D Spiritual: Jan 6: భారతీయ సంస్కృతిలో నదులకు ఉన్న ప్రాముఖ్యత అపారం. ముఖ్యంగా మూడు పవిత్ర నదుల కలయికను అత్యంత పుణ్యప్రదంగా భావిస్తారు. ఉత్తరప్రదేశ్లోని ప్రయాగ్రాజ్ (అలహాబాద్) లో గంగా, యమునా మరియు అంతర్వాహినిగా ప్రవహించే సరస్వతీ నదులు కలిసే త్రివేణి సంగమం హిందువులకు అత్యంత పవిత్రమైన క్షేత్రంగా గుర్తింపు పొందింది. ప్రస్తుతం ఇక్కడ మాఘ మేళా ఘనంగా జరుగుతుండగా, కోట్లాది మంది భక్తులు పాప విమోచనం, మోక్ష ప్రాప్తి కోసం ఈ పుణ్యభూమికి తరలివస్తున్నారు.
పురాణాల ప్రకారం ప్రయాగ్రాజ్ భూమి అత్యంత పవిత్రమైనదిగా పేర్కొనబడింది. బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా ఇక్కడ యజ్ఞం చేసినట్టు గ్రంథాలు చెబుతున్నాయి. త్రివేణి సంగమం వద్ద స్నానం ఆచరిస్తే జన్మజన్మల పాపాలు తొలగిపోతాయని భక్తుల అచంచల విశ్వాసం. గంగా నది స్వచ్ఛతకు, యమునా నది భక్తికి, సరస్వతీ నది జ్ఞానానికి ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి.
కుంభమేళా, అర్ధకుంభమేళా మరియు ప్రతి ఏడాది జరిగే మాఘ మేళా సమయంలో త్రివేణి సంగమం ఒక ఆధ్యాత్మిక సాగరంలా మారుతుంది. దేశ విదేశాల నుంచి భక్తులు తరలివచ్చి పవిత్ర స్నానాలు ఆచరిస్తూ తమ జీవితాలను ధన్యంగా భావిస్తారు. ఈ కాలంలో ప్రయాగ్రాజ్ ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంతో ప్రత్యేకంగా మెరిసిపోతుంది.
ఆధ్యాత్మికంగా చూస్తే గంగా నది తెల్లటి రంగులో, యమునా నది నీలి రంగులో ప్రవహిస్తూ ఒకచోట కలవడం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మూడవ నది అయిన సరస్వతి భూమి లోపల నుంచి అంతర్వాహినిగా ఈ రెండింటిలో కలుస్తుందని పురాణాలు చెబుతాయి. ఈ సంగమ తీరంలో పవిత్ర స్నానం చేయడం, అస్థికల నిమజ్జనం చేయడం ద్వారా ఆత్మలకు శాంతి, మోక్షం లభిస్తాయని నమ్మకం ఉంది. సాయంత్రం వేళ జరిగే గంగా హారతి భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక ఆనందాన్ని అందిస్తుంది.
త్రివేణి సంగమంతో పాటు ప్రయాగ్రాజ్లో సందర్శించదగ్గ అనేక చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ముఖ్యమైనది అలహాబాద్ కోట. 1583లో అక్బర్ చక్రవర్తి నిర్మించిన ఈ కోట గంగా–యమునా నదుల సంగమ తీరంలో ఉండి, జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన చారిత్రక కట్టడంగా నిలుస్తోంది.
ఇక ఆనంద్ భవన్ నెహ్రూ కుటుంబానికి చెందిన చారిత్రక నివాసం. ప్రస్తుతం ఇది మ్యూజియంగా మారి, భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి సంబంధించిన అనేక విలువైన జ్ఞాపకాలను నిల్వ చేస్తోంది. చరిత్రను ఆసక్తిగా తెలుసుకోవాలనుకునే వారికి ఇది ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.
ఖుస్రో బాగ్ మొఘల్ వాస్తుశిల్పానికి ప్రతీకగా నిలిచే అందమైన ఉద్యానవనం. ఇక్కడ ఇసుక రాయితో నిర్మించిన నాలుగు అద్భుతమైన సమాధులు ఉండి, పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటాయి. అలాగే శ్రీ లలితా దేవి ఆలయం లలితా దేవికి అంకితం చేయబడిన ప్రముఖ ఆలయం. ఇది భక్తులలో విశేష ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది.