D Spiritual: Feb 6: ఉపవాసం అనగానే చాలామంది కేవలం ఆహారాన్ని త్యజించడం అని మాత్రమే భావిస్తారు. కానీ నిజానికి ఉపవాసం అనేది శరీరాన్ని, మనస్సును శుద్ధి చేసే ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక సాధన. ముఖ్యంగా పదిహేను రోజులకు ఒకసారి వచ్చే ఏకాదశి వంటి పర్వదినాల్లో ఉపవాసం ఉండటం వల్ల జీర్ణవ్యవస్థకు విశ్రాంతి లభించడమే కాకుండా, శరీరంలోని మలినాలు బయటకు వెళ్లిపోతాయి. ఇది కేవలం భక్తికి సంబంధించిన అంశమే కాదు, శారీరక దృఢత్వానికి కూడా ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
ఉపవాస సమయంలో కొన్ని నియమాలు తప్పనిసరిగా పాటించాలి. బియ్యంతో చేసిన పదార్థాలు, అన్నం తీసుకోకుండా ఉండటం వల్ల మనసు చంచలత తగ్గి ప్రశాంతత పెరుగుతుంది. అలాగే ఉల్లి, వెల్లుల్లి వంటి తామసిక ఆహారాలు, మాంసాహారం మరియు మద్యానికి పూర్తిగా దూరంగా ఉండాలి. పెద్దల మాట ప్రకారం ఈ నియమాలను అతిక్రమిస్తే ఇంట్లోకి దరిద్రం ప్రవేశిస్తుందని అంటారు. అంటే అది అనారోగ్యం, అశాంతికి కారణమవుతుందని అర్థం చేసుకోవాలి.
ఆధ్యాత్మిక క్రతువుల్లో పాల్గొన్నప్పుడు మన వేషధారణ, ప్రవర్తన కూడా ఎంతో ప్రభావం చూపుతాయి. పూజలు లేదా ఉపవాస దీక్షలో ఉన్న సమయంలో ప్రతికూలతకు సూచకమైన నలుపు రంగు దుస్తులు ధరించకూడదని శాస్త్రాలు పేర్కొంటాయి. శుభ్రమైన, సాత్వికమైన దుస్తులు ధరించడం వల్ల మనలో సానుకూల శక్తి పెరుగుతుంది. ఇది మనసును దైవచింతన వైపు మళ్లించి, క్రమశిక్షణతో కూడిన జీవనశైలిని అలవర్చుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
చివరగా, ఉపవాసం అంటే కేవలం నోటికి తాళం వేయడం మాత్రమే కాదు — ఆలోచనలను నియంత్రించుకోవడం కూడా. ఈ సమయంలో ఎవరితోనూ గొడవ పడకుండా, నోటి నుంచి దుర్భాషలు రాకుండా జాగ్రత్త పడాలి. మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకుని ధ్యానం లేదా ప్రార్థనలో గడపడం వల్ల మానసిక ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇంద్రియ నిగ్రహంతో చేసే ఇటువంటి ఉపవాస దీక్షలు మనిషికి సంపూర్ణ ఆరోగ్యాన్ని, అంతర్గత ఆనందాన్ని ప్రసాదిస్తాయి.