
D Spiritual: Sep 19:బతుకమ్మ పండుగ వేడుకలు 2025 🌸
తెలంగాణ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ పండుగ ఈ సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 21న మహాలయ అమావాస్య రోజున ప్రారంభమై, అక్టోబర్ 1న సద్దుల బతుకమ్మతో ముగియనుంది. తెలంగాణ ప్రజలు ఎంతో ఆతురతగా ఎదురుచూసే ప్రధాన ఉత్సవం బతుకమ్మ పండుగ. ఆశ్వయుజ మాసంలో జరుపుకునే ఈ పండుగ, దసరా వేళలో ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంటుంది. దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో దసరాను రామలీల, దుర్గోత్సవాల రూపంలో జరుపుకుంటే, తెలంగాణ ప్రాంతంలో మాత్రం దసరా అంటే బతుకమ్మ ఉత్సవాలే!
బతుకమ్మ పండుగ ప్రత్యేకత
ఈ పూలకే ఆయుర్వేద ప్రాధాన్యం ఉందని, అందుకే బతుకమ్మ పండుగలో ఉపయోగించే పూలను పవిత్రమైనవిగా భావిస్తారు.మహిళల పండుగగా పిలిచే బతుకమ్మలో, ఇంటి ఆడపిల్లలు, స్త్రీలు పూలతో అలంకరించిన బతుకమ్మను తయారు చేసి దేవి గౌరమ్మను ఆరాధిస్తారు.ప్రకృతి ఇచ్చిన పువ్వులను, ముఖ్యంగా ఋతువుకి లభించే గులకర్ర, గుమ్మడి, గునుగ, తంగేడు, బంతి వంటి పూలతో బతుకమ్మను అలంకరించడం జరుగుతుంది.ప్రతి సాయంత్రం గ్రామం, పట్టణం, నగరాల్లో స్త్రీలు కలిసి బతుకమ్మ చుట్టూ తిరుగుతూ పాటలు పాడి నృత్యాలు చేస్తారు.
వేడుకల విధానం 🌺
అనంతరం ఊరేగింపుగా చెరువులు, వాగులు లేదా నదుల వద్దకు తీసుకెళ్లి బతుకమ్మలను నిమజ్జనం చేస్తారు.మహిళలు, అమ్మాయిలు పూలతో బతుకమ్మను అలంకరించి, ఇంటి ముందు లేదా ఊర్లో సమూహంగా చేరతారు.చప్పట్లు కొడుతూ, వలయం కట్టి తిరుగుతూ “బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో…” అంటూ పాటలు పాడుతారు.చివరి రోజు సద్దుల బతుకమ్మనాడు పులిహోర, పెరుగన్నం, నువ్వులన్నం మొదలైన అయిదు రకాల నైవేద్యాలను సమర్పిస్తారు.
బతుకమ్మ పండుగలో రోజువారీ విశేషాలు 🌸
రెండో రోజు – అటుకుల బతుకమ్మ
- నైవేద్యం: సప్పిడి పప్పు, బెల్లం, అటుకులు
- ప్రత్యేకత: ఈ రోజు అమ్మవారిని అటుకులతో ఆరాధిస్తారు.
మూడో రోజు – ముద్దపప్పు బతుకమ్మ
- నైవేద్యం: ముద్దపప్పు, పాలు, బెల్లం
- ప్రత్యేకత: పోషకాహారాన్ని సూచించే ఈ నైవేద్యంతో అమ్మవారిని పూజిస్తారు.
నాలుగో రోజు – నానే బియ్యం బతుకమ్మ
- నైవేద్యం: నానబెట్టిన బియ్యం, పాలు, బెల్లం
- ప్రత్యేకత: ఈ రోజు శుద్ధతకు ప్రాధాన్యం.
ఐదో రోజు – అట్ల బతుకమ్మ
- నైవేద్యం: అట్లు లేదా దోశలు
- ప్రత్యేకత: పిండి వంటకాలతో అమ్మవారికి పూజ.
