DNews: 30 Oct: అమెరికా, భారతదేశానికి ఇరాన్లోని చాబహార్ పోర్ట్ ప్రాజెక్ట్పై ఆంక్షల మినహాయింపును (Sanctions Waiver) ఏప్రిల్ 2026 వరకు పొడిగించింది. ఈ నిర్ణయం అక్టోబర్ 30, 2025న ప్రకటించబడింది, మరియు ఇది మునుపటి మినహాయింపు (అక్టోబర్ 2025 వరకు) కంటే 6 నెలలు పొడిగించినది. ఇది భారతదేశం చాబహార్ పోర్ట్ను నిర్వహించడానికి (India Ports Global Ltd. IPGL) అనుమతి ఇస్తుంది, మరియు ఇది ఆఫ్ఘనిస్తాన్, మధ్య ఆసియా దేశాలతో వాణిజ్యానికి కీలకం. మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) ప్రకారం, “ఇది భారతదేశం వాణిజ్య మార్గాలను మెరుగుపరుస్తుంది మరియు ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీకి సహాయపడుతుంది.”
- మునుపటి పరిస్థితి: అంతకుముందు, సెప్టెంబర్ 2025లో ఈ మినహాయింపును అమెరికా ఉపసంహరించుకుంది, ఇది భారతదేశానికి ఆందోళన కలిగించింది. అయితే, ఇరు దేశాల మధ్య జరిగిన దౌత్యపరమైన చర్చల తరువాత ఈ తాజా పొడిగింపు లభించింది.
- పోర్టు ప్రాముఖ్యత (Strategic Importance):
- ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు మధ్య ఆసియాకు ద్వారం: చాబహార్ (ఇరాన్) పోర్టు భారతదేశానికి పాకిస్తాన్ మీదుగా వెళ్లే మార్గాన్ని తప్పించి, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మరియు మధ్య ఆసియా దేశాలకు (ఉదా: ఉజ్బెకిస్తాన్) వాణిజ్య మరియు మానవతా సహాయం అందించడానికి ఒక కీలకమైన మార్గంగా (Gateway) పనిచేస్తుంది.
- INSTC భాగం: ఇది అంతర్జాతీయ ఉత్తర-దక్షిణ రవాణా కారిడార్ (International North-South Transport Corridor – INSTC) లో ఒక ప్రధాన భాగం.
- భారతదేశ పెట్టుబడి: 2024 మేలో కుదిరిన 10 ఏళ్ల ఒప్పందం ప్రకారం, భారతదేశం యొక్క ఇండియా పోర్ట్స్ గ్లోబల్ లిమిటెడ్ (IPGL) ఈ పోర్టులోని షాహిద్ బెహెష్టి టెర్మినల్ను నిర్వహించి, అభివృద్ధి చేస్తోంది. ఇందులో భారతదేశం $120 మిలియన్లకు పైగా పెట్టుబడి పెట్టింది.
- మినహాయింపు యొక్క ఉద్దేశం: ఇరాన్పై అమెరికా ఆంక్షలు ఉన్నప్పటికీ, ఆఫ్ఘనిస్తాన్కు మానవతా సహాయం మరియు ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీకి ఈ పోర్టు కీలకం కావడాన్ని గుర్తించి, అమెరికా ఈ మినహాయింపును ఇస్తుంది.
ఈ తాజా పొడిగింపు భారతదేశం తన వ్యూహాత్మక మరియు వాణిజ్య లక్ష్యాలను మధ్య ఆసియాలో కొనసాగించడానికి చాలా ముఖ్యమైనదిగా పరిగణించబడుతోంది.