ప్రపంచవ్యాప్తంగా సైబర్ దాడుల ముప్పు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో సైనిక నెట్‌వర్క్‌ల భద్రత, వాటి పునరుద్ధరణ సామర్థ్యంపై అమెరికా వైమానిక దళం ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. ముఖ్యంగా సూపర్ ఇంటెలిజెన్స్ (SI), ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఆధారిత సాంకేతికతలు సైబర్ దాడుల వేగాన్ని, తీవ్రతను పెంచుతున్నాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఈ సవాళ్లను ఎదుర్కొనేందుకు సరికొత్త రక్షణ సాంకేతికతలను పరిశీలించేందుకు నవంబర్ 4, 2026న అమెరికాలోని అరిజోనా రాష్ట్రం డేవిస్-మంతన్ ఎయిర్‌ఫోర్స్ బేస్‌లో టెక్ ఎక్స్‌పో నిర్వహించారు.
‘కౌంటరింగ్ ది SI సైబర్ కిల్ చైన్’ అనే ప్రధాన అంశంతో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో అమెరికా వైమానిక దళ అధికారులు, విదేశీ అనుసంధాన అధికారులు, సాంకేతిక సంస్థల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు. సైనిక కార్యకలాపాలకు అవసరమైన కమ్యూనికేషన్ నెట్‌వర్క్‌లను సైబర్ దాడుల నుంచి ఎలా రక్షించాలి? దాడి జరిగిన తర్వాత వాటిని ఎంత త్వరగా పునరుద్ధరించాలి? అనే అంశాలపై చర్చించారు.
సైబర్ దాడుల వేగం పెంచుతున్న సూపర్ ఇంటెలిజెన్స్
ఈ ఎక్స్‌పోలో ప్రధానంగా సూపర్ ఇంటెలిజెన్స్ సామర్థ్యాల వల్ల సైబర్ ముప్పులు ఎలా మారుతున్నాయనే అంశంపై చర్చ జరిగింది. గతంలో సైబర్ దాడులకు అనేక దశలు, ఎక్కువ సమయం అవసరమయ్యేది. అయితే అధునాతన ఆటోమేటెడ్ వ్యవస్థలు, తెలివైన అల్గారిథమ్‌లు అందుబాటులోకి రావడంతో దాడుల ప్రక్రియ మరింత వేగంగా మారుతోంది.
దీంతో సంప్రదాయ సైబర్ భద్రతా విధానాలు మాత్రమే సరిపోవని నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు. ముఖ్యంగా సైనిక కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, డేటా నెట్‌వర్క్‌లు, కార్యాచరణకు సంబంధించిన సమాచార వ్యవస్థలను నిరంతరం అందుబాటులో ఉంచడం అత్యవసరమని పేర్కొన్నారు.
సాంకేతికతతో పాటు మానవ నిర్ణయాలకూ ప్రాధాన్యం
ఈ కార్యక్రమంలో అమెరికా ఎయిర్ కాంబాట్ కమాండ్‌లో సైబర్‌స్పేస్ ఆపరేషన్స్, వార్‌ఫైటింగ్ కమ్యూనికేషన్స్ డైరెక్టర్, చీఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ ఆఫీసర్ కల్నల్ బిల్లీ ఈ. పోప్ జూనియర్ కీలక ప్రసంగం చేశారు.
సూపర్ ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారిత వ్యవస్థలు సైబర్ రక్షణలో వేగం, కచ్చితత్వాన్ని పెంచే అవకాశముందని ఆయన వివరించారు. అయితే అత్యాధునిక సాంకేతికత అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ మానవ నిర్ణయాలు, బాధ్యతాయుతమైన పర్యవేక్షణకు ప్రాధాన్యం తగ్గకూడదని స్పష్టం చేశారు.
“కచ్చితత్వం లేకుండా వేగం ఉంటే అది గందరగోళానికి దారితీస్తుంది. వేగం లేకుండా కచ్చితత్వం ఉంటే ప్రస్తుత పరిస్థితులను ఎదుర్కోవడానికి అది సరిపోదు” అనే భావాన్ని ఆయన తన ప్రసంగంలో వివరించారు.
అంటే సైబర్ దాడులను ఎదుర్కొనే వ్యవస్థలు వేగంగా స్పందించడంతో పాటు సరైన నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని కూడా కలిగి ఉండాలని ఆయన సూచించారు.
దాడి తర్వాత నెట్‌వర్క్‌ల పునరుద్ధరణ కీలకం
సైబర్ భద్రత అంటే కేవలం దాడులను అడ్డుకోవడమే కాదని, దాడి జరిగినా వ్యవస్థలు పూర్తిగా నిలిచిపోకుండా చూడటం కూడా ముఖ్యమని ఈ ఎక్స్‌పోలో చర్చించారు. ముఖ్యంగా వైమానిక దళ కార్యకలాపాలకు అవసరమైన నెట్‌వర్క్‌లు దెబ్బతిన్నప్పుడు వాటిని త్వరగా పునరుద్ధరించగలగాలి.
