పన్నీర్‌తో తయారు చేసే కూరలు, బిర్యానీలు, స్నాక్స్‌ను చాలామంది ఎంతో ఇష్టంగా తింటారు. ముఖ్యంగా శాఖాహారులు శరీరానికి అవసరమైన ప్రొటీన్ అందించుకోవడానికి పన్నీర్‌ను తమ రోజువారీ ఆహారంలో చేర్చుకుంటారు. అయితే మార్కెట్లో దొరికే పన్నీర్ అంతా స్వచ్ఛమైనదేనా అనే సందేహం చాలామందిలో ఉంది. తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ పరిమాణంలో పన్నీర్ తయారు చేసి లాభాలు పొందాలనే ఉద్దేశంతో కొందరు వ్యాపారులు పాలకు బదులుగా ఇతర పదార్థాలను ఉపయోగించడం లేదా నాణ్యత లేని పదార్థాలను కలిపే అవకాశం ఉంది. ఇలాంటి కల్తీ పన్నీర్‌ను కొనుగోలు చేస్తే ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావాలు పడే ప్రమాదం ఉంటుంది. అయితే కొన్ని సులభమైన విషయాలను గమనించడం ద్వారా పన్నీర్ నాణ్యతను ప్రాథమికంగా అంచనా వేయవచ్చు.
పన్నీర్ కొనుగోలు చేసేటప్పుడు దాని రంగు, వాసన, మెత్తదనాన్ని మాత్రమే చూసి నాణ్యతను అంచనా వేయడం సరిపోదు. ఎందుకంటే కొన్ని సందర్భాల్లో పన్నీర్‌లో పిండి పదార్థాలు వంటి అదనపు పదార్థాలను కలిపే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే కొన్ని సులభమైన పరీక్షల ద్వారా పన్నీర్‌లో అనుమానాస్పద మార్పులను ప్రాథమికంగా గుర్తించవచ్చు. దాని ఆకృతి, వాసన, వేడి చేసినప్పుడు వచ్చే మార్పులను పరిశీలించడంతో పాటు అయోడిన్ పరీక్ష ద్వారా స్టార్చ్ ఉనికిని కూడా తెలుసుకోవచ్చు. మరి మార్కెట్లో కొనుగోలు చేసే పన్నీర్ అసలైనదో, కల్తీదో అనుమానం వచ్చినప్పుడు ఎలాంటి పరీక్షలు చేయాలి? ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి? తెలుసుకుందాం.
1. పన్నీర్ ఆకృతిని పరిశీలించండి
ముందుగా పన్నీర్‌ను చేతితో కొద్దిగా నొక్కి చూడండి. నాణ్యమైన పన్నీర్ సాధారణంగా మృదువుగా, స్వల్పంగా గింజల వంటి ఆకృతితో ఉంటుంది. చేతితో నొక్కినప్పుడు సులభంగా ముక్కలవుతుంది. పూర్తిగా రబ్బరులా సాగిపోదు.
అదే పన్నీర్ మరీ గట్టిగా ఉండటం, రబ్బరులా సాగడం లేదా అసాధారణంగా జిగురుగా అనిపించడం వంటివి కనిపిస్తే దాని నాణ్యతపై సందేహం కలగవచ్చు. అయితే ఆకృతిని బట్టి మాత్రమే అది కల్తీదని నిర్ణయించకూడదు. తయారీ విధానం, నిల్వ ఉష్ణోగ్రత, తేమ శాతం ఆధారంగా కూడా పన్నీర్ మెత్తదనంలో మార్పులు రావచ్చు.
2. వేడి నీటితో పరీక్షించండి
ఒక చిన్న గిన్నెలో గోరువెచ్చని నీటిని తీసుకుని అందులో పన్నీర్ ముక్కను వేయండి. కొంతసేపు అలాగే ఉంచి దాని మార్పులను గమనించండి. పన్నీర్ అసాధారణంగా కరిగిపోవడం, ఎక్కువగా ముక్కలుగా విడిపోవడం లేదా నీటి రంగు, వాసనలో అనూహ్యమైన మార్పులు కనిపిస్తే నాణ్యతను మరోసారి పరిశీలించాలి.
అయితే ఈ పరీక్ష ద్వారా పన్నీర్ స్వచ్ఛతను పూర్తిగా నిర్ధారించలేం. పన్నీర్ తయారీ విధానం, అందులోని తేమ శాతం కారణంగా కూడా నీటిలో దాని ఆకృతిలో మార్పులు రావచ్చు.
3. అయోడిన్ పరీక్షతో స్టార్చ్‌ను గుర్తించండి
పన్నీర్‌లో అదనంగా స్టార్చ్ లేదా పిండి పదార్థాలు కలిపారా అనే విషయాన్ని ప్రాథమికంగా తెలుసుకోవడానికి అయోడిన్ పరీక్ష ఉపయోగపడుతుంది. ఇందుకోసం చిన్న పన్నీర్ ముక్కను నీటిలో ఉడికించి, చల్లారిన తర్వాత దానిపై రెండు మూడు చుక్కల టింక్చర్ అయోడిన్ వేయాలి.
