
DNEWS: వాతావరణంలో చోటుచేసుకుంటున్న మార్పులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజారోగ్యానికి కొత్త సవాళ్లను సృష్టిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎల్నినో (El Niño) పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పుడు ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం, వర్షపాతం అసాధారణంగా మారడం, కొన్ని ప్రాంతాల్లో కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడటం వంటి పరిణామాలు కనిపిస్తాయి. ఈ మార్పులు కేవలం వ్యవసాయం, నీటి వనరులు, పర్యావరణంపైనే కాకుండా మనుషుల ఆరోగ్యంపైనా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
భారత్ వంటి విభిన్న వాతావరణ పరిస్థితులు ఉన్న దేశంలో ఎల్నినో ప్రభావం ఎలా ఉంటుందనే అంశం ఇప్పుడు ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. తీవ్రమైన వేడి, నీటి కొరత, దోమల ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులు, ఆహార భద్రతకు సంబంధించిన సమస్యలు ప్రజల ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. అయితే ఎల్నినో వచ్చిన ప్రతిసారీ ఈ సమస్యలన్నీ తప్పనిసరిగా వస్తాయని భావించకూడదు. ప్రాంతం, సీజన్, స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులను బట్టి ప్రభావం మారుతుంది.
ఈ నేపథ్యంలో ఎల్నినో అంటే ఏమిటి? ఇది భారత్పై ఎలాంటి ప్రభావం చూపవచ్చు? ప్రజలు ఎలాంటి ఆరోగ్య సమస్యల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలి? ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) సూచించే ప్రజారోగ్య జాగ్రత్తలు ఏమిటి? అనే విషయాలను తెలుసుకుందాం.
ఎల్నినో అంటే ఏమిటి? ఇది ఎలా ఏర్పడుతుంది?
ఎల్నినో అనేది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు భూమధ్యరేఖ ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా పెరిగే సహజ వాతావరణ దృగ్విషయం. దీనివల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా గాలుల దిశ, వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతల పంపిణీలో మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి.
సాధారణంగా ప్రతి రెండు నుంచి ఏడేళ్ల మధ్య ఎల్నినో, లా నినా వంటి పరిస్థితులు ఏర్పడుతుంటాయి. ఎల్నినో సమయంలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షాలు తగ్గుతుండగా, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు, వరదలు సంభవించవచ్చు. ఈ ప్రభావం ప్రతి దేశంలో ఒకే విధంగా ఉండదు.
ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) 2026 సెప్టెంబర్లో విడుదల చేసిన అంచనాల ప్రకారం ఎల్నినో మరింత బలపడే అవకాశం ఉంది. నవంబర్ 2026 నుంచి జనవరి 2027 మధ్య పసిఫిక్ సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉండవచ్చని సంస్థ పేర్కొంది. ఈ పరిస్థితులు 2027లో కూడా వాతావరణంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
భారత్ను హైరిస్క్ జాబితాలో చేర్చిన WHO
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 2026 సెప్టెంబర్ 5న విడుదల చేసిన Global Public Health Situation Analysis – El Niño 2026 నివేదికలో ఎల్నినో కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఏర్పడే ప్రజారోగ్య ప్రమాదాలను విశ్లేషించింది. ఈ అంచనాలో భారత్ను అధిక లేదా అత్యధిక ఆరోగ్య ప్రమాదం ఎదుర్కొనే దేశాల జాబితాలో చేర్చినట్లు సెప్టెంబర్ 10న వచ్చిన నివేదికలు వెల్లడించాయి.
దక్షిణాసియాలోని పలు ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని అంచనా వేయడం ఈ ఆందోళనకు ప్రధాన కారణం. ముఖ్యంగా వేడి వాతావరణం, నీటి లభ్యతలో మార్పులు, దోమల ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులు ప్రజారోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
అయితే భారత్లో ఇప్పటికే నమోదవుతున్న డెంగ్యూ, మలేరియా కేసులన్నీ ఎల్నినో వల్లే వచ్చాయని WHO చెప్పలేదు. స్థానిక వాతావరణ పరిస్థితులు, పారిశుద్ధ్యం, ప్రజల జీవన పరిస్థితులు, ఆరోగ్య వ్యవస్థ సామర్థ్యం కూడా వ్యాధుల వ్యాప్తిని నిర్ణయిస్తాయని స్పష్టం చేయాలి. El Nino 2026+1
1. తీవ్రమైన వేడి.. హీట్స్ట్రోక్ ప్రమాదం
ఎల్నినో ప్రభావంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఇప్పటికే అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే భారత్లో ఇది మరింత ఆందోళన కలిగించే అంశం.
