వయసు పెరిగే కొద్దీ కండరాల బలం తగ్గడం సహజమైన మార్పుగా చాలామంది భావిస్తుంటారు. అయితే కండరాల పరిమాణం, బలం గణనీయంగా తగ్గి, నడవడం, మెట్లు ఎక్కడం, కుర్చీలో నుంచి లేవడం వంటి రోజువారీ పనులు చేయడంలో ఇబ్బందులు ఎదురైతే అది సార్కోపెనియా (Sarcopenia) అనే పరిస్థితికి సంకేతం కావచ్చు. ఈ సమస్యను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించి తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ద్వారా కండరాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి, శారీరక సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
వయసు పెరుగుతున్న కొద్దీ శరీరంలో సహజంగా అనేక మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. వీటిలో కండరాల బలం, పరిమాణం తగ్గడం కూడా ఒకటి. ఈ మార్పులు ఎక్కువైనప్పుడు నడవడం, మెట్లు ఎక్కడం, వస్తువులను ఎత్తడం వంటి రోజువారీ పనులు చేయడంలో ఇబ్బందులు ఎదురుకావచ్చు. కండరాల బలం, ద్రవ్యరాశి తగ్గి వాటి పనితీరు దెబ్బతినే ఈ పరిస్థితిని సార్కోపెనియా (Sarcopenia) అంటారు. సాధారణంగా వయసు పెరిగేకొద్దీ దీని ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
సార్కోపెనియా ఎందుకు వస్తుంది?
సార్కోపెనియా అనేది వయసు పెరిగే కొద్దీ కండరాల పరిమాణం, బలం క్రమంగా తగ్గే పరిస్థితి. వృద్ధాప్యంతో పాటు శారీరక శ్రమ తగ్గడం, పోషకాహార లోపం, ముఖ్యంగా ఆహారంలో తగినంత ప్రొటీన్ లేకపోవడం వంటి అంశాలు కండరాల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి. వీటితో పాటు హార్మోన్ల మార్పులు, మధుమేహం వంటి దీర్ఘకాలిక వ్యాధులు, శరీరంలో వాపు ప్రక్రియలు కూడా సార్కోపెనియా ముప్పును పెంచవచ్చు.
సార్కోపెనియా ప్రారంభ లక్షణాలు ఇవే
ప్రారంభ దశలో సార్కోపెనియా లక్షణాలు స్వల్పంగా ఉండటంతో చాలామంది వాటిని వయసుతో వచ్చే సాధారణ మార్పులుగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటారు. అయితే కండరాల బలం తగ్గడం రోజువారీ పనులపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. కింది లక్షణాలు కనిపిస్తే అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
- చేతులు, కాళ్ల కండరాల బలం తగ్గడం
- మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు ఇబ్బంది పడటం
- కుర్చీలోంచి లేవడానికి ఎక్కువ శ్రమ అవసరం కావడం
- నడిచేటప్పుడు సమతుల్యతను కాపాడుకోవడంలో ఇబ్బంది ఎదురవడం
- తరచూ తడబడటం లేదా పడిపోతామనే భయం కలగడం
- స్వల్ప పనులకే త్వరగా అలసిపోవడం
- స్పష్టమైన కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం
ఈ లక్షణాలు కనిపించినంత మాత్రాన సార్కోపెనియా ఉన్నట్లు నిర్ధారించలేం. కండరాల బలం, నడక సామర్థ్యం, పోషకాహార స్థితిని వైద్యులు అంచనా వేసి అవసరమైన పరీక్షలు సూచించవచ్చు. లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తించి తగిన వ్యాయామం, సమతుల్య ఆహారం, అవసరమైన వైద్య సలహా తీసుకోవడం కండరాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.
ఈ లక్షణాలు కనిపించినంత మాత్రాన సార్కోపెనియా ఉన్నట్లు నిర్ధారించలేం. ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల కూడా ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపించే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి కండరాల బలం తగ్గడం, రోజువారీ పనులు చేయడంలో ఇబ్బందులు ఎదురవడం వంటి సమస్యలు ఉంటే వైద్యులను సంప్రదించి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
సార్కోపెనియాను ఎలా నియంత్రించవచ్చు?
సార్కోపెనియాను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించి తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ద్వారా కండరాల బలాన్ని కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నించవచ్చు. వైద్యులు లేదా ఫిజియోథెరపిస్టుల సూచనల మేరకు స్ట్రెంగ్త్‌ ట్రైనింగ్‌ వంటి కండరాలను బలోపేతం చేసే వ్యాయామాలు చేయడం ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. అలాగే శరీరానికి అవసరమైన పోషకాలు అందేలా సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా ప్రొటీన్, విటమిన్‌ డి, కాల్షియం తగిన మోతాదులో అందేలా చూసుకోవాలి. పోషక సప్లిమెంట్లు తీసుకోవాలనుకుంటే ముందుగా వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది. వీటితో పాటు తగినంత నిద్రపోవడం, శారీరకంగా చురుకుగా ఉండటం, ధూమపానానికి దూరంగా ఉండటం వంటి ఆరోగ్యకరమైన అలవాట్లు కండరాల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంలో సహాయపడతాయి.