D Spiritual: Oct 22: కోల్‌కతాలోని కాళీఘాట్ కాళికాదేవి ఆలయం.. ప్రత్యేకతలు ఎన్నో!
51 శక్తిపీఠాల్లో విశిష్ట స్థానం
భారతదేశంలోని ప్రాచీన, ప్రసిద్ధ ధార్మిక క్షేత్రాల్లో పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాజధాని కోల్‌కతాలోని కాళీఘాట్ కాళికాదేవి ఆలయం ఒకటి. 51 శక్తిపీఠాల్లో విశిష్ట స్థానం కలిగిన ఈ పుణ్యక్షేత్రం శతాబ్దాల చరిత్ర, అమ్మవారి ప్రత్యేక విగ్రహ రూపం, సంప్రదాయ ఆచారాలతో ప్రసిద్ధి చెందింది. హూగ్లీ నది పురాతన ప్రవాహమైన ఆది గంగ ఒడ్డున వెలసిన ఈ ఆలయానికి నిత్యం వేలాది మంది భక్తులు దర్శనానికి వస్తుంటారు.
సతీదేవి కుడికాలి వేళ్లు పడిన పవిత్ర స్థలం
పురాణ గాథల ప్రకారం, దక్షయజ్ఞం అనంతరం సతీదేవి దేహాన్ని భుజాన వేసుకుని పరమశివుడు రుద్రతాండవం చేశాడు. సృష్టిని కాపాడేందుకు శ్రీమహావిష్ణువు తన సుదర్శన చక్రంతో సతీదేవి శరీరాన్ని ఖండించగా, ఆమె శరీర భాగాలు పడిన ప్రదేశాలు శక్తిపీఠాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. సతీదేవి కుడికాలి వేళ్లు కాళీఘాట్ ప్రాంతంలో పడ్డాయని భక్తుల విశ్వాసం. అందుకే ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది.
బంగారు నాలుకతో అమ్మవారి అరుదైన రూపం
కాళీఘాట్ ఆలయంలోని కాళికాదేవి విగ్రహం ఇతర కాళీ ఆలయాల్లోని విగ్రహాలకంటే భిన్నంగా ఉంటుంది. అమ్మవారు మూడు కన్నులు, పెద్దగా చాచిన బంగారు నాలుకతో దర్శనమిస్తారు. చేతిలో ఖడ్గం, నరకపాలం ధరించిన ఈ రూపం రౌద్రత్వంతో పాటు దైవిక శక్తికి ప్రతీకగా భక్తులు భావిస్తారు. ప్రముఖ తాంత్రిక సాధకులైన సంత్‌ బ్రహ్మానంద గిరి, ఆత్మారామ్‌ గిరిలు ఈ విగ్రహ రూపకల్పన, ప్రతిష్ఠాపనతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారని స్థానికంగా నమ్ముతారు.
కళ్లకు గంతలు కట్టి నిర్వహించే ప్రత్యేక ఆచారం
కాళీఘాట్ ఆలయంలోని సంప్రదాయాల్లో సతీదేవి శరీర అవశేషాలకు సంబంధించిన ఆచారం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. స్థానిక పురాణ విశ్వాసాల ప్రకారం, సతీదేవి కాలివేళ్ల అవశేషాలను గర్భగుడిలోని ప్రధాన విగ్రహం కింద ప్రత్యేక పెట్టెలో భద్రపరిచారు. సంవత్సరానికి ఒకసారి నిర్వహించే ప్రత్యేక స్నాన మహోత్సవం సందర్భంగా ఈ పెట్టెను తెరుస్తారని చెబుతారు. ఆ సమయంలో ముఖ్య పూజారులు కళ్లకు గంతలు కట్టుకుని, అవశేషాలను ప్రత్యక్షంగా చూడకుండా పవిత్ర జలాలతో అభిషేకం చేస్తారని సంప్రదాయం పేర్కొంటుంది. అనంతరం వాటిని కొత్త వస్త్రంలో చుట్టి తిరిగి భద్రపరుస్తారని భక్తుల విశ్వాసం.
1809లో ప్రస్తుత ఆలయ నిర్మాణం
చారిత్రక వివరాల ప్రకారం, తొలుత చిన్న దేవాలయంగా ఉన్న ఈ క్షేత్రాన్ని 1809లో సబర్ణ రాయ్‌ చౌధురి కుటుంబం ప్రస్తుత రూపంలో పునర్నిర్మించింది. అప్పటి నుంచి ఆలయం ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రంగా అభివృద్ధి చెందింది. ఆలయ ఆగ్నేయ దిశలో ఉన్న ‘కుండుపుకుర్‌’ అనే పవిత్ర కొలనుకు కూడా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. ఆ కొలనులో స్నానం చేస్తే శుభం కలుగుతుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
భక్తులను ఆకర్షించే ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం
పురాణ విశ్వాసాలు, ప్రత్యేక పూజా సంప్రదాయాలు, చారిత్రక నేపథ్యం కలగలిసిన కాళీఘాట్ కాళికాదేవి ఆలయం దేశవిదేశాల నుంచి వచ్చే భక్తులను ఆకర్షిస్తోంది. అమ్మవారిని దర్శించుకుని మొక్కులు చెల్లించుకోవడానికి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివస్తుంటారు. కోల్‌కతాను సందర్శించే వారికి ఈ ఆలయం ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశంగా నిలుస్తోంది.