DTV CHANNEL | 12 నవంబర్ 2026
సోనియా గాంధీ కొత్త పుస్తకంపై తెలంగాణలో రాజకీయ చర్చ
కాంగ్రెస్‌ అగ్రనేత, కాంగ్రెస్‌ పార్లమెంటరీ పార్టీ అధ్యక్షురాలు సోనియా గాంధీ ఇటీవల విడుదల చేసిన తన జ్ఞాపకాల పుస్తకం తెలంగాణ రాజకీయాల్లో కొత్త చర్చకు కారణమైంది. ‘Belonging: A Journey of Love’ పేరుతో వెలువడిన ఈ పుస్తకంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమం ప్రస్తావన కనిపించలేదని మాజీ ఎంపీ, BRS సీనియర్‌ నాయకుడు బోయినపల్లి వినోద్‌ కుమార్‌ ప్రశ్నించారు.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటులో కీలక రాజకీయ నిర్ణయాలు తీసుకున్న నాయకురాలిగా సోనియా గాంధీకి రాష్ట్రంలో గుర్తింపు ఉందని, అలాంటి చారిత్రక ఉద్యమం గురించి తన పుస్తకంలో కనీస ప్రస్తావన కూడా లేకపోవడం ఆశ్చర్యంగా ఉందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. నవంబర్ 10న పుస్తకం విడుదలైన తర్వాత తెలంగాణ నుంచి వచ్చిన ఈ స్పందన రాజకీయంగా ఆసక్తిని రేకెత్తించింది.
“తెలంగాణ అనే పదమే లేదు”.. వినోద్‌ కుమార్‌ అభ్యంతరం
సోనియా గాంధీ పుస్తకంలో తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమం గురించి ప్రస్తావన లేకపోవడంపై వినోద్‌ కుమార్‌ ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేశారు. అప్పటి కాంగ్రెస్‌ అధ్యక్షురాలిగా, UPA చైర్‌పర్సన్‌గా సోనియా గాంధీ రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియలో కీలక పాత్ర పోషించారని ఆయన గుర్తుచేశారు.
తెలంగాణ ప్రజల ఆకాంక్షలు, సంవత్సరాల పాటు సాగిన ఉద్యమాలు, సమ్మెలు, ఆందోళనలు, విద్యార్థులు మరియు ఉద్యమకారుల త్యాగాలు రాష్ట్ర చరిత్రలో విడదీయలేని భాగాలని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఉద్యమంలో 1,200 మందికి పైగా విద్యార్థులు, కార్యకర్తలు ప్రాణాలు కోల్పోయారని గుర్తుచేస్తూ, ఇంతటి చారిత్రక నేపథ్యం ఉన్న తెలంగాణకు పుస్తకంలో చోటు లేకపోవడం తనకు ఆశ్చర్యం కలిగించిందని తెలిపారు.
ఈ అంశంపై వినోద్‌ కుమార్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలు కేవలం పుస్తక సమీక్షకు పరిమితం కాలేదు. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటులో కాంగ్రెస్‌ పాత్ర, ఉద్యమ చరిత్రను ఎవరు ఎలా గుర్తుచేసుకోవాలి, రాష్ట్ర ప్రజల త్యాగాలకు జాతీయ రాజకీయాల్లో ఎంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి అనే ప్రశ్నలను మరోసారి ముందుకు తెచ్చాయి.
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు వెనుక కాంగ్రెస్‌ పాత్రపై మరోసారి చర్చ
తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు అనేది ఒక్క రాజకీయ నిర్ణయంతో ముగిసిన ప్రక్రియ కాదు. దశాబ్దాలుగా సాగిన ప్రాంతీయ అసమానతలపై చర్చలు, ప్రజా ఉద్యమాలు, విద్యార్థుల ఆందోళనలు, ఉద్యోగ సంఘాల పోరాటాలు, రాజకీయ పార్టీల కార్యాచరణ—ఇవన్నీ రాష్ట్ర సాధన చరిత్రలో భాగంగా ఉన్నాయి.
2009లో ఉద్యమం కీలక మలుపు తిరిగిన తర్వాత కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియను ముందుకు తీసుకెళ్లింది. 2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పునర్విభజన చట్టం అమలులోకి రావడంతో తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది.
