DNEWS :స్మార్ట్‌ఫోన్‌ ఉపయోగించే ప్రతి ఒక్కరికీ WhatsApp, Instagram అకౌంట్లు ఎంతో ముఖ్యమైనవి. కుటుంబ సభ్యులతో మాట్లాడటం, ఫొటోలు, వీడియోలు షేర్‌ చేయడం, వ్యాపార లావాదేవీలు, ఆన్లైన్ ప్రమోషన్లు, వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని పంపుకోవడం వంటి ఎన్నో పనులకు వీటిని ఉపయోగిస్తున్నారు. అయితే సోషల్‌ మీడియా వినియోగం పెరుగుతున్న కొద్దీ అకౌంట్లను హ్యాక్‌ చేసి వ్యక్తిగత వివరాలు, ఫొటోలు, చాట్స్‌ను దుర్వినియోగం చేసే సైబర్‌ నేరగాళ్ల ముప్పు కూడా పెరుగుతోంది.
ముఖ్యంగా OTPలు అడగడం, నకిలీ లింకులు పంపించడం, స్నేహితుల పేరుతో డబ్బులు కోరడం, ఉచిత బహుమతుల ఆశ చూపించడం వంటి పద్ధతులతో వినియోగదారులను మోసం చేస్తున్నారు. కొన్నిసార్లు మనకు తెలియకుండానే మరో వ్యక్తి మన అకౌంట్‌లోకి ప్రవేశించే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. అయితే WhatsApp, Instagramలోనే అందుబాటులో ఉన్న కొన్ని భద్రతా ఫీచర్లను ఉపయోగిస్తే అకౌంట్‌ భద్రతను గణనీయంగా పెంచుకోవచ్చు. మరి ఆ ఏడు ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు ఏమిటి? తెలుసుకుందాం.
1. టూ-స్టెప్‌ వెరిఫికేషన్‌ తప్పనిసరిగా ఆన్‌ చేయండి
WhatsApp, Instagram అకౌంట్లకు అదనపు రక్షణ కల్పించే ముఖ్యమైన ఫీచర్‌ టూ-ఫ్యాక్టర్‌ లేదా టూ-స్టెప్‌ వెరిఫికేషన్‌. సాధారణంగా అకౌంట్‌లోకి లాగిన్‌ కావడానికి ఫోన్‌ నంబర్‌, పాస్‌వర్డ్‌ లేదా OTP అవసరం కావచ్చు. కానీ అదనపు భద్రతను ఆన్‌ చేస్తే మరో ధ్రువీకరణ దశ కూడా ఉంటుంది.
WhatsAppలో: Settings → Account → Two-step verificationలోకి వెళ్లి ఈ ఫీచర్‌ను ప్రారంభించవచ్చు. మీకు గుర్తుండే బలమైన PIN లేదా అందుబాటులో ఉన్న అదనపు పాస్‌వర్డ్‌ ఎంపికను ఏర్పాటు చేసుకోండి. రికవరీ కోసం ఈ-మెయిల్‌ను కూడా జోడించండి.
Instagramలో: Profile → Menu → Accounts Center → Password and security → Two-factor authenticationలోకి వెళ్లి మీ అకౌంట్‌ను ఎంచుకోండి. అక్కడ అందుబాటులో ఉన్న Authentication App, SMS లేదా ఇతర ధ్రువీకరణ పద్ధతుల్లో తగినదాన్ని ఎంచుకోవచ్చు.
సాధ్యమైనప్పుడు Authenticator App వంటి పద్ధతికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మంచిది. ఎందుకంటే SMS ఆధారిత కోడ్‌లు సిమ్‌ స్వాప్‌ వంటి కొన్ని మోసాలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. టూ-స్టెప్‌ వెరిఫికేషన్‌ ఉన్నంత మాత్రాన అన్ని దాడులు ఆగిపోవు. అయినప్పటికీ అకౌంట్‌ను ఇతరులు స్వాధీనం చేసుకోవడాన్ని కష్టతరం చేస్తుంది.
2. OTP, లాగిన్‌ కోడ్‌లను ఎవరికీ చెప్పకండి
సైబర్‌ నేరగాళ్లు ఎక్కువగా ఉపయోగించే పద్ధతుల్లో OTP మోసం ఒకటి. మీ WhatsApp అకౌంట్‌ను మరో ఫోన్‌లో రిజిస్టర్‌ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు మీ నంబర్‌కు ఆరు అంకెల వెరిఫికేషన్‌ కోడ్‌ రావచ్చు. ఆ కోడ్‌ను నేరగాళ్లు మీ నుంచి తెలుసుకుంటే అకౌంట్‌ను తమ పరికరంలోకి తీసుకునే ప్రమాదం ఉంది.
