DNews: భారత నావికాదళాన్ని మరింత శక్తివంతం చేసే దిశగా మరో కీలక అడుగు పడింది. దేశీయ నౌకా నిర్మాణ సామర్థ్యానికి నిదర్శనంగా రూపొందుతున్న నెక్ట్స్ జనరేషన్ ఆఫ్‌షోర్ పెట్రోల్ వెసెల్ (NGOPV) ప్రాజెక్టులో భాగంగా నాలుగో నౌక ‘ఐఎన్‌ఎస్ సృష్టి’ జలప్రవేశం చేసింది. గోవా షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ (GSL) నిర్మించిన యార్డ్ నంబర్ 1283 నౌకను 2026 అక్టోబర్ 27న గోవాలో జలప్రవేశం చేయించారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని సందీపా సహాయ్ ప్రారంభించగా, రక్షణ ఆర్థిక వ్యవహారాల కార్యదర్శి విశ్వజీత్ సహాయ్ పాల్గొన్నారు. సముద్ర నిఘా, తీర ప్రాంత రక్షణ, కీలక సముద్ర ఆస్తుల పరిరక్షణలో భారత నావికాదళానికి మరింత సామర్థ్యం అందించడమే ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన ఉద్దేశం.
ఐఎన్‌ఎస్ సృష్టి అంటే ఏమిటి?
ఐఎన్‌ఎస్ సృష్టి పూర్తి పేరు ఇండియన్ నేవల్ షిప్ సృష్టి (Indian Naval Ship Srishti). ఇది నెక్ట్స్ జనరేషన్ ఆఫ్‌షోర్ పెట్రోల్ వెసెల్ (NGOPV) తరగతికి చెందిన ఆధునిక గస్తీ నౌక. గోవా షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ ఈ నౌకను దేశీయంగా నిర్మిస్తోంది. దీనికి యార్డ్ నంబర్ 1283 కేటాయించారు.
సంస్కృత భాషలో ‘సృష్టి’ అంటే సృజన లేదా నిర్మాణం అని అర్థం. భారత రక్షణ రంగంలో స్వదేశీ సాంకేతికత, నౌకా నిర్మాణ సామర్థ్యాలకు ఈ పేరు ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
సముద్ర ప్రాంతాల్లో నిరంతర నిఘా నిర్వహించడం, అనుమానాస్పద నౌకల కదలికలను గుర్తించడం, తీర ప్రాంత భద్రతను పర్యవేక్షించడం వంటి కీలక బాధ్యతలను ఈ తరగతి నౌకలు నిర్వహించనున్నాయి. అలాగే సముద్రంలోని సహజ వనరులు, చమురు, సహజ వాయువు కేంద్రాల వంటి ముఖ్యమైన ఆస్తుల రక్షణలోనూ ఇవి కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
11 యుద్ధనౌకల నిర్మాణానికి భారీ ప్రాజెక్టు
భారత నావికాదళం కోసం మొత్తం 11 నెక్ట్స్ జనరేషన్ ఆఫ్‌షోర్ పెట్రోల్ వెసెల్స్ నిర్మించేందుకు 2023 మార్చి 30న ఒప్పందాలు కుదిరాయి. ఈ భారీ ప్రాజెక్టును దేశంలోని రెండు ప్రముఖ ప్రభుత్వ రంగ నౌకా నిర్మాణ సంస్థలకు అప్పగించారు.
- గోవా షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ (GSL): 7 నౌకల నిర్మాణ బాధ్యత.
- గార్డెన్ రీచ్ షిప్‌బిల్డర్స్ అండ్ ఇంజినీర్స్ (GRSE): 4 నౌకల నిర్మాణ బాధ్యత.
ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా మొత్తం 11 నౌకలను భారతదేశంలోనే నిర్మిస్తున్నారు. దీనివల్ల దేశీయ నౌకా నిర్మాణ పరిశ్రమకు ప్రోత్సాహం లభించడంతో పాటు రక్షణ రంగంలో విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది.
ఈ ప్రాజెక్టును ‘బై ఇండియన్ IDDM’ (Indigenously Designed, Developed and Manufactured) కేటగిరీ కింద చేపట్టారు. అంటే స్వదేశంలోనే రూపకల్పన చేసి, అభివృద్ధి చేసి, తయారు చేసే రక్షణ ఉత్పత్తులకు ఈ విధానం ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. తద్వారా భారతీయ సాంకేతిక నిపుణులు, ఇంజినీర్లు, పరిశ్రమలకు మరిన్ని అవకాశాలు లభిస్తాయి.
NGOPV నౌకల సాంకేతిక ప్రత్యేకతలు
నెక్ట్స్ జనరేషన్ ఆఫ్‌షోర్ పెట్రోల్ వెసెల్స్‌ను ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో బహుళ ప్రయోజనాల కోసం రూపొందిస్తున్నారు. సముద్రంలో ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించడంతో పాటు దీర్ఘకాలం పాటు గస్తీ నిర్వహించేలా వీటిని అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
NGOPV తరగతి నౌకలకు సంబంధించిన ప్రధాన సాంకేతిక వివరాలు ఇవి:
- బరువు: సుమారు 3,000 టన్నులు.
- పొడవు: సుమారు 110 మీటర్లు.
- డ్రాఫ్ట్: 5 మీటర్ల కంటే తక్కువ.
- గరిష్ఠ వేగం: గంటకు 23 నాటికల్ మైళ్లు (23 నాట్స్).