ఆ సమయంలో కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న UPA ప్రభుత్వం, కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాలు రాష్ట్ర ఏర్పాటులో కీలకంగా నిలిచాయి. సోనియా గాంధీ పాత్రను కాంగ్రెస్‌ నాయకులు తరచూ ప్రస్తావిస్తుంటారు. అయితే తెలంగాణ ఉద్యమ చరిత్రను కాంగ్రెస్‌ పార్టీ నిర్ణయాలతో మాత్రమే పరిమితం చేయలేమని, ప్రజల దీర్ఘకాల పోరాటం, వివిధ రాజకీయ, సామాజిక సంస్థల పాత్రను కూడా గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉందని ఉద్యమ నేపథ్యంపై చర్చించే వారు పేర్కొంటున్నారు.
1,200 మందికి పైగా త్యాగాలు.. ఉద్యమ చరిత్రను గుర్తుచేసిన BRS
వినోద్‌ కుమార్‌ తన వ్యాఖ్యల్లో తెలంగాణ ఉద్యమంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన విద్యార్థులు, కార్యకర్తల త్యాగాలను ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. రాష్ట్ర సాధన కోసం జరిగిన ఉద్యమంలో అనేక కుటుంబాలు తమ పిల్లలను కోల్పోయాయని, ఆ త్యాగాలు తెలంగాణ ప్రజల సామూహిక జ్ఞాపకాల్లో నిలిచిపోయాయని తెలిపారు.
తెలంగాణ ఏర్పాటుకు సంబంధించిన రాజకీయ చర్చల్లో తరచూ నాయకుల పాత్ర, కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు, పార్టీల వ్యూహాలు ప్రస్తావనకు వస్తుంటాయి. కానీ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న సాధారణ ప్రజలు, విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, మహిళలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల కార్యకర్తల పాత్రను కూడా చరిత్రలో సముచితంగా గుర్తించాలన్నది ఈ వివాదం ద్వారా మరోసారి ముందుకు వచ్చిన అంశం.
BRS నాయకులు ఈ విషయాన్ని తెలంగాణ ఆత్మగౌరవంతో అనుసంధానిస్తూ మాట్లాడే అవకాశం ఉంది. రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమాన్ని కేవలం ఎన్నికల రాజకీయాలకు పరిమితం చేయకుండా, త్యాగాల చరిత్రను గుర్తుంచుకోవాలని వారు వాదిస్తున్నారు.
APCC అధ్యక్షురాలు షర్మిల స్పందన.. సోనియా పుస్తకానికి ప్రశంసలు
ఇదే సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ కాంగ్రెస్‌ అధ్యక్షురాలు వైఎస్‌ షర్మిల సోనియా గాంధీ పుస్తకంపై సానుకూలంగా స్పందించారు. తనకు వ్యక్తిగతంగా సంతకం చేసిన ప్రతిని అందుకోవడం గౌరవంగా భావిస్తున్నానని ఆమె పేర్కొన్నారు.
సోనియా గాంధీ జీవిత ప్రయాణం, దేశానికి ఆమె చేసిన సేవలు, వ్యక్తిగత అనుభవాలు, ఆలోచనలు తెలుసుకోవడానికి ఈ పుస్తకం ఉపయోగపడుతుందని షర్మిల అభిప్రాయపడ్డారు. ఆమె నుంచి వచ్చిన ఈ స్పందనకు, తెలంగాణ అంశంపై వినోద్‌ కుమార్‌ చేసిన విమర్శకు మధ్య రాజకీయంగా ఆసక్తికరమైన వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది.
ఒకవైపు కాంగ్రెస్‌ నాయకురాలు సోనియా పుస్తకాన్ని ప్రశంసిస్తుండగా, మరోవైపు తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమం ప్రస్తావన లేకపోవడంపై BRS నేత ప్రశ్నిస్తున్నారు. ఈ రెండు స్పందనలు తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాజకీయాల్లో వేర్వేరు చర్చలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది.
కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వం ఏం చెబుతుంది? ప్రశ్నకు సమాధానం వస్తుందా?
వినోద్‌ కుమార్‌ చేసిన వ్యాఖ్యలపై సోనియా గాంధీ లేదా కాంగ్రెస్‌ జాతీయ నాయకత్వం నుంచి ప్రత్యేక వివరణ వచ్చినట్లు ప్రస్తుతం సమాచారం లేదు. పుస్తకంలో తెలంగాణ అంశం ఎందుకు ప్రస్తావనకు రాలేదన్న ప్రశ్నకు అధికారిక సమాధానం వస్తుందా లేదా అన్నది చూడాలి.