ఎండలో ఎక్కువ సమయం గడపడం, తగినంత నీరు తాగకపోవడం వల్ల శరీరంలో నీటి శాతం తగ్గుతుంది. దీనివల్ల డీహైడ్రేషన్, నీరసం, తలనొప్పి, తల తిరగడం, కండరాల నొప్పులు వంటి సమస్యలు రావచ్చు.
మరీ తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో శరీర ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ తప్పి హీట్స్ట్రోక్ ఏర్పడుతుంది. ఇది ప్రాణాపాయ పరిస్థితి కూడా కావచ్చు.
ముఖ్యంగా వృద్ధులు, చిన్నపిల్లలు, గర్భిణులు, గుండె సంబంధిత వ్యాధులు ఉన్నవారు, బయట పనిచేసే కార్మికులు అధిక ప్రమాదంలో ఉంటారు. మధ్యాహ్నం సమయంలో ఎండలో తిరగకుండా ఉండటం, తగినంత ద్రవాలు తీసుకోవడం, శరీరాన్ని చల్లగా ఉంచుకోవడం అవసరం.
2. డెంగ్యూ, మలేరియా వంటి వ్యాధుల ముప్పు
వాతావరణంలో ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతం మారినప్పుడు దోమల పెరుగుదల, వాటి జీవన చక్రం, వ్యాధికారక క్రిముల వ్యాప్తి ప్రభావితమవుతాయి.
ఉదాహరణకు డెంగ్యూ వ్యాధిని వ్యాప్తి చేసే ఏడిస్ దోమలు ఇంటి పరిసరాల్లో నిల్వ ఉన్న నీటిలో సంతానోత్పత్తి చేస్తాయి. వర్షాలు తగ్గిన సమయంలో కూడా ప్రజలు నీటిని నిల్వ చేసుకోవడం వల్ల దోమల పెరుగుదలకు అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడవచ్చు.
అలాగే కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షాలు కురిసిన తర్వాత నీరు నిల్వ ఉండటం వల్ల దోమల సంఖ్య పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. మలేరియా వ్యాప్తిపైనా వాతావరణ పరిస్థితులు ప్రభావం చూపవచ్చు.
అందువల్ల ఇంటి పరిసరాల్లో నీరు నిల్వ ఉండకుండా చూసుకోవాలి. కూలర్లు, పూల కుండీలు, నీటి ట్యాంకులు, పాత టైర్లు వంటి వాటిని తరచూ శుభ్రం చేయాలి. జ్వరం, తీవ్రమైన తలనొప్పి, ఒళ్లు నొప్పులు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే స్వయంగా మందులు వాడకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలి.
3. నీటి కొరత.. కలరా, డయేరియా ప్రమాదం
ఎల్నినో ప్రభావంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం తగ్గి కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడవచ్చు. దీనివల్ల తాగునీటి లభ్యత తగ్గే ప్రమాదం ఉంటుంది.
నీటి కొరత ఏర్పడినప్పుడు ప్రజలు ప్రత్యామ్నాయ నీటి వనరులపై ఆధారపడాల్సి వస్తుంది. సరైన శుద్ధి చేయని నీటిని తాగడం వల్ల కలరా, విరేచనాలు, ఇతర జీర్ణ సంబంధిత వ్యాధులు వ్యాపించవచ్చు.
మరోవైపు భారీ వర్షాలు, వరదలు వచ్చిన ప్రాంతాల్లో మురుగునీరు తాగునీటితో కలిసే ప్రమాదం ఉంటుంది. దీంతో నీటి ద్వారా వ్యాపించే అంటువ్యాధులు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
WHO కూడా ఎల్నినో కారణంగా నీటి భద్రతకు ముప్పు ఏర్పడవచ్చని, కలరా వంటి వ్యాధుల ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తోంది.
4. ఆహార కొరత.. పోషకాహార లోపం
ఎల్నినో ప్రభావంతో వర్షాలు సక్రమంగా కురవకపోతే వ్యవసాయ రంగం కూడా ప్రభావితమవుతుంది. పంటలకు అవసరమైన నీరు అందక దిగుబడులు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
దీని ప్రభావం ఆహార సరఫరా, ధరలపై పడవచ్చు. ముఖ్యంగా తక్కువ ఆదాయం కలిగిన కుటుంబాలు పోషకాహారాన్ని కొనుగోలు చేయడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొనే ప్రమాదం ఉంటుంది.
పిల్లలు, గర్భిణులు, వృద్ధుల్లో పోషకాహార లోపం ఏర్పడితే రోగనిరోధక శక్తి తగ్గి ఇతర అనారోగ్య సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఆహార భద్రతను కూడా ప్రజారోగ్యంలో ముఖ్యమైన అంశంగా WHO పరిగణిస్తోంది.
