అసలు బోనం అంటే ఏమిటి? దీనిని ఎలా తయారు చేస్తారో తెలుసా?

D Spiritual: Jul 18: తెలంగాణలో బోనాల సందడి ప్రారంభం.. అసలు బోనం అంటే ఏమిటి?

తెలంగాణలో ఆషాఢ మాసం ప్రారంభం కావడంతో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా బోనాల పండుగ సందడి నెలకొంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి నగరాల వరకు ప్రతి ఊరిలో భక్తిశ్రద్ధలతో బోనాల వేడుకలను నిర్వహిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా హైదరాబాద్‌లో ఈ ఉత్సవాలు అత్యంత వైభవంగా జరుగుతాయి. పోతరాజుల విన్యాసాలు, శివసత్తుల నృత్యాలు, డోలు మోగింపులతో నగరం ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంతో కళకళలాడుతోంది.

అయితే బోనాల పండుగను ఘనంగా జరుపుకునే చాలా మందిలో కూడా “బోనం అంటే ఏమిటి?” అనే సందేహం ఉంటుంది. పండితుల అభిప్రాయం ప్రకారం, “బోనం” అనే పదానికి తెలుగులో “భోజనం” లేదా “నైవేద్యం” అనే అర్థం ఉంది. అమ్మవారికి భక్తిపూర్వకంగా సమర్పించే ఆహార నైవేద్యాన్నే బోనం అంటారు.

సాంప్రదాయంగా మట్టి కుండలో కొత్త బియ్యం, పాలు, నీరు, బెల్లంతో బోనం తయారు చేసి దేవతకు నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు. అయితే ప్రతి దేవతకు ఒకే విధమైన బోనం కాకుండా, ఆచారాలు, ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలను బట్టి వేర్వేరు రకాల నైవేద్యాలు సిద్ధం చేస్తుంటారు.

బోనం సిద్ధమైన తర్వాత దానిని ఎంతో అందంగా అలంకరిస్తారు. మట్టి కుండపై పసుపు, కుంకుమ, నూనె, బియ్యంపిండితో శుభచిహ్నాలు వేస్తారు. అనంతరం వేపకొమ్మలు, బంతిపూలతో అలంకరించి అమ్మవారికి భక్తిశ్రద్ధలతో సమర్పిస్తారు.

బోనాల పండుగ ఆవిర్భావానికి సంబంధించిన ఓ ప్రముఖ కథనం కూడా ఉంది. 1813 ప్రాంతంలో హైదరాబాద్‌లో ప్లేగు వ్యాధి తీవ్రంగా వ్యాపించి అనేక మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారని చెబుతారు. ఆ సమయంలో మహాంకాళి అమ్మవారిని ప్రార్థిస్తూ బోనం సమర్పించడంతో వ్యాధి తగ్గిందనే విశ్వాసం ప్రజల్లో ఏర్పడింది. అప్పటి నుంచి ప్రతి ఆషాఢ మాసంలో బోనాల పండుగను నిర్వహించే సంప్రదాయం కొనసాగుతోందని చెబుతుంటారు.

బోనం తయారీ విధానం కూడా ప్రాంతానికో, కుటుంబానికో భిన్నంగా ఉంటుంది. కొందరు కొత్త బియ్యం, పెసరపప్పు, బెల్లం, పాలు, నెయ్యి, యాలకుల పొడి, నీటితో బోనం తయారు చేస్తారు. ముందుగా బియ్యం, పెసరపప్పును శుభ్రంగా కడిగి అరగంట పాటు నానబెట్టి, తర్వాత మట్టి కుండలో నీటిని మరిగించి పప్పును ఉడికిస్తారు. అది మెత్తగా ఉడికిన తర్వాత బెల్లం, పాలు, యాలకుల పొడి వేసి మరికొంతసేపు మరిగించి నైవేద్యాన్ని సిద్ధం చేస్తారు.

మరికొందరు పసుపు అన్నంతో బోనం వండుతారు. ఇంకొందరు బెల్లానికి బదులుగా చక్కెరను ఉపయోగిస్తారు. ఇలా ప్రతి కుటుంబం తమ ఆచారాలు, సంప్రదాయాలకు అనుగుణంగా అమ్మవారికి ఇష్టమైన నైవేద్యాన్ని సిద్ధం చేసి సమర్పించడం బోనాల పండుగలో ప్రత్యేకతగా నిలుస్తుంది.

గమనిక: బోనాల పండుగ ఆవిర్భావం, ఆచారాలు, విశ్వాసాలకు సంబంధించిన ఈ వివరాలు ప్రజల్లో ప్రాచుర్యంలో ఉన్న మత విశ్వాసాలు, పండితుల అభిప్రాయాలు, సంప్రదాయ కథనాల ఆధారంగా అందించబడినవి మాత్రమే. వీటికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఉండకపోవచ్చని గమనించాలి.