అలా వేసినప్పుడు నీలం లేదా నీలం-నలుపు రంగు ఏర్పడితే అందులో స్టార్చ్ ఉన్నట్లు సూచించవచ్చు. సాధారణంగా స్వచ్ఛమైన పన్నీర్‌లో అదనంగా కలిపిన స్టార్చ్ ఉండకూడదు. అయితే ఈ పరీక్ష స్టార్చ్ ఉనికిని మాత్రమే సూచిస్తుంది. ఇతర రకాల కల్తీ పదార్థాలను గుర్తించడానికి ఇది సరిపోదు.
4. వాసన, రుచిలో మార్పులను గమనించండి
తాజా పన్నీర్‌కు సాధారణంగా స్వల్పమైన పాల వాసన ఉంటుంది. కానీ పుల్లటి వాసన, రసాయనాల వాసన లేదా సబ్బులాంటి వాసన వస్తే దాన్ని ఉపయోగించకూడదు. అదేవిధంగా అసాధారణమైన చేదు లేదా సబ్బులాంటి రుచి ఉన్నా అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
అయితే పన్నీర్ సరిగ్గా నిల్వ చేయకపోవడం, ఎక్కువసేపు బయట ఉంచడం వల్ల కూడా వాసనలో మార్పులు రావచ్చు. అందువల్ల వాసన అనుమానాస్పదంగా ఉంటే రుచి చూసి పరీక్షించకుండా దాన్ని పక్కన పెట్టడం మంచిది.
5. వేడి చేసినప్పుడు వచ్చే మార్పులను పరిశీలించండి
ఒక చిన్న పన్నీర్ ముక్కను పెనంపై నూనె వేయకుండా వేడి చేసి గమనించండి. సాధారణంగా పన్నీర్ వేడికి కొంత మెత్తబడుతుంది. అందులోని తేమ కారణంగా స్వల్పంగా నీరు కూడా విడుదల కావచ్చు. అయితే అసాధారణంగా కరిగిపోవడం లేదా ఎక్కువ మొత్తంలో నూనెను విడిచిపెట్టడం వంటి మార్పులు కనిపిస్తే దాని నాణ్యతను పరిశీలించాలి.
అయితే పన్నీర్‌లోని కొవ్వు, తేమ శాతం, తయారీ విధానం ఆధారంగా వేడి చేసినప్పుడు వచ్చే మార్పులు భిన్నంగా ఉంటాయి. కాబట్టి ఈ పరీక్షను కూడా కల్తీని నిర్ధారించే తుది పరీక్షగా భావించకూడదు.
పన్నీర్ కొనుగోలు చేసేటప్పుడు ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి
పన్నీర్ కొనుగోలు చేసేటప్పుడు కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలను గుర్తుంచుకోవాలి. ఎప్పుడూ నమ్మకమైన దుకాణాలు లేదా గుర్తింపు ఉన్న బ్రాండ్ల నుంచి మాత్రమే కొనుగోలు చేయడం మంచిది. ప్యాకెట్‌పై తయారీ తేదీ, గడువు తేదీ, నిల్వ సూచనలు, FSSAI లైసెన్స్ వివరాలను తప్పనిసరిగా పరిశీలించాలి. మార్కెట్ ధర కంటే అసాధారణంగా తక్కువ ధరకు లభించే పన్నీర్ విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి.
కొనుగోలు చేసిన పన్నీర్‌ను వెంటనే ఫ్రిజ్‌లో సరైన ఉష్ణోగ్రత వద్ద నిల్వ చేయాలి. ఎక్కువసేపు గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఉంచకూడదు. పాడైనట్లు అనిపించినా, వాసన లేదా ఆకృతిలో అసాధారణ మార్పులు కనిపించినా వంటల్లో ఉపయోగించకూడదు. కల్తీ జరిగిందని బలమైన అనుమానం ఉంటే సంబంధిత ఆహార భద్రతా అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
గమనిక: ఇంట్లో చేసే ఈ పరీక్షలు పన్నీర్ నాణ్యతపై ప్రాథమిక అవగాహన కల్పించడానికి మాత్రమే ఉపయోగపడతాయి. ముఖ్యంగా అయోడిన్ పరీక్షలో నీలం రంగు ఏర్పడటం స్టార్చ్ ఉనికిని సూచించవచ్చు. అయితే అన్ని రకాల కల్తీలను ఈ పరీక్షల ద్వారా గుర్తించడం సాధ్యం కాదు. పన్నీర్ స్వచ్ఛత, నాణ్యతను కచ్చితంగా నిర్ధారించాలంటే గుర్తింపు పొందిన ప్రయోగశాలలో పరీక్ష చేయించుకోవాలి. ఆహార కల్తీపై వినియోగదారుల్లో అవగాహన పెంచేందుకు FSSAI కూడా DART (Detect Adulteration with Rapid Test) పరీక్షా మార్గదర్శకాలను అందిస్తోంది.