కొంతమంది స్నేహితులమని, బంధువులమని, కస్టమర్‌ సపోర్ట్‌ ప్రతినిధులమని చెప్పి కోడ్‌ అడుగుతారు. మరికొందరు మీకు పొరపాటున కోడ్‌ వచ్చిందని, దాన్ని తమకు పంపించాలని కోరవచ్చు. ఇలాంటి మాటలను నమ్మకండి.
Instagram విషయంలోనూ లాగిన్‌ కోడ్‌లు, పాస్‌వర్డ్‌లు ఇతరులతో పంచుకోవద్దు. Meta లేదా Instagram పేరుతో వచ్చినట్లు కనిపించే సందేశాల్లోని లింకులపై వెంటనే క్లిక్‌ చేయకండి. అధికారిక యాప్‌ లేదా వెబ్‌సైట్‌ ద్వారా మాత్రమే మీ అకౌంట్‌ వివరాలను నమోదు చేయండి.
3. Linked Devices, Login Activityని తరచూ పరిశీలించండి
మీ WhatsApp అకౌంట్‌ కంప్యూటర్‌, ల్యాప్‌టాప్‌ లేదా ఇతర పరికరాల్లో కూడా పనిచేయవచ్చు. ఇందుకోసం Linked Devices సదుపాయం ఉంటుంది. ఒకసారి మీరు సైబర్‌ కేఫ్‌ లేదా స్నేహితుడి కంప్యూటర్‌లో WhatsApp Web ఉపయోగించి లాగ్‌అవుట్‌ చేయడం మర్చిపోతే మీ అకౌంట్‌ అక్కడే కొనసాగవచ్చు.
అందుకే WhatsAppలో Settings → Linked Devicesలోకి వెళ్లి కనెక్ట్‌ అయిన పరికరాలను పరిశీలించండి. మీకు తెలియని పరికరం కనిపిస్తే వెంటనే దాన్ని Log out చేయండి.
Instagramలో Accounts Center → Password and security → Where you’re logged in అనే విభాగంలో లాగిన్‌ అయిన పరికరాలను పరిశీలించవచ్చు. మీకు తెలియని ఫోన్‌ లేదా ప్రాంతం నుంచి లాగిన్‌ అయినట్లు కనిపిస్తే ఆ సెషన్‌ను తొలగించండి. అవసరమైతే వెంటనే పాస్‌వర్డ్‌ను మార్చండి.
ఈ రెండు యాప్‌లలోనూ లాగిన్‌ వివరాలను నెలకు కనీసం ఒకసారి పరిశీలించడం మంచి అలవాటు.
4. అనుమానాస్పద లింకులు, APK ఫైళ్లను ఓపెన్‌ చేయకండి
వాట్సాప్‌లో మీ స్నేహితుడి నుంచి వచ్చినట్లు కనిపించే మెసేజ్‌లో ఒక లింక్‌ ఉండవచ్చు. ‘ఈ ఫొటోలో మీరేనా?’, ‘మీకు బహుమతి వచ్చింది’, ‘మీ అకౌంట్‌ బ్లాక్‌ అవుతుంది’, ‘ఈ వీడియో చూడండి’ వంటి సందేశాలు పంపించి లింక్‌పై క్లిక్‌ చేయించే ప్రయత్నం చేస్తారు.
కొన్ని లింకులు నకిలీ లాగిన్‌ పేజీలకు తీసుకెళ్లి మీ పాస్‌వర్డ్‌ను దొంగిలించవచ్చు. మరికొన్ని హానికరమైన APK ఫైళ్లను డౌన్‌లోడ్‌ చేయించే ప్రయత్నం చేస్తాయి. వాటిని ఇన్‌స్టాల్‌ చేస్తే ఫోన్‌లోని సమాచారానికి ప్రమాదం ఏర్పడవచ్చు.
ముఖ్యంగా స్నేహితుడి అకౌంట్‌ నుంచే మెసేజ్‌ వచ్చినా వెంటనే నమ్మకండి. ఆ వ్యక్తికి ఫోన్‌ చేసి లేదా మరో మార్గంలో సంప్రదించి మెసేజ్‌ నిజమైనదో కాదో తెలుసుకోండి. WhatsApp, Instagram యాప్‌లను ఎప్పుడూ అధికారిక యాప్‌ స్టోర్ల నుంచే డౌన్‌లోడ్‌ చేసుకోండి.
