‌ఫామ్‌ కార్మికులు ఉన్నారని కార్మిక శాఖ మంత్రి గడ్డం వివేక్‌ వెంకటస్వామి వెల్లడించారు. వీరందరినీ గుర్తించి ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల పరిధిలోకి తీసుకురావడానికి ప్రత్యేక మొబైల్‌ యాప్‌ రూపొందించనున్నట్లు తెలిపారు.
నవంబర్ 11న హైదరాబాద్‌లోని సచివాలయంలో నిర్వహించిన మీడియా సమావేశంలో మంత్రి ఈ వివరాలు వెల్లడించారు. గిగ్‌ కార్మికుల నమోదు, వారి సమస్యల వివరాల సేకరణ, ఫిర్యాదుల పరిష్కారం, సంక్షేమ పథకాల అమలుకు ఈ యాప్‌ ఉపయోగపడుతుందని చెప్పారు. గిగ్‌ కార్మికుల సంక్షేమ చట్టం అమలుకు అవసరమైన నియమావళిని కూడా సిద్ధం చేసినట్లు తెలిపారు.
అసలు గిగ్‌ కార్మికులు ఎవరు?
సాధారణ ఉద్యోగాల్లో ఒక సంస్థకు శాశ్వతంగా పనిచేసే ఉద్యోగులకు భిన్నంగా, డిజిటల్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల ద్వారా పనులు స్వీకరించి సేవలు అందించే వారిని సాధారణంగా గిగ్‌ కార్మికులు అంటారు. ఆన్‌లైన్‌ ఫుడ్‌ డెలివరీ చేసే వ్యక్తులు, క్యాబ్‌ డ్రైవర్లు, బైక్‌ టాక్సీ సిబ్బంది, ఇతర డిజిటల్‌ సేవలందించే కార్మికులు ఈ రంగంలోకి వస్తారు.
స్విగ్గీ, జొమాటో వంటి డెలివరీ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు, ఓలా, ఉబర్‌, రాపిడో వంటి రవాణా సేవలతో అనుసంధానమై పనిచేసేవారు ఈ రంగంలో కనిపిస్తారు. వీరిలో చాలామంది రోజువారీ పనిపై ఆధారపడి ఆదాయం పొందుతారు. పని గంటలు, ఆదాయం, ప్రోత్సాహకాలు, ప్రమాద భద్రత, ఆరోగ్య సదుపాయాలు వంటి అంశాల్లో వారికి అనేక సవాళ్లు ఎదురవుతుంటాయి.
ఆరు లక్షల మందిని గుర్తించేందుకు ప్రత్యేక యాప్‌
రాష్ట్రంలో గిగ్‌ కార్మికుల సంఖ్య గణనీయంగా ఉందని ప్రభుత్వం చెబుతున్న నేపథ్యంలో ముందుగా వారి పూర్తి వివరాలను సేకరించడం అవసరమని భావిస్తోంది. ప్రత్యేక యాప్‌ ద్వారా కార్మికులు తమ వివరాలను నమోదు చేసుకునే అవకాశం కల్పించాలన్నది ప్రభుత్వ ప్రణాళిక.
ఈ యాప్‌ ద్వారా కార్మికుల వివరాలతో కూడిన డేటాబేస్‌ రూపొందించడం, వారి సమస్యలను నమోదు చేయడం, ఫిర్యాదుల స్థితిని పర్యవేక్షించడం, అర్హులైన వారికి సంక్షేమ పథకాలు చేరేలా చూడడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు మంత్రి వివరించారు.
అయితే యాప్‌ ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతుంది? నమోదు ప్రక్రియకు ఏ పత్రాలు అవసరం? ఇప్పటికే ఇతర ప్రభుత్వ పోర్టళ్లలో నమోదైన కార్మికులు మళ్లీ నమోదు చేసుకోవాలా? అనే అంశాలపై పూర్తి మార్గదర్శకాలు ఇంకా వెల్లడికావాల్సి ఉంది.
సంక్షేమ బోర్డు ఏర్పాటు దిశగా ప్రభుత్వం
గిగ్‌ కార్మికుల సంక్షేమ చట్టం అమలులో కీలకమైన అంశం ప్రత్యేక సంక్షేమ బోర్డు ఏర్పాటు. ఈ బోర్డు ద్వారా కార్మికుల నమోదు, సంక్షేమ పథకాల పర్యవేక్షణ, ఫిర్యాదుల పరిష్కారం వంటి బాధ్యతలను నిర్వహించే అవకాశం ఉంటుంది.