5. గుండె, కిడ్నీ, శ్వాసకోశ సమస్యలపై ప్రభావం
తీవ్రమైన వేడి వాతావరణం కేవలం నీరసానికి మాత్రమే కారణం కాదు. శరీరంలోని ముఖ్యమైన అవయవాలపైనా ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.
ఎండలో ఎక్కువ సమయం గడిపినప్పుడు శరీరాన్ని చల్లబరచడానికి గుండె వేగంగా పనిచేయాల్సి వస్తుంది. దీనివల్ల ఇప్పటికే గుండె జబ్బులు ఉన్నవారికి ఇబ్బందులు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
అలాగే అధిక చెమట కారణంగా శరీరంలో నీరు, లవణాలు తగ్గిపోవడం కిడ్నీలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. మధుమేహం, రక్తపోటు, శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం తీవ్రమైన వేడి గుండె సంబంధిత వ్యాధులు, మధుమేహం, శ్వాసకోశ సమస్యలను మరింత తీవ్రతరం చేయగలదు.
6. తెలుగు రాష్ట్రాల ప్రజలు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో వేసవి వేడి, వర్షాల అస్థిరత, నీటి లభ్యత వంటి అంశాలు ప్రజల ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్ వంటి నగరాల్లో నిర్మాణ పనులు, ట్రాఫిక్, కాంక్రీట్ భవనాల కారణంగా స్థానికంగా వేడి ఎక్కువగా అనిపించే పరిస్థితులు ఉండవచ్చు.
ప్రజలు కొన్ని ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు పాటించాలి.
- ఎండ తీవ్రంగా ఉన్న సమయంలో బయటకు వెళ్లడం తగ్గించాలి.
- రోజంతా తగినంత సురక్షితమైన తాగునీరు తీసుకోవాలి.
- ఇంటి పరిసరాల్లో నీరు నిల్వ ఉండకుండా చూడాలి.
- దోమల నివారణకు దోమతెరలు, దోమల వికర్షకాలు ఉపయోగించాలి.
- తాగునీటిని శుభ్రంగా ఉంచుకోవాలి.
- పండ్లు, కూరగాయలను శుభ్రంగా కడిగి తీసుకోవాలి.
- జ్వరం, విరేచనాలు, తీవ్రమైన నీరసం వంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
- వృద్ధులు, చిన్నపిల్లల ఆరోగ్యంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపాలి.
WHO తీసుకుంటున్న చర్యలు ఏమిటి?
ఎల్నినో ప్రభావం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజారోగ్య వ్యవస్థలపై పడే అవకాశాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని WHO ముందస్తు చర్యలపై దృష్టి సారిస్తోంది.
2026 నవంబర్ 2న WHO Global Preparedness and Response to El Niño-Related Public Health Risks and Emergencies పేరుతో ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక ప్రణాళికను అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది.
ఈ ప్రణాళికలో ప్రమాదాలను ముందుగానే గుర్తించడం, ఆరోగ్య సేవలను సిద్ధం చేయడం, అవసరమైన మందులు, వైద్య సామగ్రి సరఫరాను నిర్వహించడం, స్థానిక ప్రజలకు ముందస్తు హెచ్చరికలు అందించడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది.
అలాగే అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఆసుపత్రులు, వైద్య సిబ్బంది, ప్రజారోగ్య విభాగాల మధ్య సమన్వయం పెంచాలని సూచిస్తోంది. World
ప్రజలు భయపడాలా? అప్రమత్తంగా ఉండాలా?
ఎల్నినో అనేది సహజ వాతావరణ ప్రక్రియ. ఇది వచ్చిన ప్రతిసారీ భారత్లో తప్పనిసరిగా ఆరోగ్య అత్యవసర పరిస్థితి ఏర్పడుతుందని చెప్పలేం. అయితే వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఏర్పడే ప్రమాదాలను ముందుగానే గుర్తించి జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
ప్రభుత్వాలు వాతావరణ హెచ్చరికలను ప్రజలకు చేరవేయడం, తాగునీటి సరఫరాను పర్యవేక్షించడం, దోమల నివారణ కార్యక్రమాలు చేపట్టడం, ఆసుపత్రుల్లో అవసరమైన వైద్య సదుపాయాలను సిద్ధం చేయడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాలి.
మొత్తంగా చూస్తే ఎల్నినో ప్రభావం కేవలం వాతావరణానికి సంబంధించిన అంశం మాత్రమే కాదు. ఇది వ్యవసాయం, నీటి వనరులు, ఆహార భద్రతతో పాటు ప్రజల ఆరోగ్యంపైనా ప్రభావం చూపగలదు. అందుకే WHO హెచ్చరికలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వాలు, ప్రజలు ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
