Cheque Writing Tips: బ్యాంక్ చెక్కుపై అక్షరాల్లో అమౌంట్ రాసిన తర్వాత చివరన ‘Only’ అనే పదాన్ని ఎందుకు ఉపయోగిస్తారో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? చాలామంది దీనిని కేవలం బ్యాంకింగ్ సంప్రదాయంగా భావిస్తారు. కానీ ఈ చిన్న పదం వెనుక ముఖ్యమైన భద్రతా కారణం ఉంది. చెక్కుపై రాసిన మొత్తాన్ని ఎవరూ మార్చకుండా, అదనపు పదాలు లేదా అంకెలు చేర్చకుండా అడ్డుకోవడంలో ఇది సహాయపడుతుంది. అసలు చెక్కులో ‘Only’ అని ఎందుకు రాయాలి? ఆర్‌బీఐ నిబంధనలు ఏం చెబుతున్నాయి? చెక్కు రాసేటప్పుడు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి? ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
చెక్కులో ‘Only’ రాయడం వెనుక అసలు కారణం ఏమిటి?
ప్రస్తుతం డిజిటల్ పేమెంట్లు, యూపీఐ లావాదేవీలు విస్తృతంగా అందుబాటులోకి వచ్చినప్పటికీ, పెద్ద మొత్తాల చెల్లింపుల కోసం చాలామంది ఇప్పటికీ బ్యాంక్ చెక్కులనే ఉపయోగిస్తున్నారు. అయితే చెక్కు రాసేటప్పుడు అక్షరాల్లో మొత్తాన్ని పేర్కొన్న తర్వాత చివరన ‘Only’ అని రాయడం ఒక ముఖ్యమైన భద్రతా పద్ధతి.
ఉదాహరణకు.. మీరు చెక్కులో ‘Ten Thousand’ అని రాసి, దాని తర్వాత ఖాళీ స్థలాన్ని వదిలేస్తే, ఆ ఖాళీలో ఇతర పదాలను చేర్చి మొత్తాన్ని మార్చే అవకాశం ఉంటుంది. దీనివల్ల ఆర్థిక మోసాలు జరిగే ప్రమాదం ఉంది.
అదే ‘Ten Thousand Only’ అని రాస్తే, పేర్కొన్న మొత్తం అక్కడితో పూర్తయిందని స్పష్టమవుతుంది. అదనపు పదాలను చేర్చేందుకు అవకాశం తగ్గుతుంది. అందుకే చెక్కుపై ‘Only’ అని రాయడం ట్యాంపరింగ్‌ను నిరోధించడంలో ఉపయోగపడే ముందస్తు జాగ్రత్తగా భావిస్తారు.
ఆర్‌బీఐ నిబంధనల ప్రకారం ‘Only’ తప్పనిసరా?
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) చెక్కులో అక్షరాల్లో రాసిన మొత్తం చివరన తప్పనిసరిగా ‘Only’ అని రాయాలనే ప్రత్యేక నిబంధన విధించలేదు. అయితే చెక్కుపై ఉన్న వివరాలన్నీ స్పష్టంగా, ఎలాంటి గందరగోళానికి తావులేకుండా ఉండటం ముఖ్యం.
బ్యాంకులు చెక్కుల భద్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని ఖాతాదారులకు ‘Only’ అని రాయాలని సూచిస్తుంటాయి. ఈ పద్ధతి అనధికారిక మార్పులకు అవకాశం తగ్గించడంతో పాటు, చెక్కు క్లియరెన్స్ సమయంలో అనవసరమైన సమస్యలు రాకుండా సహాయపడుతుంది.
ఇది తప్పనిసరి చట్టపరమైన నిబంధన కాకపోయినా, ప్రతి ఒక్కరూ పాటించాల్సిన మంచి బ్యాంకింగ్ అలవాటుగా మారింది.
అంకెల్లో, అక్షరాల్లో అమౌంట్ వేర్వేరుగా ఉంటే ఏం జరుగుతుంది?
చెక్కులో మొత్తాన్ని రెండు విధాలుగా రాస్తాం. ఒకటి అంకెల రూపంలో, మరొకటి అక్షరాల రూపంలో. ఈ రెండు చోట్లా ఒకే మొత్తాన్ని పేర్కొనడం చాలా ముఖ్యం.