మంత్రి వివేక్‌ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం చట్టం అమలుకు అవసరమైన నియమాలను ప్రభుత్వం సిద్ధం చేసింది. సంక్షేమ బోర్డు ఏర్పాటు చేసేందుకు కూడా చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి. అయితే బోర్డు అధికారికంగా ఎప్పుడు ఏర్పడుతుంది? దాని సభ్యులు ఎవరు? కార్మికులకు అందించే ప్రయోజనాలు ఏమిటి? అనే వివరాలు ప్రభుత్వం ప్రకటించాల్సి ఉంది.
ప్రమాద బీమా, సామాజిక భద్రతపై ఆశలు
గిగ్‌ కార్మికుల ప్రధాన సమస్యల్లో ప్రమాదాల సమయంలో ఆర్థిక భద్రత లేకపోవడం ఒకటి. ముఖ్యంగా రోజంతా రోడ్లపై ప్రయాణించే డెలివరీ సిబ్బంది, క్యాబ్‌ డ్రైవర్లు ప్రమాదాలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. పని చేయలేని పరిస్థితి వస్తే వారి కుటుంబాల ఆదాయంపై ప్రభావం పడుతుంది.
కొత్త సంక్షేమ వ్యవస్థ ద్వారా ప్రమాద బీమా, ఇతర సామాజిక భద్రతా ప్రయోజనాలు అందించే దిశగా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటోంది. కార్మికుల ఫిర్యాదుల పరిష్కారానికి కూడా చట్టంలో ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి. అయితే ప్రతి ప్రయోజనానికి అర్హత, బీమా మొత్తం, దరఖాస్తు విధానం, నిధుల వినియోగం వంటి వివరాలు తుది నియమాలు, ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల ద్వారా స్పష్టమవుతాయి.
ప్లాట్‌ఫామ్‌ సంస్థల బాధ్యతపై చట్టం
గిగ్‌ కార్మికుల సంక్షేమం కేవలం ప్రభుత్వ బాధ్యత మాత్రమే కాకుండా, వారి సేవలను వినియోగించే ప్లాట్‌ఫామ్‌ సంస్థలకూ బాధ్యతలు ఉండాలన్నది చట్టంలోని ముఖ్య ఉద్దేశం. సంక్షేమ నిధికి అగ్రిగేటర్‌ సంస్థల నుంచి నిర్దేశిత రుసుము వసూలు చేసే విధానం చట్టంలో ఉంది. ఈ నిధులను కార్మికుల సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు వినియోగించే వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
కార్మికులకు సంబంధించిన సమాచారం, వారి పనితీరు, ఫిర్యాదులు, ప్లాట్‌ఫామ్‌ సంస్థలతో తలెత్తే సమస్యలను పర్యవేక్షించడానికి నియమావళి కీలకం కానుంది. సంస్థలు తమ బాధ్యతలను పాటిస్తున్నాయా లేదా అన్నది పర్యవేక్షించే విధానం కూడా స్పష్టంగా ఉండాలి.
నవంబర్ 14న హైదరాబాద్‌లో రాహుల్ గాంధీ సమావేశం
గిగ్‌ కార్మికుల సమస్యలపై రాజకీయంగా కూడా దృష్టి పెరుగుతోంది. నవంబర్ 14న హైదరాబాద్‌లో నిర్వహించనున్న గిగ్‌ కార్మికుల సమావేశంలో లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ పాల్గొననున్నట్లు మంత్రి వివేక్‌ వెంకటస్వామి తెలిపారు. ఈ కార్యక్రమంలో కార్మికుల సమస్యలు, వారి సంక్షేమానికి సంబంధించిన అంశాలు చర్చకు రానున్నాయి.
శిల్పకళా వేదిక నుంచి హైదరాబాద్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ కన్వెన్షన్‌ సెంటర్‌ వరకు ర్యాలీ నిర్వహించేందుకు ఏర్పాట్లు చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఈ కార్యక్రమం రాజకీయాలకు అతీతంగా ఉంటుందని, అన్ని రాజకీయ నేపథ్యాలకు చెందిన కార్మికులు పాల్గొనవచ్చని మంత్రి పేర్కొన్నారు. కార్మికుల సంక్షేమం కోసం కొన్ని చర్యలను ప్రకటించాలని రాహుల్ గాంధీని కోరామని, ఆయన సమావేశానికి హాజరయ్యేందుకు అంగీకరించారని కూడా మంత్రి వెల్లడించారు.
కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వానికి ఇది రాజకీయంగానూ కీలకం
తెలంగాణలో కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత గిగ్‌ కార్మికుల సంక్షేమంపై చట్టపరమైన చర్యలు చేపట్టింది. 2026 మార్చిలో తెలంగాణ ప్లాట్‌ఫామ్‌ బేస్డ్‌ గిగ్‌ వర్కర్స్‌ (రిజిస్ట్రేషన్‌, సోషల్ సెక్యూరిటీ అండ్‌ వెల్ఫేర్‌) బిల్లును శాసనసభ ఆమోదించింది. ఈ చట్టం ద్వారా కార్మికుల నమోదు, సంక్షేమ బోర్డు, సామాజిక భద్రత, ఫిర్యాదుల పరిష్కారానికి వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఈ అంశాన్ని రాహుల్ గాంధీ కూడా ప్రస్తావించడం, హైదరాబాద్‌లో కార్మికులతో ప్రత్యేకంగా సమావేశం కావడం కాంగ్రెస్‌ పార్టీకి రాజకీయంగా ప్రాధాన్యం కలిగిస్తోంది. మరోవైపు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చట్టాన్ని కేవలం ప్రకటనలకే పరిమితం చేయకుండా అమలు చేయాల్సిన బాధ్యతను కూడా ఎదుర్కొంటోంది.
కార్మిక సంఘాల ప్రధాన డిమాండ్లకు పరిష్కారం దొరుకుతుందా?
గిగ్‌ కార్మికులు చాలా కాలంగా ఆదాయ భద్రత, ప్రమాద బీమా, ఆరోగ్య సదుపాయాలు, ప్లాట్‌ఫామ్‌ సంస్థల పారదర్శకత, పని పరిస్థితుల మెరుగుదల వంటి అంశాలపై తమ సమస్యలను ప్రస్తావిస్తున్నారు. డెలివరీ లక్ష్యాలు, ప్రోత్సాహకాల మార్పులు, ఖాతాల నిలిపివేత, సంస్థలు వసూలు చేసే కమిషన్లు వంటి అంశాలు కూడా కార్మికుల ఆందోళనల్లో ఉన్నాయి.
ప్రత్యేక యాప్‌, సంక్షేమ బోర్డు ఏర్పాటు ఈ సమస్యల పరిష్కారానికి ఉపయోగపడవచ్చు. కానీ కార్మికులు నమోదు చేసుకున్నంత మాత్రాన వారి సమస్యలన్నీ వెంటనే పరిష్కారం కావు. ఫిర్యాదులపై వేగంగా స్పందించడం, బీమా క్లెయిమ్‌లను పరిష్కరించడం, నిధులు సమయానికి అందించడం, ప్లాట్‌ఫామ్‌ సంస్థలపై పర్యవేక్షణ ఉండటం అవసరం.
అమలులోనే ప్రభుత్వానికి అసలు పరీక్ష
తెలంగాణ ప్రభుత్వం గిగ్‌ కార్మికుల కోసం చట్టం తీసుకురావడం, ప్రత్యేక యాప్‌ ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించడం, సంక్షేమ బోర్డు దిశగా చర్యలు చేపట్టడం ముఖ్యమైన పరిణామాలు. అయితే ఈ చర్యల ఫలితం కార్మికులకు వాస్తవంగా అందే ప్రయోజనాల ద్వారానే అంచనా వేయబడుతుంది.
నవంబర్ 14న జరిగే సమావేశంలో రాహుల్ గాంధీ ఏ అంశాలను ప్రస్తావిస్తారు? కార్మికుల కోసం ఎలాంటి సంక్షేమ చర్యలు ప్రకటిస్తారు? ప్రభుత్వం యాప్‌ ప్రారంభ తేదీని వెల్లడిస్తుందా? సంక్షేమ బోర్డు ఏర్పాటు ఎప్పుడు పూర్తవుతుంది? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రావాల్సి ఉంది.
రాష్ట్రంలోని దాదాపు ఆరు లక్షల మంది గిగ్‌ కార్మికులకు ఈ చర్యలు ఉపయోగపడాలంటే నమోదు నుంచి ప్రయోజనాల పంపిణీ వరకు పారదర్శకమైన వ్యవస్థ అవసరం. ప్రభుత్వం ప్రకటించిన ప్రణాళికలు నేలస్థాయిలో అమలైతే డిజిటల్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌లపై ఆధారపడి జీవిస్తున్న వేలాది కుటుంబాలకు సామాజిక భద్రత కల్పించే అవకాశం ఉంటుంది.