నాసాకు చెందిన సుమారు 1.5 టన్నుల బరువున్న Neil Gehrels Swift Observatory భూమి వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశించేందుకు సిద్ధమవుతోంది. దాదాపు 22 ఏళ్ల పాటు అంతరిక్షంలో సేవలందించిన ఈ స్పేస్ టెలిస్కోప్‌లోని చాలా భాగం వాతావరణంలోనే కాలిపోనుంది. అయితే కొన్ని బరువైన భాగాలు భూమిని చేరే అవకాశం ఉందని నాసా అంచనా వేస్తోంది.
ఈ టెలిస్కోప్ తిరిగి ప్రవేశించే అవకాశం ఉన్న అక్షాంశాల పరిధిలో భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు, ముఖ్యంగా హైదరాబాద్, ముంబై, బెంగళూరు, చెన్నై కూడా ఉన్నాయని వార్తలు వెలువడ్డాయి. అయితే ఈ నగరాలపై శకలాలు పడతాయని అర్థం కాదు. అసలు శకలాలు ఎక్కడ పడతాయన్నది టెలిస్కోప్ వాతావరణంలోకి ప్రవేశించే ఖచ్చితమైన సమయం, ప్రదేశంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
నవంబర్ 4న భూ వాతావరణంలోకి ప్రవేశించే అవకాశం
నాసా అంచనాల ప్రకారం, ఈ టెలిస్కోప్ నవంబర్ 4న భూ వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశించనుంది. అమెరికా స్పేస్ ఫోర్స్ తొలుత భారత కాలమానం ప్రకారం మధ్యాహ్నం 2 గంటల ప్రాంతంలో రీఎంట్రీ ఉంటుందని అంచనా వేసింది. అయితే ఈ సమయానికి సుమారు 11 గంటల వరకు మార్పు ఉండవచ్చని తెలిపింది.
అందువల్ల ఖచ్చితమైన సమయం, శకలాలు పడే ప్రదేశాన్ని ముందుగానే నిర్ధారించడం సాధ్యం కాదు. నాసా, అమెరికా స్పేస్ ఫోర్స్ టెలిస్కోప్ కదలికలను నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తూ అంచనాలను నవీకరిస్తున్నాయి.
హైదరాబాద్, ముంబై నగరాలకు ప్రమాదం ఉందా?
నాసా పేర్కొన్న రీఎంట్రీ పరిధి భూమధ్యరేఖకు ఉత్తరాన 20.6 డిగ్రీలు, దక్షిణాన 20.6 డిగ్రీల మధ్య ఉంది. ఈ విస్తృత అక్షాంశ పరిధిలో భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి. హైదరాబాద్, ముంబై, బెంగళూరు, చెన్నై వంటి నగరాలు ఈ పరిధిలోకి వస్తాయి.
అయితే ఒక నగరం ఈ అక్షాంశ పరిధిలో ఉండటం వల్ల అక్కడే శకలాలు పడతాయని భావించకూడదు. టెలిస్కోప్ భూమి చుట్టూ తిరుగుతున్న సమయంలో ఏ ప్రదేశం మీదుగా వాతావరణంలోకి ప్రవేశిస్తుందో దానిపైనే శకలాల పతనం ఆధారపడి ఉంటుంది.
టెలిస్కోప్‌లోని భాగాలన్నీ భూమిని చేరుతాయా?
దాదాపు 1,500 కిలోల బరువున్న ఈ టెలిస్కోప్ వాతావరణంలోకి అత్యంత అధిక వేగంతో ప్రవేశించేటప్పుడు ఏర్పడే తీవ్రమైన వేడి కారణంగా ఎక్కువ భాగం కాలిపోతుంది. అయితే టంగ్‌స్టన్ వంటి దట్టమైన పదార్థాలతో తయారైన కొన్ని భాగాలు, అద్దాలకు సంబంధించిన కొన్ని విడిభాగాలు పూర్తిగా కాలిపోకుండా భూమిని చేరే అవకాశం ఉందని నాసా వెల్లడించింది.
శకలాలు ఎక్కడ పడతాయన్నది ఇంకా స్పష్టంగా తెలియదు. భూమిలో సుమారు 70 శాతం భాగం సముద్రాలతో కప్పబడి ఉండటంతో, అవి సముద్రంలో పడే అవకాశం ఎక్కువగా ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు.
నాసా అంచనా ప్రకారం, ఈ శకలాల వల్ల భూమిపై ఎవరికైనా గాయాలు కలిగే అవకాశం సుమారు 2,100లో ఒకటి మాత్రమే. అంటే ప్రమాదం జరిగే అవకాశాలు చాలా తక్కువ.
22 ఏళ్ల పాటు అంతరిక్ష పరిశోధనలో సేవలు
నీల్ గేరెల్స్ స్విఫ్ట్ అబ్జర్వేటరీని 2004 నవంబర్ 20న ప్రయోగించారు. తొలుత రెండేళ్ల పాటు పనిచేసేలా రూపొందించినప్పటికీ, దాని సేవలు దాదాపు 22 ఏళ్ల పాటు కొనసాగాయి.
విశ్వంలో జరిగే అత్యంత శక్తివంతమైన గామా-రే విస్ఫోటనాలను పరిశీలించడం ఈ టెలిస్కోప్ ప్రధాన లక్ష్యం. తన సేవా కాలంలో 2,000కు పైగా గామా-రే విస్ఫోటనాలు, 1,400కు పైగా సూపర్‌నోవాలను పరిశీలించింది. బ్లాక్‌హోల్స్, నక్షత్రాల పేలుళ్లు, ఇతర అంతరిక్ష ఘటనలపై శాస్త్రవేత్తలకు విలువైన సమాచారాన్ని అందించింది.
నాసా చేసిన రక్షణ ప్రయత్నం ఎందుకు విఫలమైంది?
టెలిస్కోప్ కక్ష్య క్రమంగా దిగజారడంతో దాన్ని తిరిగి ఎత్తైన కక్ష్యలోకి చేర్చేందుకు నాసా ప్రైవేట్ సంస్థ సహాయంతో రోబోటిక్ రక్షణ ప్రయత్నం చేపట్టింది. అయితే ఆ ప్రయత్నంలో ఉపయోగించిన అంతరిక్ష వాహనంలో సాంకేతిక సమస్యలు తలెత్తడంతో టెలిస్కోప్‌ను రక్షించడం సాధ్యపడలేదు.
దీంతో చివరకు అది భూమి వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశించే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ఇక శ్రీహరికోటలోని ఇస్రో మల్టీ ఆబ్జెక్ట్ ట్రాకింగ్ రాడార్ అంతరిక్ష వస్తువులను పర్యవేక్షించే సామర్థ్యం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఈ నిర్దిష్ట టెలిస్కోప్‌ను ఇస్రో ప్రస్తుతం ట్రాక్ చేస్తోందని అధికారికంగా ధృవీకరించిన సమాచారం అందుబాటులో లేదు.
మొత్తంగా, నాసా స్పేస్ టెలిస్కోప్ భూమి వైపు తిరిగి వస్తుండటంతో భారత్‌లోనూ ఆసక్తి నెలకొంది. హైదరాబాద్ సహా కొన్ని నగరాలు సాధ్యమైన రీఎంట్రీ అక్షాంశ పరిధిలో ఉన్నప్పటికీ, ఆయా నగరాలపై శకలాలు పడతాయని ఎలాంటి నిర్ధారణ లేదు. ప్రజలు భయపడాల్సిన అవసరం లేదని, నాసా తాజా ప్రకటనలను గమనించడం ముఖ్యమని చెప్పవచ్చు.