చికెన్ వ్యర్థాలతో ఆదాయం.. సైబరాబాద్‌లో సరికొత్త ప్లాంట్!

DNews: చికెన్ షాపులు, పౌల్ట్రీ మార్కెట్ల నుంచి వెలువడే వ్యర్థాలతో ఇకపై కాలుష్యం మాత్రమే కాదు.. విలువైన ఉత్పత్తులు కూడా తయారు కానున్నాయి. నగరంలో పేరుకుపోతున్న కోడి వ్యర్థాల సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం చూపించేందుకు సైబరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (CMC) కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. రోజుకు 100 టన్నుల కోడి వ్యర్థాలను రీసైకిల్ చేసే భారీ ప్లాంట్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రణాళిక రూపొందించింది. తెలంగాణలోనే తొలిసారిగా చేపడుతున్న ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా కోడి ఎముకలు, ఈకలు, చర్మం, పేగులు వంటి వ్యర్థాలను ఉపయోగకరమైన ఉత్పత్తులుగా మార్చనున్నారు. దీంతో ఒకవైపు పారిశుద్ధ్య సమస్య తగ్గడంతో పాటు మరోవైపు వ్యర్థాల నుంచి ఆదాయం పొందే అవకాశం ఏర్పడనుంది.

రోజుకు 100 టన్నుల వ్యర్థాల ప్రాసెసింగ్

సైబరాబాద్ పరిధిలో చికెన్ షాపులు, పౌల్ట్రీ మార్కెట్లు, మాంసం విక్రయ కేంద్రాల నుంచి ప్రతిరోజూ భారీగా వ్యర్థాలు వెలువడుతున్నాయి. వీటిని సరైన విధంగా సేకరించి నిర్వహించకపోవడంతో పరిసర ప్రాంతాల్లో దుర్వాసన, అపరిశుభ్రత, పర్యావరణ కాలుష్యం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి.

ఈ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు సైబరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ రోజుకు 100 టన్నుల సామర్థ్యంతో పౌల్ట్రీ వ్యర్థాల రీసైక్లింగ్ ప్లాంట్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది. తెలంగాణలో ఈ తరహా ప్రాజెక్టు ఇదే తొలిసారి కానుంది.

ఈ ప్లాంట్‌లో చికెన్ వ్యర్థాలను శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో ప్రాసెస్ చేసి తిరిగి ఉపయోగించుకునేలా తయారు చేస్తారు. ముఖ్యంగా వ్యర్థాల నిర్వహణలో ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించనున్నారు.

కోడి వ్యర్థాలతో చేపల ఆహారం తయారీ

ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా చికెన్ షాపుల నుంచి సేకరించే ఎముకలు, ఈకలు, చర్మం, పేగులు, గిజార్డ్స్, కండరాల కణజాలం, ఇతర పౌల్ట్రీ అవశేషాలను ప్రాసెస్ చేస్తారు.

వీటి నుంచి ప్రోటీన్, కొవ్వు పదార్థాలు, నూనెలు వంటి విలువైన ఉప ఉత్పత్తులను తయారు చేయనున్నారు. ముఖ్యంగా చేపల ఆహార తయారీలో ఉపయోగపడే ఫీడ్ ప్రోటీన్, ఫ్యాట్ ఆయిల్స్‌ను ఉత్పత్తి చేయనున్నారు.

సాధారణంగా పనికిరాని వ్యర్థాలుగా భావించే కోడి అవశేషాలను ఇలా వాణిజ్యపరంగా ఉపయోగపడే పదార్థాలుగా మార్చడం ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రత్యేకత. దీని ద్వారా పౌల్ట్రీ వ్యర్థాల వల్ల ఏర్పడే సమస్యను తగ్గించడంతో పాటు వాటిని వనరులుగా మార్చే అవకాశం ఉంటుంది.

