D Spiritual: Oct 16: మూలా నక్షత్రం రోజున సరస్వతీదేవిని ఎందుకు పూజిస్తారు?
శరన్నవరాత్రి ఉత్సవాల్లో మూలా నక్షత్రానికి విశేషమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉంది. ఈ పవిత్రమైన రోజున జగన్మాతను శ్రీ సరస్వతీదేవి అలంకారంలో ఆరాధించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. విద్య, జ్ఞానం, సంగీతం, సాహిత్యం, కళలు, వాక్చాతుర్యానికి ప్రతీకగా భావించే అమ్మవారిని దర్శించుకుని పూజిస్తే జ్ఞానం, వివేకం సిద్ధిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం. అందుకే తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని అనేక దేవాలయాల్లో మూలా నక్షత్రం సందర్భంగా సరస్వతీదేవి అలంకారానికి ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేస్తారు.
మూలా నక్షత్రానికి ఎందుకంత ప్రాధాన్యత?
హిందూ జ్యోతిష్య సంప్రదాయం ప్రకారం మొత్తం 27 నక్షత్రాలకు ప్రత్యేకమైన లక్షణాలు, ప్రాధాన్యతలు ఉన్నాయి. వీటిలో మూలా నక్షత్రానికి శరన్నవరాత్రుల సమయంలో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఈ రోజున జ్ఞానస్వరూపిణి అయిన సరస్వతీదేవిని ఆరాధించడం, చిన్నారులకు అక్షరాభ్యాసం చేయించడం శుభప్రదమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ముఖ్యంగా విద్యార్థులు చదువులో రాణించాలని, చిన్నారులకు మంచి విద్యాబుద్ధులు కలగాలని తల్లిదండ్రులు అమ్మవారిని ప్రార్థిస్తారు.
సరస్వతీదేవి అలంకారం ఎలా ఉంటుంది?
మూలా నక్షత్రం సందర్భంగా అమ్మవారిని ప్రశాంతతకు, జ్ఞానానికి ప్రతీకగా నిలిచే శ్రీ సరస్వతీదేవి రూపంలో అలంకరిస్తారు. తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, శ్వేతపద్మంపై ఆసీనురాలైన అమ్మవారు వీణ, అక్షరమాల వంటి వస్తువులతో దర్శనమిస్తారు. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో కమండలాన్ని కూడా అమ్మవారి చేతిలో చూపిస్తారు. ఈ అలంకారంలోని వీణ సంగీతం, కళలకు ప్రతీక కాగా, అక్షరమాల విద్య, ఆధ్యాత్మిక సాధనకు సూచికగా భావిస్తారు. అమ్మవారి దివ్యరూపం జ్ఞానం, ప్రశాంతత, సృజనాత్మకత యొక్క ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.
సరస్వతీదేవి వాహనం హంస.. దాని వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక సందేశం
సరస్వతీదేవి వాహనమైన హంసకు హిందూ పురాణాలు, సంప్రదాయాల్లో విశిష్ట స్థానం ఉంది. హంస వివేకానికి, విచక్షణకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. మంచి, చెడులను గుర్తించి సరైన నిర్ణయాలు తీసుకునే సామర్థ్యాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ అలవరచుకోవాలనే సందేశాన్ని ఈ రూపం అందిస్తుంది. కేవలం విద్యను సంపాదించడం మాత్రమే కాకుండా, ఆ జ్ఞానాన్ని వివేకంతో, సత్ప్రవర్తనతో ఉపయోగించుకోవడం కూడా ముఖ్యమనే భావన ఇందులో అంతర్లీనంగా ఉంటుంది.
అమ్మవారికి ఏ రంగు వస్త్రాలు, పూలు, నైవేద్యం సమర్పించాలి?
సరస్వతీదేవి పూజలో తెలుపు రంగుకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. తెలుపు రంగు పవిత్రత, ప్రశాంతత, స్వచ్ఛతకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. అందుకే అమ్మవారికి తెల్లని వస్త్రాలు సమర్పించి, మల్లెపూలు, జాజిపూలు, తెల్ల కలువలతో పూజించడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది. నైవేద్యంగా పెరుగన్నం, పాయసం వంటి ప్రసాదాలను సమర్పిస్తారు. అయితే ఆలయ సంప్రదాయాలు, కుటుంబ ఆచారాలను బట్టి పూజా విధానాలు మారవచ్చు.
సరస్వతీదేవి అనుగ్రహం కోసం పఠించాల్సిన శ్లోకం
మూలా నక్షత్రం రోజున భక్తులు సరస్వతీదేవిని స్మరిస్తూ సంప్రదాయంగా ఈ శ్లోకాన్ని పఠిస్తారు.
“యా కుందేందు తుషారహార ధవళా
యా శుభ్రవస్త్రావృతా
యా వీణావరదండమండితకరా
యా శ్వేతపద్మాసనా।
యా బ్రహ్మాచ్యుతశంకరప్రభృతిభిర్దేవైః సదా పూజితా
సా మాం పాతు సరస్వతీ భగవతీ
నిశ్శేషజాడ్యాపహా॥”
ఈ శ్లోకం ద్వారా తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, వీణను ధరించిన జ్ఞానస్వరూపిణి అయిన సరస్వతీదేవిని భక్తులు ప్రార్థిస్తారు. అమ్మవారి అనుగ్రహంతో విద్య, జ్ఞానం, వివేకం, వాక్పటిమ కలగాలని కోరుకుంటారు.
మూలా నక్షత్రం రోజున అమ్మవారిని ఎందుకు దర్శించాలి?
మూలా నక్షత్రం సందర్భంగా బాసర జ్ఞాన సరస్వతీ ఆలయం, వర్గల్ సరస్వతీ ఆలయం, విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిపై కొలువైన కనకదుర్గమ్మ ఆలయం వంటి ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రాల్లో భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా విద్యార్థులు, తల్లిదండ్రులు చిన్నారులతో కలిసి అమ్మవారిని దర్శించుకుని విద్యాభివృద్ధి కోసం ప్రార్థిస్తారు. అక్షరాభ్యాసం చేయించడం ద్వారా పిల్లల విద్యాభ్యాసానికి శుభారంభం కలుగుతుందని విశ్వసిస్తారు. సరస్వతీదేవి కటాక్షంతో జ్ఞానం, బుద్ధివికాసం, వివేకం, కళల్లో ప్రతిభ సిద్ధిస్తాయని భక్తుల నమ్మకం. అందుకే శరన్నవరాత్రుల్లో మూలా నక్షత్రాన్ని జ్ఞానారాధనకు విశిష్టమైన పర్వదినంగా భావిస్తారు.