D Spiritual: Dec 11: ప్రతి ఇంట్లో ఉదయం జరిగే నిత్యపూజలు సనాతన సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైనవిగా భావించబడతాయి. దీపం వెలిగించడం, నైవేద్యం పెట్టడం, దేవతలను ఆరాధించడం—ఇలా నిత్యపూజ ఎంత ముఖ్యమో అందరికీ తెలిసిందే. అయితే తరతరాలుగా చాలామందిలో ఒక సందేహం మాత్రం అలాగే కొనసాగుతోంది: రోజూ ఇంట్లో పూజను ఎవరు చేయాలి? ఇల్లాలు చేయాలా? లేక ఇంటి యజమాని చేయాలా?
చాలా ఇళ్లలో స్త్రీలే పూజలు చేస్తూ ఉంటారు. కానీ శాస్త్రోక్తంగా చూస్తే సనాతన ధర్మంలో ఈ విషయంపై ప్రత్యేక సూచనలు ఉన్నాయి. పూజా ఫలితం ఎవరికీ ఎలా చెల్లుతుంది? ఎవరు పూజ చేస్తే కుటుంబానికి శ్రేయస్సు ఎక్కువ? అన్న విషయాలు పండితాధారాలతో స్పష్టంగా చెప్పబడాయి.
సనాతన ధర్మంలో గృహస్థుడు ఇంటి ప్రధాన కర్తగా పేర్కొనబడాడు. సంకల్ప శ్లోకాల్లో కూడా “ధర్మపత్ని సమేతస్య…” అని రావడం ద్వారా పూజార్థం పురుషుడే యజమానిగా భావించబడతాడు. అందువల్ల రోజూ నిత్యపూజను భర్త నిర్వహించడం శాస్త్రం సూచించిన ఉత్తమ విధానం. దీపం వెలిగించడం, సంకల్పం చేసుకోవడం, ప్రధాన పూజాచర్యలు చేయడం భర్త చేస్తే, ఆ పూజ ఫలితం మొత్తం కుటుంబానికి సమానంగా అందుతుందని ధర్మశాస్త్రం చెబుతోంది.
స్త్రీ చేసే పూజ కూడా పవిత్రమే. అయితే ఆమె చేసే వ్రతాలు, నోములు, ఉపవాసాలు సాధారణంగా పిల్లల కోరికలు, ఇంటి క్షేమం, ధన–సౌఖ్యప్రాప్తి వంటి వ్యక్తిగత సంకల్పాలతో సంబంధం ఉండటం వల్ల, వాటి పుణ్యం కూడా కొంతవరకు వ్యక్తిగత ఫలితంగా చెప్పబడింది. అయినప్పటికీ, ఆమె పూజ గృహానికి మంగళమే.
శాస్త్రం ప్రకారం పూజ అనేది ఒక్కరి బాధ్యత కాదు. భర్త–భార్య ఇద్దరూ కలిసి చేయాల్సినదే గృహస్థ ధర్మం. భర్త దీపం వెలిగించడం, సంకల్పం చెప్పడం, ప్రధాన ఆరాధన నిర్వహించడం వంటి పనులను చేస్తాడు. భార్య పూజగదిని శుభ్రం చేయడం, నైవేద్యం సిద్ధం చేయడం, పూలతో అలంకరణ చేయడం, పూజా సామగ్రిని ఏర్పాటుచేయడం, పూజలో భాగస్వామ్యం కావడం వంటి విధులు నిర్వహిస్తుంది. ఇలా ఇద్దరూ కలిసి చేసే పూజే అత్యుత్తమం అని సంప్రదాయం చెబుతోంది.
అదనంగా, ఇంట్లో శుభకార్యాలు ఆలస్యమవుతున్నప్పుడు లేదా శాంతి తగ్గినట్లు అనిపించినప్పుడు, పండితులు సూచించే ముఖ్యమైన పరిహారం ప్రతి రోజూ ఆవు నేతితో దీపారాధన చేయడం. ఇది ఇంటికి శాంతి, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం తీసుకొస్తుందని శాస్త్రోక్త నమ్మకం ఉంది.
మొత్తానికి, సనాతన ధర్మం ప్రకారం ఇంట్లో నిత్య పూజను భర్త చేయడం ఉత్తమం, భార్య చేసే పూజలు కూడా పవిత్రమే. ముఖ్యంగా, ఇద్దరూ కలిసి పూజలో పాల్గొంటే కుటుంబానికి శాంతి, శ్రేయస్సు, సంపద—అన్నీ సహజంగానే పెరుగుతాయి. అదే నిజమైన గృహస్థ ధర్మం.