జొమాటో వ్యవస్థాపకుడు, ఎటర్నల్ మాజీ సీఈఓ దీపిందర్ గోయల్ అభివృద్ధి చేస్తున్న ‘టెంపుల్’ (Temple) వేరబుల్ డివైజ్ ప్రస్తుతం టెక్నాలజీ, వైద్య రంగాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది. మెదడులో రక్త ప్రసరణకు సంబంధించిన మార్పులను పర్యవేక్షిస్తుందని చెబుతున్న ఈ పరికరంపై పలువురు వైద్యులు శాస్త్రీయ ఆధారాలను ప్రశ్నిస్తున్నారు. మరికొందరు దీనిని ఆరోగ్య రంగంలో మోసపూరిత ఉత్పత్తిగా అభివర్ణిస్తున్నారు. ఈ విమర్శలపై దీపిందర్ గోయల్ తాజాగా స్పందిస్తూ, తమ పరిశోధనపై పూర్తి నమ్మకం ఉందని స్పష్టం చేశారు.
అసలు ఏమిటీ టెంపుల్ వేరబుల్?
టెంపుల్ అనేది తల పక్కభాగంలో, కణత సమీపంలో ధరించే చిన్నపాటి పరికరం. దీన్ని శరీరంలోని కొన్ని జీవసంబంధ సంకేతాలను పర్యవేక్షించేందుకు రూపొందించారు. ముఖ్యంగా మెదడుకు రక్త ప్రసరణలో వచ్చే మార్పులను గుర్తించడం, శరీరం వేడిని బయటకు పంపేందుకు ఎంత శ్రమిస్తుందనే అంశానికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని అందించడం దీని లక్ష్యమని సంస్థ చెబుతోంది.
ఈ పరికరం దీపిందర్ గోయల్ ప్రతిపాదించిన ‘గ్రావిటీ ఏజింగ్ హైపోథెసిస్’తోనూ సంబంధం కలిగి ఉంది. గురుత్వాకర్షణ ప్రభావం వల్ల దీర్ఘకాలంలో రక్త ప్రసరణపై ఒత్తిడి ఏర్పడి, ముఖ్యంగా మెదడు వృద్ధాప్య ప్రక్రియపై ప్రభావం చూపవచ్చనేది ఈ సిద్ధాంతంలోని ప్రధాన భావన. అయితే ఇది ప్రస్తుతం నిరూపితమైన వైద్య వాస్తవం కాదు. దీనిపై మరింత పరిశోధన అవసరం.
₹85 వేల ధర.. వైద్యుల నుంచి తీవ్ర విమర్శలు
టెంపుల్ పరికరం ధర సుమారు రూ.85,000గా నిర్ణయించడం కూడా చర్చకు కారణమైంది. ఇంత అధిక ధర కలిగిన పరికరం నిజంగా మెదడులో రక్త ప్రసరణను కచ్చితంగా కొలవగలదా? దాని ద్వారా లభించే సమాచారం ఎంతవరకు విశ్వసనీయమైనది? అనే ప్రశ్నలు వైద్య నిపుణులు లేవనెత్తుతున్నారు.
ముఖ్యంగా హెపటాలజిస్ట్ డాక్టర్ సైరియాక్ అబ్బీ ఫిలిప్స్, సోషల్ మీడియాలో ‘ది లివర్ డాక్’గా గుర్తింపు పొందిన వైద్యుడు, ఈ పరికరంపై తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు. కణత వద్ద అమర్చిన ఒక సెన్సార్ ద్వారా మొత్తం మెదడులో రక్త ప్రసరణను అంచనా వేయడం సాధ్యమా? అని ప్రశ్నించారు. పరికరం చేస్తున్న ప్రధాన వాదనలకు తగిన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవని విమర్శించారు.
మెదడుకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే రక్తనాళాల వ్యవస్థ చాలా సంక్లిష్టంగా ఉంటుంది. మెదడులోని వేర్వేరు ప్రాంతాలకు రక్త ప్రసరణ కూడా ఒకేలా ఉండదు. అలాంటప్పుడు తలపై ఒకే ప్రాంతంలో సెన్సార్ అమర్చడం ద్వారా మొత్తం మెదడు రక్త ప్రసరణపై స్పష్టమైన సమాచారం పొందగలమని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు అవసరమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
రూ.188 కోట్లకు పైగా పెట్టుబడి పెట్టామన్న గోయల్
వైద్యుల విమర్శలపై స్పందించిన దీపిందర్ గోయల్, టెంపుల్ అభివృద్ధి కోసం భారీ మొత్తంలో పెట్టుబడి పెట్టినట్లు వెల్లడించారు. ఈ ప్రాజెక్టుపై మొత్తం 30 మిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసినట్లు, అందులో 20 మిలియన్ డాలర్లు తన వ్యక్తిగత నిధుల నుంచి పెట్టుబడిగా పెట్టినట్లు పేర్కొన్నారు. భారత కరెన్సీలో ఆయన వ్యక్తిగత పెట్టుబడి సుమారు రూ.188 కోట్లకు పైగా ఉంటుంది.
ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా తక్షణ లాభాలు సంపాదించడమే తమ ఉద్దేశం కాదని గోయల్ స్పష్టం చేశారు. దాదాపు రెండు దశాబ్దాలుగా సంపాదించుకున్న తన ప్రతిష్ఠను త్వరగా డబ్బు సంపాదించడానికి ప్రమాదంలో పెట్టే ఉద్దేశం లేదని తెలిపారు.
