D Spiritual: Dec 12: శ్రీకాళహస్తి అనే పేరు శ్రీ (సాలీడు), కాళ (పాము), హస్తి (ఏనుగు) అనే మూడు జీవరాశులను సూచిస్తుంది. ఈ క్షేత్రం స్వర్ణముఖి నది తీరంలో స్థితిచెందింది. స్వర్ణముఖి నది ఇక్కడ పశ్చిమాభిముఖంగా ప్రవహించడం ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేకత. ఈ దేవాలయంలోని లింగం పంచభూతలింగాలలో ఒకటైన వాయులింగంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. దేశంలోని అతి పెద్ద ఆలయాలలో శ్రీకాళహస్తీశ్వరాలయం ఒకటి. ఆలయం లోపల అమ్మవారి సన్నిధి సమీపంలో ఉన్న ఒక ప్రదేశం ద్వారా భక్తులు కొన్ని ప్రధాన గోపురాలను దర్శించగలగడం ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణ. ఇలాంటి సౌకర్యం భారతదేశంలో చాలా కొద్దిచోట్ల మాత్రమే ఉంటుంది. ముఖ్యంగా రాహు, కేతు, సర్పదోష నివారణ పూజలు ఈ ఆలయంలో అత్యంత విశిష్టంగా నిర్వహించబడుతాయి.
గర్భాలయంలో శ్రీకాళహస్తీశ్వర స్వామి, జ్ఞాన ప్రసూనాంబ అమ్మవారి విగ్రహాలు దర్శనమిస్తాయి. ఈ ఆలయం నిర్మాణ శైలి కూడా ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. వినాయకుడు, శ్రీకాళహస్తీశ్వరుడు, జ్ఞాన ప్రసూనాంబ అమ్మవారు, దక్షిణామూర్తి — వీరందరూ ఒక్కొక్క దిక్కుకు అభిముఖులై నిలవడం ఆలయ దర్శనం ద్వారా చతుర్విధ పురుషార్థాలు సిద్ధిస్తాయని భావించే నమ్మకానికి నిదర్శనంగా భావించబడుతుంది. పాతాళ గణపతి ఉత్తరాభిముఖునిగా, జ్ఞాన ప్రసూనాంబ తూర్పు ముఖంగా, కాళహస్తీశ్వరుడు పశ్చిమాభిముఖంగా, దక్షిణామూర్తి దక్షిణాభిముఖంగా (మహాద్వారానికి ఎదురుగా) ఉన్నారు.
కాళహస్తిలోని శివలింగం పంచభూత లింగాలలో వాయులింగంగా పేరుగాంచింది. మిగతా పంచలింగాలు కంచిలో పృథ్వీలింగం (ఏకాంబరేశ్వరుడు), శ్రీరంగం సమీపంలో జలలింగం (జంబుకేశ్వరుడు), తిరువన్నామలైలో తేజోలింగం (అరుణాచలేశ్వరుడు), చిదంబరంలో ఆకాశలింగం (నటరాజు). వాయుతత్వాన్ని సూచించే లక్షణంగా, గర్భగుడి కుడివైపున ఉన్న రెండు దీపాలు ఎప్పుడూ స్వల్పంగా కదులుతూ కనిపిస్తాయని భక్తులు చెబుతారు.