ఒక మహిళ కి ఇద్దరు భర్తలు.. ‘జోడీదారా’ సంప్రదాయం?

DNews: 20 Sep:

‘జోడీదారా’ సంప్రదాయం అంటే ఏమిటి?

నమస్కారం! మీ ప్రశ్నలో “జోడీదారా” అనేది హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని హట్టి (Hatti) గిరిజన తెగకు చెందిన ప్రత్యేకమైన సాంస్కృతిక సంప్రదాయాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది పాలీయాండ్రీ (polyandry) వివాహ వ్యవస్థకు సంబంధించినది, అంటే ఒక మహిళకు ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది భర్తలు ఉండటం. ఇది భారతదేశంలో అరుదైన మరియు చర్చనీయమైన ఆచారం. దీని గురించి వివరంగా చూద్దాం.

జోడీదారా సంప్రదాయం యొక్క మూలాలు మరియు పరిస్థితులు

స్థలం: హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని సిర్మౌర్ జిల్లాలోని హట్టి గ్రామాల్లో (ఉదా: జాన్కెర్, కుడ్లా) ఈ తెగకు చెందినవారు ఈ ఆచారాన్ని పాటిస్తారు. హట్టి తెగ ప్రధానంగా వ్యవసాయం, మేషపాలు మరియు అడవి సంబంధిత పనులతో జీవిస్తారు.

ఏంటి ఈ సంప్రదాయం?:

సాధారణంగా, ఒక కుటుంబంలో ఒకే తల్లిదండ్రులకు జన్మించిన సోదరులు (ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు భాయిలు) ఒకే మహిళను వివాహం చేసుకుంటారు. ఈ వివాహం కుటుంబానికి ఒకే కర్తవ్యాలుగా భావిస్తారు.

మహిళ మరణించినా లేదా విడాకులు తీసుకున్నా, మిగిలిన భర్తలు కొత్త మహిళను వివాహం చేసుకుని కుటుంబాన్ని కొనసాగిస్తారు.

పిల్లలు: పిల్లలు కుటుంబానికి చెందినవారిగా పరిగణించబడతారు, మరియు ఆస్తి సమానంగా పంచబడుతుంది. ఇది డ్రోపా లేదా తిబెట్ తెగల్లో కనిపించే పాలీయాండ్రీకి సమానం.

ఎందుకు ఈ సంప్రదాయం ఏర్పడింది? (కారణాలు)

ఈ ఆచారం ప్రధానంగా భౌగోళిక మరియు ఆర్థిక కారణాల వల్ల ఏర్పడింది:

అడవి ప్రాంతాల్లో భూమి లోపం: హట్టి గ్రామాలు పర్వతాల్లో ఉన్నాయి. భూమి పరిమితం, కాబట్టి కుటుంబాలు విడిపోతే ఆస్తి విభజన వల్ల చిన్న చిన్న ముక్కలు అవుతాయి. ఇది వ్యవసాయాన్ని కష్టతరం చేస్తుంది. జోడీదారా వల్ల కుటుంబం ఏకం అవుతుంది, భూమి మొత్తం ఒకే చేతుల్లో ఉంటుంది.

కుటుంబ ఐక్యత మరియు భద్రత: ఒకే మహిళకు బహుళ భర్తలు ఉంటే, కుటుంబం బలపడుతుంది. మేషపాలు, పంటలు వంటి పనుల్లో అందరూ కలిసి పని చేస్తారు. గిరిజన సమాజంలో మరింత మంది పురుషులు ఉంటే మరింత భద్రత (సెక్యూరిటీ) వస్తుందని వారు నమ్ముతారు.

సామాజిక ఐక్యత: ఈ వివాహం కుటుంబాల మధ్య ఎలాంటి వివాదాలు రాకుండా చూస్తుంది. కుండన్ సింగ్ శాస్త్రి (కేంద్రీయ హట్టి సమితి జనరల్ సెక్రటరీ) ప్రకారం, “పెద్ద కుటుంబం ఉంటే, గిరిజన సమాజంలో మీరు మరింత బలంగా ఉంటారు.”

ప్రస్తుత పరిస్థితి మరియు సవాళ్లు

ఎన్ని కుటుంబాలు?: ఇప్పటికీ 100కంటే తక్కువ కుటుంబాల్లో ఈ సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది. కానీ ఆధునికీకరణ, విద్య, నగరీకరణ వల్ల యువత దీన్ని వదులుకుంటున్నారు.

సమస్యలు:

• మహిళల హక్కులు: మహిళలు తమ ఇష్టానికి వివాహం చేసుకునే స్వేచ్ఛ లేకపోవచ్చు.
• ఆరోగ్యం: బహుళ భర్తల వల్ల ఆరోగ్య సమస్యలు (ఉదా: జన్యు వైవిధ్యత లోపం).
• చట్టపరమైన సవాళ్లు: భారత చట్టాలు (హిందూ వివాహ చట్టం) మోనోగమీని (ఒకే భర్త/భార్య) ప్రోత్సహిస్తాయి, కానీ గిరిజన తెగలకు కొన్ని మినహాయింపులు ఉన్నాయి.
• సంరక్షణ: హట్టి సమితి దీన్ని సాంస్కృతిక వారసత్వంగా కాపాడాలని పోరాడుతోంది, కానీ మహిళల సమ్మతి మరియు హక్కులు ముఖ్యమని నొక్కి చెబుతోంది.

ఆసక్తికర వాస్తవాలు

ఈ సంప్రదాయం హిందూ మతంతో ముడిపడి ఉంది, కానీ మహాభారతంలో ద్రౌపదికి ఐదుగురు పాండవులు భర్తలుగా ఉన్నట్టు పురాణాల్లో కూడా పాలీయాండ్రీని చూడవచ్చు.

హట్టి తెగ ప్రధానంగా రైతులు, మేషపాలకులు. వారి జీవనశైలి కఠినమైన పర్వత ప్రదేశాలకు అనుగుణంగా ఏర్పడింది.

ఈ సంప్రదాయం సాంస్కృతిక వైవిధ్యానికి ఒక ఉదాహరణ, కానీ ఆధునిక కాలంలో మార్పులు అవసరం.