DArticle: Feb07: ప్రజాస్వామ్య దేశాలలో, ముఖ్యంగా ఎన్నికల సమయంలో ‘ఉచిత హామీలు’ (Freebies) అనే అంశంపై ఎప్పుడూ పెద్ద చర్చ జరుగుతుంటుంది. ఇది ఒక వైపు పేదల సంక్షేమానికి తోడ్పడితే, మరోవైపు రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థపై భారాన్ని పెంచుతుంది.
ఉచిత హామీల వల్ల కలిగే మేలు (సంక్షేమ కోణం)
- పేదరిక నిర్మూలన: నిరుపేదలకు కనీస అవసరాలైన ఆహారం, విద్య, వైద్యం ఉచితంగా అందించడం వల్ల వారి జీవన ప్రమాణాలు పెరుగుతాయి.
- సామాజిక సమానత్వం: వెనుకబడిన వర్గాలకు ఆర్థిక చేయూతనివ్వడం ద్వారా సమాజంలో అసమానతలను తగ్గించవచ్చు.
- మానవ వనరుల అభివృద్ధి: విద్యార్థులకు ల్యాప్టాప్లు, సైకిళ్లు లేదా ఫీజు రీయింబర్స్మెంట్ వంటివి వారి భవిష్యత్తుకు పెట్టుబడిగా మారుతాయి.
- తక్షణ ఉపశమనం: విపత్తుల సమయంలో లేదా ఆర్థిక మాంద్యం ఉన్నప్పుడు ఉచిత పథకాలు సామాన్యులకు కొండంత అండగా నిలుస్తాయి.
ఉచిత హామీల వల్ల కలిగే ముప్పు (ఆర్థిక కోణం
- ఆర్థిక భారం: ఆదాయానికి మించి అప్పులు చేసి ఉచిత పథకాలు అమలు చేయడం వల్ల రాష్ట్రాలు అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోయే ప్రమాదం ఉంది.
- అభివృద్ధి కుంటుపడటం: బడ్జెట్లో ఎక్కువ భాగం ఉచిత పథకాలకే కేటాయిస్తే.. రోడ్లు, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, పరిశ్రమల వంటి మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు నిధులు తగ్గుతాయి.
- సోమరితనం పెరిగే అవకాశం: కష్టపడకుండా అన్నీ ఉచితంగా వస్తున్నాయనే భావన ప్రజల్లో కలిగితే, అది ఉత్పాదకతను తగ్గిస్తుంది.
- ఓట్ల రాజకీయం: కేవలం అధికారం కోసం ఆచరణ సాధ్యం కాని హామీలు ఇవ్వడం వల్ల ప్రజాస్వామ్య విలువలు దెబ్బతింటాయి.
సుప్రీం కోర్టు దృక్కోణం
సుప్రీం కోర్టు ఇటీవల (ఫిబ్రవరి 2026లో) ఉచిత హామీలపై దాఖలైన పిటిషన్లను విచారించేందుకు అంగీకరించింది. ఇది ప్రజాహితం, ఎన్నికల స్వచ్ఛతను ప్రభావితం చేసే అంశమని పేర్కొంది. మార్చి నాటికి విచారణ జరగవచ్చని సంకేతాలు.
ముగింపు
మితంగా, లక్ష్యిత సంక్షేమ పథకాలుగా ఉంటే ఉచిత హామీలు ప్రజాస్వామ్యానికి మేలు చేస్తాయి. కానీ అతిగా, ఆర్థికంగా అస్థిరంగా ఉంటే ముప్పుగా మారతాయి – ఎన్నికలను పాపులిస్ట్ పోటీగా మార్చి, దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధిని దెబ్బతీస్తాయి. చాలా మంది ఆర్థికవేత్తలు, RBI, సుప్రీం కోర్టు ఆందోళనలు దీన్ని ముప్పుగానే చూస్తున్నాయి. ఓటర్లు జాగ్రత్తగా నిర్ణయం తీసుకోవాలి!