AIతో పర్యావరణ పరిరక్షణ.. మరోవైపు డేటా సెంటర్లతో పెరుగుతున్న కాలుష్యం!

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ప్రపంచాన్ని వేగంగా మారుస్తోంది. విద్య, వైద్యం, వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, వ్యాపార రంగాలతో పాటు పర్యావరణ పరిరక్షణలోనూ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. అడవుల్లో అగ్నిప్రమాదాలను గుర్తించడం, అంతరించిపోతున్న వన్యప్రాణులను లెక్కించడం, వాతావరణ మార్పులను అంచనా వేయడం వంటి పనుల్లో AI ఉపయోగపడుతోంది. అయితే ఇదే సాంకేతికత మరోవైపు పర్యావరణానికి కొత్త సవాళ్లను కూడా సృష్టిస్తోంది.

AI మోడళ్లను అభివృద్ధి చేయడానికి, వాటిని నిర్వహించడానికి భారీ డేటా సెంటర్లు అవసరమవుతున్నాయి. వీటికి పెద్ద మొత్తంలో విద్యుత్, నీరు అవసరం. ఫలితంగా కార్బన్ ఉద్గారాలు, నీటి వినియోగం, స్థానిక పర్యావరణంపై ప్రభావం వంటి అంశాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారాయి. పర్యావరణాన్ని కాపాడేందుకు పనిచేస్తున్న సంస్థలు సైతం AIని ఉపయోగిస్తూనే, దాని పర్యావరణ ప్రభావంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.

పర్యావరణ పరిరక్షణలో AI కీలక పాత్ర

ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యావరణ సంస్థలు AI ఆధారిత టెక్నాలజీని తమ పరిశోధనల్లో ఉపయోగిస్తున్నాయి. భారీ మొత్తంలో ఉపగ్రహ చిత్రాలు, వాతావరణ సమాచారం, వన్యప్రాణుల వివరాలను తక్కువ సమయంలో విశ్లేషించేందుకు AI సహాయపడుతోంది.

సాధారణంగా పరిశోధకులు వేలాది చిత్రాలను పరిశీలించడానికి నెలల సమయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. AI సాయంతో ఈ ప్రక్రియను కొన్ని గంటల్లోనే పూర్తి చేసే అవకాశం ఏర్పడుతోంది. దీనివల్ల పరిశోధకులు వేగంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడంతో పాటు పర్యావరణ ప్రమాదాలపై ముందస్తు చర్యలు చేపట్టగలుగుతున్నారు.

అడవుల్లో అగ్నిప్రమాదాలను ముందుగానే గుర్తిస్తున్న AI

కంబోడియాలోని అడవుల పరిరక్షణ కార్యక్రమాల్లో Conservation International సంస్థ AIని ఉపయోగిస్తోంది. ఉపగ్రహాల ద్వారా గుర్తించిన హాట్‌స్పాట్లను AI విశ్లేషించి, అడవుల్లో మంటలు చెలరేగే ప్రమాదం ఉన్న ప్రాంతాలను గుర్తిస్తోంది.

ఈ సమాచారం ఆధారంగా మారుమూల ప్రాంతాల్లో పనిచేస్తున్న అటవీ రక్షణ సిబ్బందికి హెచ్చరికలు పంపిస్తున్నారు. దీంతో అగ్నిప్రమాదాలు పెద్దవిగా మారకముందే స్పందించే అవకాశం ఉంటుంది.

అడవుల్లో మంటలు వ్యాపిస్తే చెట్లు, వన్యప్రాణులతో పాటు స్థానిక ప్రజల జీవన విధానంపైనా ప్రభావం పడుతుంది. ఇలాంటి ప్రమాదాలను ముందుగానే గుర్తించడంలో AI ఉపయోగకరంగా మారుతోంది.

ఏనుగుల లెక్కింపులో AI సాంకేతికత

కెన్యాకు చెందిన Save the Elephants సంస్థ కూడా వన్యప్రాణుల పరిశోధనలో AIని ఉపయోగిస్తోంది.

