DInternational 07 Mar: పశ్చిమ ఆసియాలో (West Asia) నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు, ఇరాన్ ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz) ని మూసివేయడంతో ఏర్పడిన చమురు సంక్షోభాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, రష్యా నుంచి ముడి చమురు కొనుగోలు చేయడానికి అమెరికా భారత్కు 30 రోజుల పాటు ప్రత్యేక మినహాయింపు ఇచ్చింది. అయితే, ఈ “అనుమతి” (Permission) అనే పదంపై భారత్ తీవ్రంగా స్పందించింది.
అమెరికా ప్రకటన: అమెరికా ట్రెజరీ సెక్రటరీ స్కాట్ బెస్సెంట్ ఈ నిర్ణయాన్ని ప్రకటిస్తూ, ప్రపంచ మార్కెట్లో చమురు సరఫరాను స్థిరీకరించడానికి భారతీయ రిఫైనరీలకు ఈ 30 రోజుల మినహాయింపు ఇస్తున్నట్లు తెలిపారు. ఇది కేవలం సముద్రంలో నిలిచిపోయిన (Stranded at sea) రష్యా చమురు నౌకలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.
భారత్ సమాధానం: కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ విషయంపై స్పందిస్తూ, “భారత్ తన ఇంధన భద్రత కోసం ఎప్పుడూ ఏ దేశం యొక్క అనుమతిపై ఆధారపడలేదు” అని స్పష్టం చేసింది. రష్యా ఇప్పటికీ భారత్కు అతిపెద్ద చమురు సరఫరాదారుగా ఉందని, తమ జాతీయ ప్రయోజనాల ఆధారంగానే నిర్ణయాలు ఉంటాయని పేర్కొంది.
నేపథ్యం: గతంలో రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేస్తున్నందుకు ట్రంప్ ప్రభుత్వం భారత్పై 25% సుంకాలు విధించింది. ఇటీవల జరిగిన వాణిజ్య ఒప్పందాల తర్వాత వాటిని ఉపసంహరించుకున్నప్పటికీ, మళ్లీ ఇప్పుడు ‘మినహాయింపు’ పేరిట అనుమతి ఇవ్వడంపై రాజకీయంగా చర్చ మొదలైంది.
భారతదేశం తన ముడి చమురు అవసరాల్లో దాదాపు 40% పశ్చిమ ఆసియా నుంచే దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం వల్ల సరఫరాకు ఆటంకం కలగడంతో, భారత్ తన వ్యూహాత్మక నిల్వలను కాపాడుకుంటూనే రష్యా నుంచి చమురును పొందేందుకు మొగ్గు చూపుతోంది.
“మా దేశ ప్రజల ఇంధన అవసరాలు తీర్చడం మా ప్రాథమిక బాధ్యత. అందుకోసం మేము ఎవరి అనుమతి కోసం వేచి చూడము.” — భారత ప్రభుత్వ వర్గాలు