D Spiritual: Sep 27: నవరాత్రిలో బెంగాలీ ఆచారం: దుర్గాదేవికి చేపలు, మటన్ నైవేద్యం ఎందుకు?
నవరాత్రి అంటే సాధారణంగా దేశమంతటా తొమ్మిది రోజులు ఉపవాసాలు, ఉల్లిపాయలు, వెల్లుల్లి లేని సాత్విక (శాకాహార) ఆహార నియమాలు గుర్తుకు వస్తాయి. అయితే, భారతదేశంలో ఒక ప్రాంతంలో—ముఖ్యంగా బెంగాలీ సంస్కృతిలో—దుర్గాదేవిని అత్యంత భక్తితో పూజించే సమయంలో ఆమెకు చేపలు, మటన్ వంటి మాంసాహార వంటకాలను నైవేద్యంగా సమర్పించడం ఒక ప్రత్యేక ఆచారం.
సాధారణ హిందూ సంప్రదాయంలో ఈ సమయంలో మాంసాహారాలు నిషేధమైనప్పటికీ, బెంగాలీలు ఈ ఆచారాన్ని ఎందుకు పాటిస్తారు, దీని వెనుక ఉన్న లోతైన సంస్కృతి ఏమిటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
కుమార్తె హోదాలో దుర్గాదేవి
బెంగాలీ సంస్కృతిలో దుర్గాదేవిని చూసే కోణం మిగిలిన ప్రాంతాల కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ దుర్గాదేవిని కేవలం శక్తి స్వరూపంగానే కాకుండా, కైలాసం నుండి పుట్టింటికి వచ్చిన ప్రేమమూర్తి అయిన కుమార్తెగా భావిస్తారు.
పూజారి శుభ్ బంద్యోపాధ్యాయ తెలిపిన ప్రకారం:
- బెంగాలీ కుటుంబంలో ఒక కుమార్తె వివాహం తర్వాత తండ్రి ఇంటికి వచ్చినప్పుడు, ఆమెకు ఇష్టమైన రుచికరమైన చేపలు, మటన్ వంటకాలు వండిపెట్టడం సాంప్రదాయం, శుభప్రదం.
- బెంగాలీ సంస్కృతిలో చేపలు, మటన్కు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. వీటిని శుభకార్యాలలో, వివాహాలలో శుభప్రదంగా భావిస్తారు.
- కుమార్తె దుర్గాదేవిపై ఉన్న ప్రేమ, గౌరవంతోనే ఆమెకు ఇష్టమైన ఈ వంటకాలను వండి నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. ఇది రుచి కోసం కాకుండా, లోతైన గౌరవప్రదమైన సంప్రదాయంగా పరిగణించబడుతుంది.
‘నిరామిష్ మాంగ్షో’ రహస్యం
సాధారణంగా మాంసాహారం ‘తామసిక’ గుణానికి సంకేతంగా భావించినప్పటికీ, బెంగాల్లోని కొన్ని శక్తి దేవాలయాలలో, ముఖ్యంగా దుర్గా పూజ, కాళీ పూజ సమయంలో మాంసం, చేపలు నైవేద్యంగా పెట్టే ప్రత్యేక సంప్రదాయం ఉంది.
అయితే, ఈ వంటకాలను కూడా సాత్విక నియమాలు పాటిస్తూ వండుతారు:
- ఈ వంటకాలను ఉల్లిపాయ, వెల్లుల్లి లేకుండా ప్రత్యేకంగా తయారు చేస్తారు.
- ఉల్లి, వెల్లుల్లి లేకుండా వండిన ఈ మాంసాహారాన్ని ‘నిరామిష్ మాంగ్షో’ (నిరామిష్ మటన్) అని పిలుస్తారు. ‘నిరామిష్’ అంటే ‘మాంసం లేని’ లేదా శాకాహారం అని అర్థం. ఇక్కడ ఆ మాంసంలో మాంసగుణాన్ని ప్రేరేపించే ఉల్లి, వెల్లుల్లిని వాడలేదు కాబట్టి, దీన్ని ‘నిరామిష్’గా వ్యవహరిస్తారు.
ఈ విధంగా, బెంగాలీ సంస్కృతిలో నవరాత్రి సమయంలో మాంసాహార నైవేద్యం అనేది కేవలం పూజా ఆచారం మాత్రమే కాదు, దుర్గాదేవిని తమ ఇంటి ఆడపడుచుగా, కుమార్తెగా చూసే వారి సాంస్కృతిక అనుబంధానికి, ప్రేమకు నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. దుర్గాదేవితో పాటు ఇతర యోగినిలను కూడా ఈ సమయంలో పూజిస్తారు.