
D Spiritual: Oct 10: జీవితంలో ఒక్కసారైనా కాశీ దర్శనం చేసి, గంగానదిలో స్నానం చేయాలని హిందువులు కోరుకుంటారు. సనాతన ధర్మంలో గంగానదిని అత్యంత పవిత్రమైన నదిగా పరిగణిస్తారు. గంగానది స్నానం సమస్త పాపాలను తొలగిస్తుందని ప్రగాఢంగా నమ్ముతారు. గంగానది స్వర్గం (Heaven) నుండి భూమిపైకి ఎలా వచ్చిందో, దాని వెనుక ఉన్న పౌరాణిక కథను తెలుసుకుందాం.
గంగానది పుట్టుక – పౌరాణిక వృత్తాంతం
గంగానది భూమి మీదకు ఎలా వచ్చిందనే విషయం వాల్మీకి రామాయణం (బాలకాండ), భాగవత పురాణం, మహాభారతం మరియు ఇతర పురాణాలలో స్పష్టంగా వివరించబడింది.
సగరుని అశ్వమేధ యజ్ఞం
- సగరుడు ఇక్ష్వాకు వంశానికి చెందిన శక్తిమంతుడైన రాజు. ఆయన అశ్వమేధ యజ్ఞం తలపెట్టాడు.
- యజ్ఞంలో వదిలిన అశ్వాన్ని (Horse) దేవేంద్రుడు దొంగిలించి, తపోదీక్షలో ఉన్న కపిల ముని ఆశ్రమంలో దాచిపెట్టాడు.
- సగరుని 60,000 మంది కుమారులు ఆ గుర్రం కోసం వెతికి కపిలుని ఆశ్రమానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ గుర్రం కనిపించడంతో, కపిల మునినే దొంగగా భావించి అవమానపరిచారు.
- దీంతో కపిలముని కోపాగ్ని కారణంగా ఆ 60,000 మంది కుమారులు భస్మమైపోయారు.
విమోచన మార్గం: భగీరథుని తపస్సు
భస్మమైన సగరుని కుమారుల ఆత్మలకు శాంతి, మోక్షం లభించాలంటే, గంగానది స్వర్గం నుంచి భూమిపైకి వచ్చి, వారి అస్థికలపై ప్రవహించాలి. అయితే, గంగాదేవి ప్రవాహ శక్తి అంత ఉదృతంగా ఉంటుంది, అది భూమిని ముంచివేస్తుంది.
గంగావతరణ ప్రయత్నం
- సగరుని వంశంలో జన్మించిన భగీరథుడు ఈ సంకట పరిస్థితిని తొలగించడానికి, తన పితృదేవతలకు మోక్షం కలిగించడానికి కఠినమైన తపస్సు చేశాడు.
- చివరకు గంగాదేవిని ప్రసన్నం చేసుకుని, భూమిపైకి ప్రవహించడానికి అనుమతి పొందాడు.
శివుని సహాయం
- గంగానది ప్రవాహం శక్తిని భూమి తట్టుకోలేదు. ఈ ఉపద్రవాన్ని ఆపడానికి ఒక గొప్ప శక్తి అవసరమైంది.
- అందుకే భగీరథుడు మళ్లీ పరమశివుడిని ప్రార్థించాడు.
- భగీరథుడి కోరిక మేరకు, శివుడు తన జటాజూటంలో (Matted Locks) గంగాదేవిని బంధించి, ఆపై నెమ్మదిగా భూమి మీదకు విడుదల చేశాడు. ఈ కారణంగా శివుడికి గంగాధరుడు అనే పేరు వచ్చింది.
భగీరథ ప్రయత్నం ఫలితం
గంగానది భూమిపై ప్రవహించడం ప్రారంభించింది.
సంప్రదాయం: ఈ కారణంగానే మరణించిన వారి అస్థికలను గంగానదిలో కలిపే సంప్రదాయం నేటికీ కొనసాగుతోంది. గంగానదిని గంగమ్మ అని, భగీరథి అని కూడా పిలుస్తారు.
భగీరథుడు ముందు నడుస్తూ, గంగకు మార్గం చూపిస్తూ వెళ్ళాడు.
గంగానది భగీరథుడు చూపిన దారిలో ప్రయాణిస్తూ, చివరగా భస్మమైన సగరుని కుమారుల అస్థికలపై ప్రవహించి, వారికి మోక్షం కలిగించింది.
ఈ అద్భుతమైన, కఠోర ప్రయత్నం కారణంగానే ఏదైనా కష్టమైన పనిని సాధించడాన్ని “భగీరథ ప్రయత్నం” అని అంటారు.
