D Spiritual: Mar 13: సాధారణంగా చాలా మంది క్షేత్ర దర్శనం వృద్ధాప్యంలో చేయాలని భావిస్తారు. కానీ నిజానికి యౌవనంలోనే పుణ్యక్షేత్రాలను దర్శించడం ఉత్తమమని పండితులు సూచిస్తున్నారు. ఆ వయస్సులో శరీరంలో శక్తి ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల దూర ప్రాంతాలకు ప్రయాణించడం సులభంగా ఉంటుంది. వయసు మళ్లిన తర్వాత సమయం ఉన్నప్పటికీ శరీరం సహకరించకపోవచ్చు. అందువల్ల శక్తి ఉన్నప్పుడే దివ్యక్షేత్రాలను దర్శించి పుణ్యం సంపాదించుకోవడం మంచిదని అంటారు.
హిందూ ధర్మంలో పూజలు, వ్రతాలు ఎంత ముఖ్యమో పుణ్య తీర్థయాత్రలకు కూడా అంతే ప్రాముఖ్యత ఉంది. తీర్థయాత్రలు చేయడం వల్ల పుణ్యం లభించడమే కాకుండా ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం కూడా పెరుగుతుంది. పురాణాల ప్రకారం అనేక మహనీయులు, ఋషులు, పురాణ పురుషులు తీర్థయాత్రల ద్వారా ముక్తిని పొందినట్లు చెప్పబడింది. కొందరు కుటుంబ సభ్యులతో కలిసి పుణ్యక్షేత్రాలను దర్శించడానికి వెళ్తుంటారు. అయితే ఎక్కువగా పెద్ద వయస్సువారే యాత్రలకు వెళ్తుండటంతో, తీర్థయాత్రలు వృద్ధులకే పరిమితమా అనే సందేహం చాలామందిలో కలుగుతుంది.
దేవుడు ప్రతి చోటా ఉన్నప్పుడు ఎందుకు అంత దూరం వెళ్లి క్షేత్ర దర్శనం చేయాలి అనే ప్రశ్న కూడా కొందరిలో ఉంటుంది. దేవుడు ఎక్కడైనా ఉన్నాడనే విషయం నిజమే అయినప్పటికీ పుణ్యక్షేత్రాలకు ప్రత్యేకమైన స్థల మహాత్మ్యం ఉంటుంది. దేవతలు, ఋషులు, మహనీయుల పాదస్పర్శతో ఆ ప్రదేశాలు పవిత్రంగా మారాయి. అక్కడి నదులు, జలాలు కూడా ఔషధ గుణాలు కలిగి ఉంటాయని విశ్వాసం ఉంది. అందుకే భారతీయ సంస్కృతిలో పుణ్యక్షేత్రాల దర్శనానికి ఎంతో ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
పురాణాల్లో కూడా తీర్థయాత్రల ప్రాముఖ్యతను స్పష్టంగా వివరించారు. మహాభారతంలో వనవాస సమయంలో పాండవులు శ్రీకృష్ణుని ఆదేశంతో అనేక పుణ్యక్షేత్రాలను దర్శించినట్లు పేర్కొనబడింది. అలాగే పరశురాముడు, మరెందరో మహర్షులు తీర్థయాత్రలు చేసి ముక్తిని పొందినట్లు పురాణాలు చెబుతున్నాయి. శ్రీరాముడు కూడా రావణ సంహారం అనంతరం బ్రహ్మహత్యా దోషం నివారణ కోసం అనేక పుణ్యక్షేత్రాలను సందర్శించినట్లు పురాణాలు చెబుతాయి. శివపురాణంలో పరమశివుడు కూడా బ్రహ్మశిరస్సును ఖండించిన పాపాన్ని పోగొట్టుకోవడానికి బ్రహ్మకపాలాన్ని ధరించి అనేక తీర్థయాత్రలు చేసినట్లు వివరించబడింది. మహాభారతంలో కురుక్షేత్ర యుద్ధానికి ముందు బలరాముడు కూడా తీర్థయాత్రలు చేసినట్లు చెప్పబడింది.
చరిత్రలో కూడా తీర్థయాత్రలకు సంబంధించిన ఎన్నో ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. రామాయణంలో శ్రవణ కుమారుడు తన అంధ తల్లిదండ్రులను కావడిలో మోసుకుంటూ తీర్థయాత్రలు చేయించిన కథ అందరికీ తెలిసిందే. అలాగే కొన్ని చారిత్రక గ్రంథాలలో సిద్ధుడు అనేక తీర్థయాత్రలు చేసి కేదారేశ్వరుడు, హింగులాంబిక దేవిని దర్శించినట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఇలా మన పురాణాలు, ఇతిహాసాలు తీర్థయాత్రల ప్రాముఖ్యతను స్పష్టంగా తెలియజేస్తాయి.
తీర్థయాత్రలు కేవలం పుణ్యం సంపాదించడానికి మాత్రమే కాకుండా మన జీవితానికి మరింత అవగాహనను కూడా అందిస్తాయి. యాత్రల ద్వారా వివిధ ప్రాంతాల సంస్కృతి, ప్రజల జీవన విధానం, సామాజిక మరియు ఆర్థిక పరిస్థితులను తెలుసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఇతర యాత్రికులతో కలిసిమెలిసి ఉండటం ద్వారా సామాజిక సంబంధాలు కూడా మెరుగుపడతాయి. ఈ అనుభవాల సమాహారాన్నే పురుషార్థం అంటారు.
పుణ్యక్షేత్రాలను ప్రత్యక్షంగా దర్శించడం మాత్రమే కాకుండా వాటి మహత్యాన్ని చదవడం, వినడం, ఇతరులకు చెప్పడం కూడా మోక్షానికి దారి చూపుతుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
మన దేశంలో అనేక ప్రసిద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలు ఉన్నాయి. ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలు, అష్టాదశ శక్తిపీఠాలు, పంచారామాలు, త్రిలింగ క్షేత్రాలు, చార్ధామ్, పంచభూత క్షేత్రాలు వంటి అనేక పవిత్ర స్థలాలు తీర్థయాత్రలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. ముఖ్యంగా హిందువుగా జన్మించిన ప్రతి ఒక్కరూ సప్త మోక్షధామాలుగా ప్రసిద్ధి చెందిన అయోధ్య, మథుర, కంచి, మాయ, అవంతి, కాశీ, ద్వారకాలను తప్పకుండా దర్శించాలని పండితులు సూచిస్తున్నారు.