- ప్రయాణ పరిధి: 14 నాట్స్ వేగంతో సుమారు 8,500 నాటికల్ మైళ్లు.
- సముద్రంలో పనిచేసే సామర్థ్యం: గరిష్ఠంగా 60 రోజుల వరకు.
ఈ తరగతి నౌకలు సుదీర్ఘ సముద్ర గస్తీకి అనువుగా రూపొందించబడ్డాయి. వీటిలో అధికారులకు, సిబ్బందికి అవసరమైన వసతి సౌకర్యాలు కూడా కల్పించేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు. అయితే ఈ సాంకేతిక వివరాలు NGOPV తరగతికి సంబంధించినవి మాత్రమే. ఐఎన్‌ఎస్ సృష్టికి సంబంధించిన ప్రతి ప్రత్యేక లక్షణంగా వీటిని పరిగణించకూడదు.
సముద్ర నిఘా నుంచి రక్షణ చర్యల వరకు..
NGOPV తరగతి నౌకలు కేవలం గస్తీ నిర్వహించడానికే పరిమితం కావు. సముద్ర భద్రతకు సంబంధించిన అనేక కీలక కార్యకలాపాల్లో ఇవి ఉపయోగపడతాయి.
1. సముద్ర నిఘా: భారత సముద్ర ప్రాంతాల్లో ప్రయాణించే నౌకల కదలికలను పర్యవేక్షించడం, అనుమానాస్పద కార్యకలాపాలను గుర్తించడం ప్రధాన విధుల్లో ఒకటి.
2. అన్వేషణ, రక్షణ: సముద్రంలో ప్రమాదాలకు గురైన నౌకలు, వ్యక్తులను గుర్తించి సహాయక చర్యలు చేపట్టడంలో ఈ నౌకలు ఉపయోగపడతాయి.
3. సముద్ర ఆస్తుల రక్షణ: సముద్రంలోని చమురు, సహజ వాయువు ఉత్పత్తి కేంద్రాలు, ఇతర కీలక మౌలిక సదుపాయాలకు భద్రత కల్పించడంలో సహకరిస్తాయి.
4. విపత్తు నిర్వహణ: తుఫానులు, వరదలు, ఇతర ప్రకృతి విపత్తుల సమయంలో సహాయక సామగ్రిని తరలించడం, బాధితులకు సహాయం అందించడం వంటి కార్యక్రమాలకు మద్దతు ఇస్తాయి.
5. సముద్రపు దొంగల నియంత్రణ: అంతర్జాతీయ సముద్ర మార్గాల్లో సముద్రపు దొంగతనాలను అరికట్టడం, వాణిజ్య నౌకల రక్షణకు తోడ్పడటం వంటి బాధ్యతలను నిర్వహిస్తాయి.
భారత సముద్ర భద్రతకు ఎందుకు కీలకం?
భారతదేశానికి సముద్ర మార్గాలు వ్యాపారం, ఇంధన సరఫరా, అంతర్జాతీయ సంబంధాల పరంగా ఎంతో కీలకం. దేశానికి విస్తారమైన తీరప్రాంతం ఉండటంతో పాటు హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో సముద్ర భద్రతను బలోపేతం చేయడం భారత నావికాదళానికి అత్యంత అవసరం.
ఆఫ్‌షోర్ పెట్రోల్ వెసెల్స్ అందుబాటులోకి రావడం వల్ల సముద్రంలో గస్తీ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా కీలక సముద్ర మార్గాలు, తీర ప్రాంతాలు, ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు సంబంధించిన ప్రాంతాల్లో నిరంతర నిఘా నిర్వహించేందుకు అదనపు బలం లభిస్తుంది.
అలాగే సముద్రంలో అనుమానాస్పద కార్యకలాపాలు జరిగినప్పుడు వేగంగా స్పందించేందుకు ఈ తరగతి నౌకలు సహాయపడతాయి. సముద్ర వనరుల పరిరక్షణ, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య నౌకల భద్రత వంటి అంశాల్లోనూ వీటి పాత్ర కీలకం కానుంది.
ఆత్మనిర్భర్ భారత్‌కు మరో ముందడుగు
ఐఎన్‌ఎస్ సృష్టి వంటి నౌకల నిర్మాణం భారత రక్షణ రంగంలో స్వావలంబన సాధించే ప్రయత్నాలకు మరింత ఊతమిస్తోంది. గతంలో అధునాతన రక్షణ పరికరాలు, నౌకల కోసం విదేశీ సంస్థలపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితులు ఉండేవి. ప్రస్తుతం దేశీయ షిప్‌యార్డులు ఆధునిక యుద్ధనౌకలు, గస్తీ నౌకలను నిర్మించే స్థాయికి ఎదుగుతున్నాయి.
ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా నౌకా నిర్మాణ సంస్థలతో పాటు విడిభాగాలు, ఇంజిన్లు, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, ఇతర సాంకేతిక సేవలను అందించే భారతీయ పరిశ్రమలకు కూడా అవకాశాలు పెరుగుతాయి. తద్వారా దేశీయ తయారీ రంగంలో ఉపాధి అవకాశాలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి చెందుతాయి.
మొత్తంగా చూస్తే, ఐఎన్‌ఎస్ సృష్టి జలప్రవేశం భారత నావికాదళ ఆధునికీకరణలో మరో ముఖ్యమైన ఘట్టం. స్వదేశీ నౌకా నిర్మాణ సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు సముద్ర భద్రతను మరింత పటిష్టం చేసే దిశగా ఈ ప్రాజెక్టు కీలకంగా నిలవనుంది.