ఆదివారాలు, సెలవు రోజుల్లో మరింత వ్యర్థాలు

సైబరాబాద్ ప్రాంతంలో ప్రతిరోజూ సుమారు 50 నుంచి 60 టన్నుల వరకు పౌల్ట్రీ వ్యర్థాలు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి. అయితే ఆదివారాలు, ప్రభుత్వ సెలవు రోజుల్లో చికెన్ విక్రయాలు పెరగడంతో ఈ వ్యర్థాల పరిమాణం 100 టన్నులకు మించుతోంది.

ఈ పరిస్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకుని మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ 100 టన్నుల సామర్థ్యంతో ప్లాంట్‌ను ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది. అంతేకాకుండా రోజువారీ సామర్థ్యానికి మించి కూడా వ్యర్థాలను ప్రాసెస్ చేసేలా ప్రత్యేక నిబంధనలు రూపొందించింది.

ఈ ప్లాంట్ రోజువారీ సామర్థ్యంలో 110 శాతం వరకు వ్యర్థాలను నిర్వహించగలగాలి. అంటే అవసరమైన సందర్భాల్లో రోజుకు 110 టన్నుల వరకు ప్రాసెస్ చేసే సామర్థ్యం ఉండాలి.

చికెన్ షాపుల నుంచి వ్యర్థాల సేకరణకు ప్రత్యేక వ్యవస్థ

ప్లాంట్ ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు వ్యర్థాలను క్రమబద్ధంగా సేకరించడం కూడా కీలకం. ఇందుకోసం సైబరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ప్రైవేట్ సంస్థతో సమన్వయం చేసుకోనుంది.

సైబరాబాద్ పరిధిలోని చికెన్ షాపులు, పౌల్ట్రీ మార్కెట్లు, పౌల్ట్రీ సంబంధిత పరిశ్రమల నుంచి వ్యర్థాలను సేకరించి ప్లాంట్‌కు తరలించే బాధ్యతను సంబంధిత ప్రైవేట్ సంస్థ నిర్వహించనుంది.

దీనివల్ల వ్యర్థాలను రోడ్ల పక్కన, ఖాళీ స్థలాల్లో, చెరువులు లేదా ఇతర బహిరంగ ప్రదేశాల్లో అక్రమంగా పడేయడాన్ని అరికట్టవచ్చు. వ్యర్థాల సేకరణ నుంచి రవాణా, ప్రాసెసింగ్ వరకు ఒక క్రమబద్ధమైన వ్యవస్థ ఏర్పడుతుంది.

25 ఏళ్ల పాటు ప్రైవేట్ సంస్థ నిర్వహణ

ఈ ప్రాజెక్టును డిజైన్, బిల్డ్, ఫైనాన్స్, ఆపరేట్ అండ్ ట్రాన్స్‌ఫర్ (DBFOT) విధానంలో అమలు చేయనున్నారు. అంటే ప్రైవేట్ సంస్థ పెట్టుబడులు పెట్టి ప్లాంట్‌ను రూపొందించడం, నిర్మించడం, నిర్వహించడం వంటి బాధ్యతలను చేపడుతుంది.

ఈ విధానంలో ఎంపికైన ప్రైవేట్ సంస్థే ప్లాంట్ నిర్మాణానికి అవసరమైన నిధులను సమకూర్చాలి. వ్యర్థాల సేకరణ, రవాణా, ప్రాసెసింగ్, నిర్వహణ బాధ్యతలను కూడా చేపట్టాలి.

ఈ ప్రాజెక్టుకు 25 ఏళ్ల కన్సెషన్ కాలాన్ని నిర్ణయించారు. ప్లాంట్ నిర్మాణం ప్రారంభమైన తర్వాత 12 నెలల్లోనే 100 టన్నుల సామర్థ్యం కలిగిన కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉంటుంది.

ఈ విధానం ద్వారా ప్రభుత్వంపై నేరుగా పెట్టుబడి భారం తగ్గడంతో పాటు ప్రైవేట్ రంగంలోని సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

దుర్వాసన, కాలుష్య నియంత్రణకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు

పౌల్ట్రీ వ్యర్థాల నిర్వహణలో ప్రధాన సమస్య దుర్వాసన, మురుగునీరు, పరిసర ప్రాంతాల్లో కాలుష్యం. ఈ అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్లాంట్‌లో ప్రత్యేక కాలుష్య నియంత్రణ వ్యవస్థలను తప్పనిసరిగా ఏర్పాటు చేయాలి.