ఆరో రోజు – అలిగిన బతుకమ్మ
- నైవేద్యం: ఎలాంటి నైవేద్యం లేదు
- ప్రత్యేకత: ఈ రోజు అమ్మవారు అలిగి ఉంటారని నమ్మకం, అందువల్ల పూజలో సాదాసీదా రీతిని పాటిస్తారు.
ఏడో రోజు – వేపకాయల బతుకమ్మ
- నైవేద్యం: వేపపండ్ల ఆకారంలో తయారు చేసిన వంటకాలు (బియ్యంపిండి తో తయారు చేస్తారు)
- ప్రత్యేకత: ఆరోగ్యకరమైన వేప పత్రాలకు ప్రాధాన్యం.
ఎనిమిదో రోజు – వెన్నముద్దల బతుకమ్మ
- నైవేద్యం: నువ్వులు, వెన్న/నెయ్యి, బెల్లం
- ప్రత్యేకత: పవిత్రమైన గీ, వెన్న, నువ్వులతో అమ్మవారికి ప్రత్యేక పూజ.
తొమ్మిదో రోజు – సద్దుల బతుకమ్మ (మహా పర్వదినం)
- నైవేద్యం: అయిదు రకాల అన్నపదార్థాలు
- పెరుగన్నం
- చింతపండు పులిహోర
- నిమ్మకాయ పులిహోర
- కొబ్బరన్నం
- నువ్వులన్నం
- ప్రత్యేకత: ఉత్సవాల్లో అత్యంత వైభవంగా జరిగే రోజు.
ఉత్సవ వాతావరణం ✨
చివరి రోజు కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసి పూలతో బతుకమ్మను తయారు చేసి, ఊరేగింపుగా చెరువుల వద్దకు తీసుకెళ్లి నిమజ్జనం చేస్తారు.ఈ తొమ్మిది రోజుల్లో స్త్రీలు ప్రతిరోజూ బతుకమ్మను అలంకరించి, పాటలు పాడుతూ, ఆటలు ఆడుతూ సంబరాలు జరుపుతారు.ఆడపడుచులు అత్తవారింటి నుంచి కన్నవారింటికి వచ్చి కలసి ఉత్సవాల్లో పాల్గొనడం ప్రత్యేక ఆనందం.
బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో! 🌺
చీకటి పడే వేళలో, స్త్రీలందరూ రంగురంగుల పూలతో అలంకరించిన బతుకమ్మలను తలపై మోసుకుని ఊరేగింపుగా బయలుదేరతారు.
“బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో – బంగారు బతుకమ్మ ఉయ్యాలో” అంటూ పాటలు పాడుతూ, ఆటలు ఆడుతూ ఉత్సవాలను మరింత సందడిగా మార్చుతారు.
చెరువుల దగ్గరికి చేరుకున్న తరువాత ప్రకృతికి, జలానికి కృతజ్ఞతగా బతుకమ్మలను నీటిలో నిమజ్జనం చేస్తారు. ఈ క్షణమే పండుగలో అత్యంత పవిత్రమైన, భావోద్వేగభరితమైన ఘట్టం.
తెలంగాణ రాష్ట్ర పండుగ ✨
- తెలంగాణా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా అవతరించిన తరువాత, బతుకమ్మ పండుగను అధికారికంగా రాష్ట్ర పండుగగా ప్రకటించారు.
- నేడు ఇది కేవలం తెలంగాణలో మాత్రమే కాకుండా దేశమంతటా, విదేశాల్లో కూడా ఘనంగా జరుపుకుంటున్నారు.
- బతుకమ్మ పండుగ అంటే కేవలం ఒక ఆచారం కాదు — ఇది తెలంగాణ ఆత్మ, స్త్రీ శక్తి, ప్రకృతిపట్ల గౌరవం, సంస్కృతీ సంప్రదాయాల ప్రతీక.
🙏 ఓం శ్రీ మంగళ గౌరీ దేవ్యై నమః 🙏
మనమందరం కలసి ఈ బతుకమ్మ సంబరాలను ఘనంగా జరుపుకొని, తెలంగాణ సంస్కృతీ వైభవాన్ని దేశ విదేశాల్లో చాటుదాం!