ఒక జ్ఞాపకాల పుస్తకంలో రచయిత తన జీవితంలోని కొన్ని సంఘటనలు, వ్యక్తిగత అనుభవాలు, రాజకీయ నిర్ణయాలను ఎంపిక చేసుకుని వివరించడం సాధారణమే. అయితే దేశ రాజకీయ చరిత్రలో కీలకమైన రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియకు సంబంధించిన అంశం ప్రస్తావనకు రాకపోవడం తెలంగాణలో రాజకీయ ప్రశ్నలకు కారణమైంది.
కాంగ్రెస్‌ నాయకులు ఈ విమర్శకు సమాధానమిస్తూ రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియలో తమ పార్టీ పాత్రను వివరించవచ్చు. అదే సమయంలో BRS ఈ అంశాన్ని తెలంగాణ ఉద్యమ చరిత్రను గుర్తుచేసే రాజకీయ వేదికగా ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉంది.
BRSకు రాజకీయ అవకాశం.. కాంగ్రెస్‌కు వివరణ ఇవ్వాల్సిన పరిస్థితి?
తెలంగాణలో కాంగ్రెస్‌ అధికారంలో ఉండగా, BRS ప్రతిపక్షంగా ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో సోనియా గాంధీ పుస్తకం చుట్టూ మొదలైన చర్చను BRS రాజకీయంగా ముందుకు తీసుకెళ్లే అవకాశం ఉంది. రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమంలో త్యాగాలు చేసినవారికి తగిన గుర్తింపు ఇవ్వాలన్న అంశాన్ని పార్టీ తన వాదనలో ప్రధానంగా ప్రస్తావించవచ్చు.
మరోవైపు కాంగ్రెస్‌ పార్టీ తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియలో సోనియా గాంధీ, అప్పటి కేంద్ర నాయకత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాలను గుర్తుచేసే ప్రయత్నం చేయవచ్చు. రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వాలు, ఇతర ప్రభుత్వాలు చేపట్టిన కార్యక్రమాలపైనా చర్చ మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది.
అయితే పుస్తకంలోని ఒక ప్రస్తావన ఆధారంగా మాత్రమే సోనియా గాంధీ తెలంగాణ ఉద్యమానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యాన్ని పూర్తిగా అంచనా వేయడం కష్టం. అలాగే రాష్ట్ర సాధనలో ప్రజల పోరాటాన్ని పక్కనపెట్టి రాజకీయ నాయకుల పాత్రకే మొత్తం ఘనత ఇవ్వడం కూడా చరిత్రను సంపూర్ణంగా చూపించదు.
తెలంగాణ ఉద్యమ చరిత్రకు గుర్తింపు.. రాజకీయాలకు అతీతంగా అవసరం
తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమం రాష్ట్ర ప్రజల చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన అధ్యాయం. ఈ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న వారి త్యాగాలు, కుటుంబాల బాధలు, విద్యార్థుల పోరాటాలు, ఉద్యోగ సంఘాల సమ్మెలు, రాజకీయ నాయకుల నిర్ణయాలు అన్నీ సమగ్రంగా గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది.
సోనియా గాంధీ పుస్తకంపై వినోద్‌ కుమార్‌ లేవనెత్తిన ప్రశ్న ఇప్పుడు రాజకీయ వివాదంగా మారినా, దాని వెనుక ఉన్న ప్రధాన అంశం తెలంగాణ ఉద్యమానికి చరిత్రలో దక్కాల్సిన గుర్తింపు. కాంగ్రెస్‌, BRS, BJP వంటి పార్టీలు తమ రాజకీయ వాదనలను వినిపించవచ్చు. కానీ రాష్ట్ర సాధన కోసం పోరాడిన ప్రజల పాత్రను గౌరవించడం అందరి బాధ్యత.
ఈ వివాదం మరింత పెద్ద రాజకీయ పోరుగా మారుతుందా? కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వం స్పందిస్తుందా? BRS ఈ అంశాన్ని రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్తుందా? అన్నది రాబోయే రోజుల్లో తేలనుంది. అయితే తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు సంబంధించిన చరిత్ర, ఉద్యమకారుల త్యాగాలు మాత్రం రాజకీయ పార్టీల మధ్య వివాదాలకు అతీతంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంశాలుగా నిలుస్తాయి.