5. బలమైన పాస్‌వర్డ్‌, Passkeyలను ఉపయోగించండి
పుట్టిన తేదీ, మొబైల్‌ నంబర్‌, పేరు, 123456 వంటి సులభమైన పాస్‌వర్డ్‌లను ఉపయోగించడం ప్రమాదకరం. నేరగాళ్లు సాధారణ పాస్‌వర్డ్‌లను సులభంగా ఊహించే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే పెద్ద అక్షరాలు, చిన్న అక్షరాలు, సంఖ్యలు, ప్రత్యేక గుర్తులతో కూడిన బలమైన పాస్‌వర్డ్‌ పెట్టుకోవాలి.
అంతేకాదు, WhatsApp, Instagram, ఈ-మెయిల్‌ వంటి అన్ని అకౌంట్లకు ఒకే పాస్‌వర్డ్‌ను ఉపయోగించకండి. ఒక అకౌంట్‌ పాస్‌వర్డ్‌ బయటపడితే మిగిలిన అకౌంట్లు కూడా ప్రమాదంలో పడవచ్చు.
WhatsAppలో Passkey సదుపాయం అందుబాటులో ఉంటే దాన్ని కూడా ఉపయోగించవచ్చు. ఇది ఫోన్‌లోని ఫింగర్‌ప్రింట్‌, Face ID లేదా స్క్రీన్‌ లాక్‌ ద్వారా మీ గుర్తింపును ధ్రువీకరించడానికి సహాయపడుతుంది. WhatsApp అధికారిక సమాచారం ప్రకారం Settings → Account → Passkeysలో ఈ సదుపాయాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవచ్చు. అయితే మీ ఫోన్‌, యాప్‌ వెర్షన్‌, ప్రాంతాన్ని బట్టి ఈ ఫీచర్‌ అందుబాటులో ఉండటం మారవచ్చు.
6. Privacy Settingsను సరిగ్గా మార్చుకోండి
మీ ప్రొఫైల్‌ ఫొటో, ఫోన్‌ నంబర్‌, స్టేటస్‌, చివరిసారి ఆన్‌లైన్‌లో ఉన్న సమయం వంటి వివరాలు ఎవరికి కనిపించాలో మీరే నిర్ణయించుకోవాలి. తెలియని వ్యక్తులకు అవసరానికి మించి వ్యక్తిగత సమాచారం కనిపించకుండా సెట్టింగ్స్‌ మార్చుకోవడం మంచిది.
WhatsAppలో: Settings → Privacyలోకి వెళ్లి Last Seen, Online, Profile Photo, About, Status వంటి వివరాలను My Contacts లేదా అవసరమైన పరిమితికి సెట్‌ చేయండి. Groups సెట్టింగ్‌లో మిమ్మల్ని ఎవరు గ్రూపుల్లో చేర్చవచ్చో నియంత్రించండి. App Lock సదుపాయం అందుబాటులో ఉంటే ఫింగర్‌ప్రింట్‌ లేదా ఇతర బయోమెట్రిక్‌ లాక్‌ను ఉపయోగించండి.
Instagramలో: అకౌంట్‌ను Privateగా మార్చుకోవడం ద్వారా మీ పోస్టులు, స్టోరీలను ఎవరు చూడాలో నియంత్రించవచ్చు. అనుమానాస్పద అకౌంట్లను Block లేదా Restrict చేయండి. తెలియని వ్యక్తుల నుంచి వచ్చే మెసేజ్‌ రిక్వెస్ట్‌లను జాగ్రత్తగా పరిశీలించండి.
ఈ సెట్టింగ్స్‌ అకౌంట్‌ హ్యాకింగ్‌ను పూర్తిగా అడ్డుకోకపోయినా మీ వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని అనవసరంగా ఇతరులకు చేరకుండా కాపాడతాయి.
7. నకిలీ యాప్‌లు, ఫిషింగ్‌ మెసేజ్‌ల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండండి
WhatsApp Plus, GB WhatsApp వంటి అనధికారిక యాప్‌లు లేదా Instagramలో ఫాలోవర్లు పెంచుతామని చెప్పే థర్డ్‌ పార్టీ యాప్‌లను ఉపయోగించడం ప్రమాదకరం. ఇవి మీ లాగిన్‌ వివరాలను సేకరించవచ్చు లేదా ఫోన్‌లో మాల్‌వేర్‌ను ఇన్‌స్టాల్‌ చేయవచ్చు.