అంతేకాకుండా, పరికరం కొనుగోలు చేసిన వినియోగదారులకు 14 రోజుల పాటు ఎలాంటి కారణం చెప్పకుండానే తిరిగి ఇచ్చే అవకాశం కల్పిస్తున్నట్లు వివరించారు. ఉత్పత్తి పనితీరు సరిగా లేకపోతే వినియోగదారులే దాని గురించి నిర్ణయం తీసుకుంటారని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
శాస్త్రీయ పరిశోధనలపై గోయల్ వివరణ
టెంపుల్ శాస్త్రీయ ప్రమాణాలపై వస్తున్న ప్రశ్నలకు సమాధానంగా గోయల్, పరిశోధన ఫలితాలను ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నట్లు తెలిపారు. ముందుగా ప్రీప్రింట్ పరిశోధనా పత్రాలను విడుదల చేస్తామని, అనంతరం పీర్ రివ్యూ ప్రక్రియ ద్వారా మరింత శాస్త్రీయ పరిశీలనకు సిద్ధంగా ఉంటామని పేర్కొన్నారు.
ప్రీప్రింట్ అంటే పరిశోధనా పత్రాన్ని శాస్త్రీయ జర్నల్‌లో పీర్ రివ్యూ పూర్తి కాకముందే ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచడం. ఈ విధానం ద్వారా ఇతర పరిశోధకులు కూడా అధ్యయన ఫలితాలను పరిశీలించి తమ అభిప్రాయాలను వెల్లడించవచ్చు.
ఇతర వేరబుల్ టెక్నాలజీ సంస్థలు కూడా మొదట తమ ఉత్పత్తులను మార్కెట్లోకి తీసుకొచ్చి, ఆ తర్వాత వాటి పనితీరుపై పరిశోధనలను ప్రచురించాయని గోయల్ ఉదాహరణగా పేర్కొన్నారు. ఈ సందర్భంగా Whoop ఫిట్‌నెస్ బ్యాండ్‌ను ప్రస్తావించారు. అయితే తమ సంస్థ మరింత ఉన్నతమైన శాస్త్రీయ ప్రమాణాలను పాటించాలని భావిస్తోందని చెప్పారు.
టెంపుల్ వైద్య పరికరమా? ఫిట్‌నెస్ వేరబుల్ మాత్రమేనా?
ఈ వివాదంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం టెంపుల్ పరికరాన్ని ఏ విభాగంలో పరిగణించాలన్నది. కంపెనీ వివరణ ప్రకారం ఇది ఫిట్‌నెస్, వెల్‌నెస్ పరికరం మాత్రమేనని, వైద్య పరికరం కాదని గోయల్ స్పష్టం చేశారు. దీనికి సంబంధించిన క్లినికల్ ధ్రువీకరణ ఇంకా పూర్తికాలేదని కూడా చర్చలో వెల్లడైంది.
అయితే మెదడులో రక్త ప్రసరణను పర్యవేక్షిస్తామనే వాదన వినియోగదారుల్లో వైద్యపరమైన అంచనాలను కలిగించవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఒక పరికరం నుంచి వచ్చే కొలతలు నిజంగా మెదడు ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేయగలవా? వాటి ఆధారంగా వ్యాధులను గుర్తించగలమా? అనే అంశాలకు స్వతంత్ర పరిశోధనలు అవసరం.
ప్రస్తుతం మెదడులో రక్త ప్రసరణను పరిశీలించేందుకు ట్రాన్స్‌క్రానియల్ డాప్లర్, CT యాంజియోగ్రఫీ, MR యాంజియోగ్రఫీ వంటి వైద్య పరీక్షలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీటికి భిన్నంగా టెంపుల్ అందించే సమాచారాన్ని వైద్యపరంగా ఎంతవరకు ఉపయోగించవచ్చన్నది మరింత పరిశీలించాల్సిన అంశం.
త్వరలో మరిన్ని ఫీచర్లు వెల్లడిస్తామన్న గోయల్
టెంపుల్‌లోని కొన్ని కీలక ఫీచర్లను ఇంకా బహిరంగంగా వెల్లడించలేదని దీపిందర్ గోయల్ తెలిపారు. పరికరంలో ఉన్న అత్యంత వినూత్నమైన అంశాలు ఇంకా ప్రజలకు తెలియాల్సి ఉందని పేర్కొన్నారు. స్వతంత్ర పరిశోధకులు, సంస్థలు తమ వాదనలను పరిశీలించేందుకు అవకాశం ఉంటుందని కూడా చెప్పారు.
ప్రస్తుతం టెంపుల్ పరికరానికి సంబంధించిన ప్రీ-ఆర్డర్లు ప్రారంభమయ్యాయి. దీని ధర రూ.85,000గా ఉంది. అయితే అధిక ధర, శాస్త్రీయ ఆధారాలపై సందేహాలు, వైద్య నిపుణుల విమర్శల నేపథ్యంలో వినియోగదారులు కొనుగోలు నిర్ణయం తీసుకునే ముందు అందుబాటులో ఉన్న పరిశోధనలను పరిశీలించడం అవసరం.
మొత్తంగా టెంపుల్ వేరబుల్ చుట్టూ జరుగుతున్న చర్చ టెక్నాలజీ ఆవిష్కరణలకు శాస్త్రీయ ధ్రువీకరణ ఎంత ముఖ్యమో మరోసారి గుర్తుచేస్తోంది. దీపిందర్ గోయల్ తన ఉత్పత్తిపై నమ్మకం వ్యక్తం చేస్తున్నప్పటికీ, వైద్య నిపుణులు కోరుతున్న స్వతంత్ర పరిశోధనలు, పీర్ రివ్యూ ఫలితాలు వెలువడిన తర్వాతే ఈ పరికరం వాస్తవ సామర్థ్యంపై మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.