కెన్యాలోని ఒక రక్షిత ప్రాంతంలో నిర్వహించిన వైమానిక సర్వేలో సుమారు రెండు లక్షల ఫొటోలు సేకరించారు. వీటిని పరిశోధకులు చేతితో పరిశీలించడానికి తొమ్మిది నెలలు పట్టింది. అయితే AI ఆధారిత చిత్ర విశ్లేషణతో ఇలాంటి పనులను కొన్ని గంటల్లోనే పూర్తి చేయగలుగుతున్నారు.

ఈ ప్రక్రియలో గతంలో మానవ పరిశీలనలో గుర్తించలేకపోయిన కొన్ని ఏనుగులు, జీబ్రాలు, జిరాఫీలు వంటి వన్యప్రాణులను కూడా గుర్తించారు. దీనివల్ల జంతువుల సంఖ్యను మరింత సమర్థవంతంగా అంచనా వేయడానికి అవకాశం కలుగుతోంది.

డేటా సెంటర్లతో పెరుగుతున్న విద్యుత్ వినియోగం

AI సేవల వెనుక భారీ కంప్యూటింగ్ వ్యవస్థలు పనిచేస్తుంటాయి. ChatGPT వంటి AI మోడళ్లకు శిక్షణ ఇవ్వడం, కోట్లాది వినియోగదారుల ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అందించడం కోసం వేల సంఖ్యలో సర్వర్లు అవసరమవుతాయి.

ఈ సర్వర్లు నిరంతరం పనిచేయడానికి పెద్ద మొత్తంలో విద్యుత్ అవసరం. అంతేకాకుండా సర్వర్లు వేడెక్కకుండా ఉంచేందుకు ప్రత్యేక కూలింగ్ వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేయాలి. వీటిలో కొన్ని వ్యవస్థలు పెద్ద మొత్తంలో నీటిని వినియోగిస్తాయి.

అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) అంచనాల ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా డేటా సెంటర్ల విద్యుత్ వినియోగం 2030 నాటికి ఏడాదికి సుమారు 945 టెరావాట్ అవర్స్‌కు చేరవచ్చు. అదే సమయంలో డేటా సెంటర్ల నీటి వినియోగం 2023లోని సుమారు 560 బిలియన్ లీటర్ల నుంచి 2030 నాటికి 1.2 ట్రిలియన్ లీటర్లకు పెరగవచ్చని అంచనా.

ఈ పెరుగుదల వల్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి, నీటి వనరుల నిర్వహణ, పర్యావరణ పరిరక్షణపై అదనపు ఒత్తిడి ఏర్పడే అవకాశం ఉంది.

ప్రపంచంలోని నాలుగు డేటా సెంటర్లలో ఒకటి నీటి ఒత్తిడి ప్రాంతంలోనే!

డేటా సెంటర్ల నీటి వినియోగంపై తాజాగా వెలువడిన పరిశోధన మరింత ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరిశీలించిన డేటా సెంటర్లలో కనీసం 25 శాతం నీటి డిమాండ్ సరఫరాను మించే ప్రాంతాల్లో ఉన్నట్లు ఒక అధ్యయనం వెల్లడించింది.

ఈ పరిశోధనలో 9,347 డేటా సెంటర్లను పరిశీలించారు. వాటిలో సుమారు 6 శాతం కేంద్రాలు ఏడాదిలో 9 నుంచి 12 నెలల పాటు నీటి కొరతను ఎదుర్కొనే ప్రాంతాల్లో ఉన్నట్లు అంచనా వేశారు.

అయితే డేటా సెంటర్లు ఉన్న ప్రతి ప్రాంతంలో నీటి కొరతకు అవే కారణమని ఈ పరిశోధన నిర్ధారించలేదు. స్థానిక నీటి లభ్యత, వ్యవసాయ అవసరాలు, పారిశ్రామిక వినియోగం, కూలింగ్ టెక్నాలజీ వంటి అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి.

పర్యావరణ సంస్థలకూ AI వినియోగంపై ఆందోళన

Reuters నిర్వహించిన పరిశీలనలో 15 ప్రముఖ పర్యావరణ, పరిరక్షణ సంస్థలు AIని ఉపయోగిస్తున్నట్లు వెల్లడైంది. అయితే ఈ సంస్థలన్నీ AIని నిర్వహించే డేటా సెంటర్ల పర్యావరణ ప్రభావంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.