అలాగే Instagramలో ‘మీ అకౌంట్‌ వెరిఫై అవుతుంది’, ‘బ్లూ టిక్‌ ఉచితంగా పొందండి’, ‘కాపీరైట్‌ ఉల్లంఘన కారణంగా అకౌంట్‌ తొలగిస్తాం’ వంటి సందేశాలు రావచ్చు. ఇలాంటి సందేశాల్లోని లింకులను నమ్మి పాస్‌వర్డ్‌ ఇవ్వకండి. అనుమానాస్పద మెసేజ్‌లను Report చేయండి.
మీ ఫోన్‌లోని ఆపరేటింగ్‌ సిస్టమ్‌, WhatsApp, Instagram యాప్‌లను ఎప్పటికప్పుడు అప్‌డేట్‌ చేయండి. అధికారిక అప్‌డేట్లలో భద్రతా లోపాలను సరిచేసే మార్పులు ఉండవచ్చు.
మీ అకౌంట్‌ హ్యాక్‌ అయితే వెంటనే ఏం చేయాలి?
ఒకవేళ మీ WhatsApp అకౌంట్‌ను మరొకరు స్వాధీనం చేసుకున్నారని అనుమానం వస్తే, మీ ఫోన్‌లో WhatsAppను మళ్లీ రిజిస్టర్‌ చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించండి. మీ నంబర్‌కు వచ్చిన ఆరు అంకెల SMS లేదా కాల్‌ కోడ్‌ను నమోదు చేయండి. WhatsApp అధికారిక సూచనల ప్రకారం, ఈ కోడ్‌తో మళ్లీ రిజిస్టర్‌ చేసినప్పుడు ఇతర పరికరాల్లో ఉన్న అకౌంట్‌ సెషన్‌లు లాగ్‌అవుట్‌ అవుతాయి. అవసరమైతే రెండు-దశల ధ్రువీకరణ PINను కూడా నమోదు చేయాలి. అకౌంట్‌ను తిరిగి పొందిన తర్వాత Linked Devicesను పరిశీలించి తెలియని పరికరాలను తొలగించండి.
Instagram అకౌంట్‌ యాక్సెస్‌ కోల్పోతే అధికారిక Instagram హ్యాక్‌ అయిన అకౌంట్‌ రికవరీ పేజీని ఉపయోగించండి. పాస్‌వర్డ్‌ రీసెట్‌ చేసి, మీ ఈ-మెయిల్‌, ఫోన్‌ నంబర్‌ వివరాలను ధ్రువీకరించండి. మీ పేరుతో ఇతరులకు డబ్బులు అడిగే సందేశాలు పంపే అవకాశం ఉన్నందున స్నేహితులు, కుటుంబ సభ్యులకు వెంటనే సమాచారం ఇవ్వండి.
ఒకవేళ అకౌంట్‌ హ్యాక్‌ కారణంగా ఆర్థిక మోసానికి గురైతే వెంటనే బ్యాంకుకు సమాచారం ఇవ్వండి. భారతదేశంలో సైబర్‌ ఆర్థిక మోసాలపై 1930 హెల్ప్‌లైన్‌కు కాల్‌ చేయవచ్చు. అలాగే https://cybercrime.gov.in ద్వారా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
చిన్న జాగ్రత్తలే మీ డిజిటల్‌ భద్రతకు పెద్ద రక్షణ
WhatsApp, Instagram అకౌంట్లు హ్యాక్‌ కావడానికి ఎప్పుడూ అత్యాధునిక సాంకేతిక దాడులే కారణం కావు. కొన్నిసార్లు మనమే OTP చెప్పడం, తెలియని లింక్‌పై క్లిక్‌ చేయడం, నకిలీ యాప్‌ను ఇన్‌స్టాల్‌ చేయడం లేదా అనుమానాస్పద పరికరంలో లాగిన్‌ అయి లాగ్‌అవుట్‌ చేయకపోవడం వల్ల సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
కాబట్టి టూ-స్టెప్‌ వెరిఫికేషన్‌, బలమైన పాస్‌వర్డ్‌లు, Linked Devices పరిశీలన, Privacy Settings వంటి సదుపాయాలను ఇప్పుడే ఉపయోగించండి. మీ అకౌంట్‌ భద్రత కోసం కొన్ని నిమిషాలు కేటాయించడం వల్ల భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే పెద్ద సమస్యలను నివారించే అవకాశం ఉంటుంది.