ఇందులో భాగంగా ఎఫ్లుయెంట్ ట్రీట్‌మెంట్ ప్లాంట్ (ETP), స్క్రబ్బర్లు, గ్రీన్ బెల్ట్ ఏర్పాటు చేయాలి.

• ETP: వ్యర్థాల ప్రాసెసింగ్ సమయంలో వెలువడే మురుగునీటిని శుద్ధి చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.
• స్క్రబ్బర్లు: ప్రాసెసింగ్ సమయంలో వెలువడే వాయు కాలుష్యం, దుర్వాసనను నియంత్రించేందుకు ఉపయోగపడతాయి.
• గ్రీన్ బెల్ట్: ప్లాంట్ పరిసరాల్లో పచ్చదనాన్ని పెంచి పర్యావరణ ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు ఏర్పాటు చేస్తారు.

ప్రాసెసింగ్ సమయంలో ఉత్పత్తి అయ్యే మురుగునీటిని శుద్ధి చేసి తిరిగి ఉపయోగించుకునేలా వ్యవస్థను రూపొందించాలి. దీనివల్ల నీటి వృథాను తగ్గించడంతో పాటు నీటి వనరులు కలుషితం కాకుండా చూడవచ్చు.

34 శాతం వ్యర్థాలు విలువైన ఉత్పత్తులుగా మార్పు

ఈ ప్లాంట్ ద్వారా సేకరించిన మొత్తం వ్యర్థాల్లో సుమారు 34 శాతం వరకు ఉపయోగకరమైన ఉప ఉత్పత్తులను తిరిగి పొందవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు.

వీటిలో ఫీడ్ ప్రోటీన్, కొవ్వు పదార్థాలు, నూనెలు ప్రధానంగా ఉంటాయి. చేపల ఆహార తయారీతో పాటు ఇతర అనువైన అవసరాలకు వీటిని ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.

ఈ ప్రాజెక్టులో ఏ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించాలనే విషయంలో మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ప్రత్యేక పరిమితులు విధించలేదు. ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడంతో పాటు ఆధునిక సాంకేతిక పరిష్కారాలకు అవకాశం కల్పించేందుకు టెక్నాలజీ ఎంపికను సంస్థలకే వదిలేసింది.

అయితే తయారయ్యే ఉప ఉత్పత్తులు, శుద్ధి చేసిన నీటిలో ఎలాంటి వ్యాధికారక సూక్ష్మజీవులు ఉండకూడదు. అవి తెలంగాణ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (TGPCB), కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (CPCB) నిర్దేశించిన ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండాలి.

నగర పారిశుద్ధ్యానికి కొత్త పరిష్కారం

సైబరాబాద్‌లో ఏర్పాటు చేయనున్న ఈ పౌల్ట్రీ వ్యర్థాల రీసైక్లింగ్ ప్లాంట్ నగర పారిశుద్ధ్య నిర్వహణలో కీలక మార్పుకు దోహదపడనుంది. ప్రస్తుతం మున్సిపల్ వ్యర్థాల నిర్వహణ వ్యవస్థపై పడుతున్న భారాన్ని తగ్గించడంతో పాటు బహిరంగ ప్రదేశాల్లో కోడి వ్యర్థాలు పేరుకుపోకుండా నిరోధించవచ్చు.

ముఖ్యంగా నివాస ప్రాంతాల్లో దుర్వాసన, అపరిశుభ్రత, భూమి మరియు నీటి వనరుల కాలుష్యాన్ని తగ్గించేందుకు ఈ ప్రాజెక్టు ఉపయోగపడుతుంది.

వ్యర్థాలను సమస్యగా కాకుండా విలువైన వనరులుగా మార్చే ఈ విధానం విజయవంతమైతే భవిష్యత్తులో ఇతర మున్సిపల్ ప్రాంతాల్లోనూ ఇలాంటి ప్రాజెక్టులకు మార్గం సుగమం కావచ్చు.