బంగారం, వెండి ధరల్లో చోటుచేసుకుంటున్న మార్పులు పసిడి ప్రియులు, ఇన్వెస్టర్లను ఆకర్షిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా వెండి ధరలు గతంలో నమోదైన గరిష్ఠ స్థాయిల నుంచి గణనీయంగా పడిపోయినప్పటికీ, దేశీయ మార్కెట్‌లో మాత్రం సరఫరా సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. వచ్చే ఆరు నెలల్లో సుమారు 6,500 టన్నుల వెండి దిగుమతి చేసుకునేందుకు అనుమతులు జారీ చేసినట్లు బులియన్ వ్యాపారులు వెల్లడించారు. నవంబర్ 8న జరగనున్న దీపావళి పండుగతో పాటు రాబోయే పెళ్లిళ్ల సీజన్‌లో డిమాండ్‌ను తీర్చడం ఈ నిర్ణయం వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశంగా కనిపిస్తోంది.
ఆరు నెలల్లో 6,500 టన్నుల వెండి దిగుమతికి అనుమతి
భారత్‌లో వెండి దిగుమతులపై గతంలో విధించిన ఆంక్షల కారణంగా దేశీయ మార్కెట్‌లో సరఫరా తగ్గింది. దీంతో అంతర్జాతీయ ధరలతో పోలిస్తే దేశీయ మార్కెట్‌లో వెండి కొనుగోలుకు అదనపు ప్రీమియం చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ సమస్యను తగ్గించేందుకు వచ్చే ఆరు నెలల కాలానికి సుమారు 6,500 మెట్రిక్ టన్నుల వెండి దిగుమతికి అనుమతులు జారీ చేసినట్లు రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ అక్టోబర్ 22న నివేదించింది.
ఈ అనుమతులు పొందిన నలుగురు బులియన్ వ్యాపారులు వెల్లడించిన వివరాల ఆధారంగా ఈ నివేదిక వెలువడింది. అదనపు దిగుమతులతో దేశీయ మార్కెట్‌లో వెండి లభ్యత పెరిగి, సరఫరాపై ఒత్తిడి తగ్గే అవకాశం ఉందని వ్యాపార వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
వెండి దిగుమతులపై ఆంక్షలు ఎందుకు విధించారు?
భారత్ తన వెండి అవసరాల్లో 80 శాతానికి పైగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. దేశీయంగా ఉత్పత్తి పరిమితంగా ఉండటంతో అంతర్జాతీయ సరఫరాపై భారత మార్కెట్ ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంది.
అయితే విదేశీ మారక నిల్వలపై ఒత్తిడిని తగ్గించడం, రూపాయి విలువకు మద్దతు ఇవ్వడం వంటి లక్ష్యాలతో కేంద్ర ప్రభుత్వం మే నెలలో వెండి దిగుమతులపై ఆంక్షలు విధించింది. జూన్‌లో వెండి ధాన్యాలు, పొడి రూపంలోని ఉత్పత్తుల దిగుమతులకూ ముందస్తు అనుమతి తప్పనిసరి చేసింది.
దీంతో దిగుమతుల ప్రక్రియ నెమ్మదించి, దేశీయ మార్కెట్‌లో భౌతిక వెండి లభ్యత తగ్గింది. సరఫరా పరిమితంగా ఉండటంతో అంతర్జాతీయ ధరల కంటే ఎక్కువ ధర చెల్లించి వెండిని కొనుగోలు చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ధరలు తగ్గినా వెండి ఎందుకు దొరకడం లేదు?
వెండి ధరలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో గణనీయంగా తగ్గినప్పటికీ, మార్కెట్‌లో భౌతికంగా వెండి అందుబాటులో ఉండటం మరో అంశం. ధరలు తగ్గడం, సరఫరా పెరగడం రెండూ ఒకేసారి జరగాల్సిన అవసరం లేదు.
దిగుమతులపై ఆంక్షలు, అనుమతుల జారీలో ఆలస్యం, సరఫరా వ్యవస్థలో ఏర్పడిన అంతరాయాలు దేశీయ మార్కెట్‌లో వెండి కొరతకు కారణమయ్యాయి. దీంతో ధరలు తగ్గినప్పటికీ కొనుగోలుదారులకు అవసరమైన పరిమాణంలో వెండి వెంటనే అందుబాటులోకి రాలేదు.
అయితే తాజాగా జారీ చేసిన దిగుమతి అనుమతులతో ఈ పరిస్థితి క్రమంగా మెరుగుపడవచ్చని మార్కెట్ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
దేశీయ మార్కెట్‌లో ప్రీమియం తగ్గుదల
దిగుమతులకు సంబంధించిన తాజా అనుమతుల ప్రభావం మార్కెట్‌లో కనిపించడం ప్రారంభమైందని వ్యాపారులు చెబుతున్నారు. అక్టోబర్ 22 నాటికి దేశీయ అధికారిక ధరలతో పోలిస్తే వెండిపై ఉన్న ప్రీమియం ఔన్సుకు సుమారు 45 సెంట్లకు తగ్గింది. అంతకుముందు వారంలో ఇది 2.50 డాలర్ల వరకు నమోదైనట్లు రాయిటర్స్ నివేదించింది.
దిగుమతుల ద్వారా సరఫరా పెరిగితే ఈ ప్రీమియం మరింత తగ్గే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అయితే అనుమతులు జారీ కావడం అంటే ఆ మొత్తం వెండి ఇప్పటికే దేశానికి చేరిందని కాదు. వాస్తవ దిగుమతులు, రవాణా, మార్కెట్‌లో పంపిణీ వంటి అంశాలపై సరఫరా ఆధారపడి ఉంటుంది.
పండుగలు, పెళ్లిళ్ల సీజన్‌పై దృష్టి
భారత్‌లో దీపావళి, ధనత్రయోదశి, పెళ్లిళ్ల సీజన్ సమయంలో బంగారం, వెండికి సాధారణంగా డిమాండ్ పెరుగుతుంది. ఆభరణాలు, వెండి వస్తువులు, పెట్టుబడి అవసరాల కోసం కొనుగోళ్లు జరుగుతాయి.
ఈ నేపథ్యంలో మార్కెట్‌లో కొరత ఏర్పడకుండా ముందుగానే దిగుమతులకు అనుమతులు ఇవ్వడం ద్వారా సరఫరాను మెరుగుపరచాలని ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే ధరల పతనం కారణంగా కొంతమంది ఇన్వెస్టర్లు కొనుగోళ్లకు వెనుకంజ వేస్తున్నారని బులియన్ వ్యాపారులు చెబుతున్నారు.
వెండి ధరలపై ప్రభావం ఎలా ఉండొచ్చు?
6,500 టన్నుల దిగుమతి అనుమతులతో దేశీయ మార్కెట్‌లో వెండి లభ్యత మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది. సరఫరా పెరిగితే స్థానిక ప్రీమియంలు తగ్గవచ్చు. అదే సమయంలో అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో వెండి ధరలపై భారత దిగుమతుల ప్రభావం కూడా ఉండవచ్చు.
అయితే వెండి ధరలు కేవలం దేశీయ సరఫరాపైనే ఆధారపడవు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్ ధోరణులు, డాలర్ విలువ, వడ్డీ రేట్లు, పారిశ్రామిక డిమాండ్ వంటి అంశాలు కూడా ధరలను ప్రభావితం చేస్తాయి. అందువల్ల దిగుమతి అనుమతుల కారణంగా వెండి ధరలు తప్పనిసరిగా తగ్గుతాయని చెప్పలేం.