కొన్ని సంస్థలు అవసరం లేని AI వినియోగాన్ని తగ్గించడం, ఒకే సమాచారాన్ని పదేపదే ప్రాసెస్ చేయకుండా క్యాషింగ్ విధానాలను ఉపయోగించడం వంటి చర్యలు తీసుకుంటున్నాయి.

మరికొన్ని సంస్థలు భారీ వీడియోలు, చిత్రాలను దూరంలోని డేటా సెంటర్లకు పంపకుండా ఫీల్డ్‌లోనే AI ద్వారా విశ్లేషించే విధానాలను అనుసరిస్తున్నాయి. దీనివల్ల డేటా బదిలీ, కంప్యూటింగ్ అవసరాలను కొంతవరకు తగ్గించవచ్చు.

భారత్‌లోనూ పెరుగుతున్న డేటా సెంటర్ల అవసరం

భారత్‌లో డిజిటల్ సేవలు, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, AI అప్లికేషన్ల వినియోగం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో డేటా సెంటర్లకు డిమాండ్ పెరుగుతోంది. హైదరాబాద్, ముంబై, చెన్నై, బెంగళూరు వంటి నగరాలు డేటా సెంటర్ పెట్టుబడులకు ముఖ్యమైన కేంద్రాలుగా మారుతున్నాయి.

ముఖ్యంగా హైదరాబాద్‌లో ఐటీ, క్లౌడ్ సేవలు, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణతో డేటా సెంటర్ల ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. అయితే వీటి ఏర్పాటులో విద్యుత్ సరఫరా, నీటి లభ్యత, భూమి వినియోగం వంటి అంశాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది.

నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో భారీ డేటా సెంటర్ల నిర్మాణం చేపట్టేటప్పుడు స్థానిక ప్రజల అవసరాలు, పర్యావరణ పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

గ్రీన్ AI దిశగా టెక్ కంపెనీల అడుగులు

AI వల్ల కలిగే పర్యావరణ ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు టెక్ కంపెనీలు కొన్ని ప్రత్యామ్నాయాలపై దృష్టి సారిస్తున్నాయి.

• పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల ద్వారా డేటా సెంటర్లకు విద్యుత్ అందించడం.
• నీటిని తిరిగి ఉపయోగించే కూలింగ్ వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయడం.
• తక్కువ విద్యుత్ వినియోగించే చిప్స్, సర్వర్లను అభివృద్ధి చేయడం.
• అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే భారీ AI మోడళ్లను ఉపయోగించడం.
• డేటా సెంటర్ల విద్యుత్, నీటి వినియోగ వివరాలను పారదర్శకంగా వెల్లడించడం.

ఈ విధానాలను గ్రీన్ AI లేదా సస్టైనబుల్ AIగా పిలుస్తున్నారు. భవిష్యత్తులో AI అభివృద్ధిలో పనితీరుతో పాటు పర్యావరణ ప్రభావాన్ని కూడా ముఖ్యమైన ప్రమాణంగా పరిగణించాల్సిన అవసరం ఉంది.

ముగింపు

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ పర్యావరణ పరిరక్షణకు గొప్ప అవకాశాలను అందిస్తోంది. అడవులను కాపాడటం, వన్యప్రాణులను గుర్తించడం, ప్రకృతి విపత్తులను ముందుగానే అంచనా వేయడం వంటి పనుల్లో ఇది ఉపయోగపడుతోంది. అయితే అదే సమయంలో AIకి అవసరమైన డేటా సెంటర్లు విద్యుత్, నీరు వంటి సహజ వనరులపై ఒత్తిడి పెంచుతున్నాయి.

కాబట్టి AI అభివృద్ధిని పూర్తిగా ఆపడం పరిష్కారం కాదు. దాన్ని మరింత సమర్థవంతంగా, బాధ్యతాయుతంగా ఉపయోగించడం అవసరం. పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఉపయోగపడే AI అభివృద్ధి చేస్తూనే, దాని నిర్వహణ వల్ల కలిగే నష్టాలను తగ్గించగలిగితేనే భవిష్యత్తులో నిజమైన గ్రీన్ టెక్నాలజీ సాధ్యమవుతుంది.

DNEWS – టెక్నాలజీ & పర్యావరణ వార్తలు