సైనిక విమానాల కార్యకలాపాలు, కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ వ్యవస్థలు, సమాచార మార్పిడి వంటి కీలక విభాగాలు నెట్‌వర్క్‌లపై ఆధారపడి ఉంటాయి. సైబర్ దాడుల కారణంగా ఈ వ్యవస్థలు నిలిచిపోతే సైనిక కార్యకలాపాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్ల నెట్‌వర్క్‌లను ముందుగానే పటిష్టంగా రూపొందించడం, అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ప్రత్యామ్నాయ వ్యవస్థలను అందుబాటులో ఉంచడం, వేగంగా తిరిగి పనిచేసే సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం అవసరమని అధికారులు పేర్కొన్నారు.
సైన్యం-పరిశ్రమల మధ్య సమన్వయం
డేవిస్-మంతన్ ఎయిర్‌ఫోర్స్ బేస్‌లో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో సైనిక విభాగాలు, సాంకేతిక సంస్థల మధ్య ప్రత్యక్ష చర్చలకు అవకాశం కల్పించారు. వివిధ కంపెనీలు తమ సాంకేతిక పరిష్కారాలను ప్రదర్శించాయి. సైబర్ భద్రత, నెట్‌వర్క్ మౌలిక సదుపాయాలు, సూపర్ ఇంటెలిజెన్స్, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలకు సంబంధించిన ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు.
12వ ఎయిర్‌ఫోర్స్, ఎయిర్ ఫోర్సెస్ సదర్న్ కమ్యూనికేషన్స్ డైరెక్టర్ కల్నల్ ఎడ్డీ ఎడ్వర్డ్స్ జూనియర్ మాట్లాడుతూ, భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే సవాళ్లను అధిగమించేందుకు సైనిక సిబ్బంది, సాంకేతిక రంగ నిపుణుల మధ్య సహకారం అవసరమని పేర్కొన్నారు. కేవలం సాధారణ సెక్యూరిటీ ప్యాచ్‌లతో అధునాతన సైబర్ ముప్పులను ఎదుర్కోవడం సాధ్యం కాదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
టెక్నాలజీ ప్రదర్శనలు, శిక్షణ కార్యక్రమాలు
ఈ ఎక్స్‌పోను ఎయిర్ ఫోర్సెస్ సదర్న్, 612వ ఎయిర్ కమ్యూనికేషన్స్ స్క్వాడ్రన్, 355వ కమ్యూనికేషన్స్ స్క్వాడ్రన్, అరిజోనా ఎయిర్ నేషనల్ గార్డ్‌కు చెందిన 162వ కమ్యూనికేషన్స్ స్క్వాడ్రన్ సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి. ఆర్మ్డ్ ఫోర్సెస్ కమ్యూనికేషన్స్ అండ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ అసోసియేషన్ సహకారం అందించింది.
సాంకేతిక సంస్థల ప్రదర్శనలు, నిపుణుల ప్రసంగాల ద్వారా వైమానిక దళ సిబ్బందికి కొత్త పరిజ్ఞానం అందించారు. పరిశ్రమల నుంచి నిర్వహించిన కొన్ని ప్రెజెంటేషన్ల ద్వారా సిబ్బంది నిరంతర విద్యా క్రెడిట్లు పొందే అవకాశాన్ని కూడా కల్పించారు.
భవిష్యత్తు యుద్ధాల్లో సైబర్ రక్షణే కీలకం
ఆధునిక యుద్ధాల్లో ఆయుధాలు, విమానాలు, సైనిక బలగాలతో పాటు డిజిటల్ నెట్‌వర్క్‌లు కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. శత్రు దేశాలు సైబర్ దాడుల ద్వారా కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలను దెబ్బతీయడానికి ప్రయత్నించే పరిస్థితుల్లో, సైనిక నెట్‌వర్క్‌ల భద్రత జాతీయ రక్షణలో కీలక అంశంగా మారింది.
డేవిస్-మంతన్ టెక్ ఎక్స్‌పోలో జరిగిన చర్చలు కూడా ఇదే విషయాన్ని స్పష్టం చేశాయి. సూపర్ ఇంటెలిజెన్స్, ఏఐ ఆధారిత రక్షణ వ్యవస్థలను ఉపయోగించుకోవడంతో పాటు మానవ పర్యవేక్షణను కొనసాగించడం, దాడుల సమయంలోనూ కార్యకలాపాలు నిలిచిపోకుండా చూడటం, దెబ్బతిన్న నెట్‌వర్క్‌లను వేగంగా పునరుద్ధరించడం భవిష్యత్తు సైబర్ రక్షణలో ప్రధాన ప్రాధాన్యాలుగా మారనున్నాయి.