నెగోషియబుల్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ యాక్ట్, 1881లోని సెక్షన్ 18 ప్రకారం, అంకెల్లో రాసిన మొత్తానికి, అక్షరాల్లో పేర్కొన్న మొత్తానికి మధ్య వ్యత్యాసం ఉంటే అక్షరాల్లో రాసిన మొత్తానికే ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
అయితే ఇలాంటి తేడాలు చెక్కు ప్రాసెసింగ్ సమయంలో సమస్యలకు దారితీయవచ్చు. అందువల్ల చెక్కును బ్యాంకుకు అందించే ముందే రెండు చోట్లా అమౌంట్ సరిగ్గా ఉందో లేదో తనిఖీ చేసుకోవాలి.
చెక్కు రాసేటప్పుడు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు
చెక్కు ద్వారా డబ్బు చెల్లింపులు చేసేటప్పుడు కొన్ని చిన్న జాగ్రత్తలు పాటిస్తే అనవసరమైన ఇబ్బందులను నివారించవచ్చు.
1. అమౌంట్ తర్వాత స్లాష్ గుర్తు: అంకెల్లో మొత్తాన్ని రాసిన తర్వాత మిగిలిన స్థలంలో అదనపు అంకెలు చేర్చకుండా ఉండేందుకు ‘/-’ గుర్తు ఉపయోగించాలి.
2. ‘Only’ తర్వాత గీత గీయండి: అక్షరాల్లో మొత్తాన్ని రాసిన తర్వాత ‘Only’ అని పేర్కొని, మిగిలిన ఖాళీ స్థలంపై అడ్డగీత గీయడం మంచిది.
3. పేరు రాసేటప్పుడు జాగ్రత్త: చెక్కులో ఎవరి పేరుమీద చెల్లింపు చేస్తున్నారో ఆ పేరును స్పష్టంగా రాయాలి. పేరు తర్వాత మిగిలిన ఖాళీ స్థలాన్ని గీతతో మూసివేయాలి.
4. A/C Payee చెక్కు ఉపయోగించండి: చెక్కును నిర్దిష్ట వ్యక్తి బ్యాంక్ ఖాతాలోనే జమ చేయాలనుకుంటే, చెక్కు పైభాగంలో రెండు సమాంతర గీతలు గీసి ‘A/C Payee’ అని రాయాలి. దీనివల్ల చెక్కును నేరుగా నగదుగా పొందకుండా, నిర్దేశిత వ్యక్తి ఖాతాలో జమ చేసే విధంగా పరిమితి ఏర్పడుతుంది.
5. ఓవర్‌రైటింగ్ చేయవద్దు: చెక్కుపై కొట్టివేతలు, దిద్దుబాట్లు లేదా ఓవర్‌రైటింగ్ చేయకూడదు. ఏదైనా పొరపాటు జరిగితే కొత్త చెక్కు రాయడం సురక్షితమైన పద్ధతి.
6. తేదీ, సంతకం స్పష్టంగా ఉండాలి: చెక్కుపై తేదీ, సంతకం, చెల్లింపు పొందే వ్యక్తి పేరు, మొత్తం వంటి వివరాలను జాగ్రత్తగా నమోదు చేయాలి. అన్ని వివరాలు స్పష్టంగా కనిపించేలా చూసుకోవాలి.
చిన్న నిర్లక్ష్యం.. పెద్ద ఆర్థిక సమస్య!
బ్యాంక్ చెక్కు అనేది కేవలం ఒక కాగితపు ముక్క కాదు. అది చట్టబద్ధమైన ఆర్థిక లావాదేవీలకు ఉపయోగించే ముఖ్యమైన పత్రం. అందులో చిన్న పొరపాటు జరిగినా చెల్లింపులు ఆలస్యం కావచ్చు లేదా చెక్కు తిరస్కరణకు గురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
అందుకే చెక్కు రాసేటప్పుడు ప్రతి వివరాన్ని ఒకటికి రెండుసార్లు తనిఖీ చేసుకోవాలి. ముఖ్యంగా అక్షరాల్లో అమౌంట్ రాసిన తర్వాత ‘Only’ అని పేర్కొనడం, మిగిలిన ఖాళీని గీతతో మూసివేయడం వంటి చిన్న జాగ్రత్తలు పాటించాలి. ఇవి చెక్కు భద్రతను మెరుగుపరచడంతో పాటు ఆర్థిక మోసాల ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి.