DArticle: 20 Oct: 21వ శతాబ్దంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా రాజకీయాల్లో ఒక పెద్ద విప్లవం చోటుచేసుకుంది. ఇది సంప్రదాయ మీడియా లేదా పత్రికల ద్వారా కాకుండా, సోషల్ మీడియా ద్వారా వచ్చింది. ఫేస్బుక్, ట్విట్టర్ (ప్రస్తుతం ఎక్స్), యూట్యూబ్, ఇన్స్టాగ్రామ్, వాట్సాప్ వంటి వేదికలు కేవలం సామాజిక సంబంధాల కోసం మాత్రమే కాకుండా, ప్రజాభిప్రాయాన్ని మలచే శక్తివంతమైన సాధనాలుగా మారాయి. ముఖ్యంగా ఎన్నికల సమయంలో, అభ్యర్థులు, రాజకీయ పార్టీలు, అలాగే ఓటర్లు ఈ వేదికల ద్వారా ఒకరిని ఒకరు నేరుగా చేరుకోవడం కొత్త రాజకీయ సంస్కృతికి నాంది పలికింది.
భారతదేశం వంటి విస్తారమైన ప్రజాస్వామ్య దేశంలో సోషల్ మీడియా ప్రభావం అత్యంత ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంది. 90 కోట్లకుపైగా ఓటర్లలో సగం మందికిపైగా మొబైల్ ఇంటర్నెట్ వినియోగదారులే కావడం దీని వెనుక ప్రధాన కారణం. ఒకప్పుడు గ్రామీణ ప్రాంతాలకు రాజకీయ ప్రచారం చేరుకోవడానికి భారీగా ఖర్చు చేసి సభలు, పోస్టర్లు, రోడ్డు ర్యాలీలకు ఆధారపడవలసి వచ్చేది. కానీ ఇప్పుడు ఒక ట్వీట్, ఒక వీడియో, లేదా ఒక వాట్సాప్ సందేశం లక్షలాది మందిని కేవలం కొన్ని నిమిషాల్లోనే చేరుకోగలుగుతోంది.
సోషల్ మీడియా ఎన్నికలలో అనేక సానుకూల మార్పులు తీసుకువచ్చింది. అభ్యర్థులు తమ ఆలోచనలను, మేనిఫెస్టోలోని వాగ్దానాలను నేరుగా ప్రజలకు చెప్పగలుగుతున్నారు. ఈ వేదికల ద్వారా చిన్నపార్టీలు కూడా తక్కువ ఖర్చుతో ప్రజల్లో చైతన్యం కలిగించగలుగుతున్నాయి. ప్రత్యేకించి యువతలో రాజకీయాలపై ఆసక్తి పెంచడంలో సోషల్ మీడియా ముఖ్య పాత్ర పోషించింది. మొదటిసారి ఓటు వేయబోయే వారు పెద్ద ఎత్తున ఆన్లైన్లో ప్రచారం చూస్తూ, రాజకీయ చర్చల్లో పాల్గొంటున్నారు. ఇది ప్రజాస్వామ్యంలో ఓటర్ల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచిన ఒక మంచి పరిణామం.
అయితే సోషల్ మీడియా ఎన్నికల్లో పూర్తిగా సానుకూల ప్రభావం చూపించిందని చెప్పడం కష్టమే. దీని మరోవైపు చాలా తీవ్రమైన ప్రతికూలతలు కూడా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఫేక్ న్యూస్ ఒక పెద్ద సమస్యగా మారింది. వాస్తవాలకు విరుద్ధంగా ఉండే కథనాలు, అసత్య ప్రచారాలు, తప్పుడు గణాంకాలు, డీప్ఫేక్ వీడియోలు సోషల్ మీడియా ద్వారా విస్తృతంగా వ్యాప్తి చెందుతున్నాయి. ఇవి ప్రజల్లో అసహనాన్ని పెంచుతూ, మతం, కులం, ప్రాంతం ఆధారంగా విభజనలను మరింతగా పెంచుతున్నాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో విదేశీ బాట్స్ లేదా ట్రోల్స్ కూడా ఎన్నికల ప్రక్రియను ప్రభావితం చేశాయి.
ఈ నేపథ్యంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొన్ని ఎన్నికలు విశేష ప్రాధాన్యతను సంతరించుకున్నాయి. అమెరికా 2016 అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన ట్విట్టర్ ఖాతాను ప్రధాన ఆయుధంగా మార్చుకున్నారు. ఇదే సమయంలో Cambridge Analytica డేటా లీక్ వివాదం, రష్యన్ బాట్స్ జోక్యం పెద్ద చర్చకు దారితీసింది. యునైటెడ్ కింగ్డమ్లో 2016లో జరిగిన బ్రెగ్జిట్ రిఫరెండం సమయంలో కూడా సోషల్ మీడియా ఒక ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. భారత్లో 2014, 2019 ఎన్నికల్లో నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని భారతీయ జనతా పార్టీ సోషల్ మీడియా వేదికలను విస్తృతంగా ఉపయోగించి తమ ఎన్నికల వ్యూహాన్ని విజయవంతం చేసింది. “చాయ్ పీ చర్చా”, “మన్ కీ బాత్” వంటి కార్యక్రమాలు డిజిటల్ మాధ్యమాల ద్వారా కోట్లాది ఓటర్లను చేరుకున్నాయి. కాంగ్రెస్ సహా ఇతర పార్టీలు కూడా తర్వాత అదే దారిలో నడవడానికి ప్రయత్నించాయి.
ఈ అన్ని ఉదాహరణలు ఒక విషయం స్పష్టంగా తెలియజేస్తున్నాయి: ఇకపై ఎన్నికలలో సోషల్ మీడియా ప్రభావాన్ని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ విస్మరించలేం. ఇది ఇప్పుడు ఒక రాజకీయ అస్త్రంగా మారింది. అయితే దీని వల్ల వచ్చే సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి కఠినమైన నియంత్రణలు అవసరం. ఎన్నికల సంఘాలు రాజకీయ ప్రకటనలను పర్యవేక్షించాలి. ఫేక్ న్యూస్, డీప్ఫేక్లను గుర్తించే కృత్రిమ మేధా సాధనాలు మరింత సమర్థంగా పనిచేయాలి. ముఖ్యంగా ప్రజల్లో డిజిటల్ అవగాహన పెంచడం ద్వారా మాత్రమే తప్పుడు ప్రచారాలను అడ్డుకోవచ్చు.
మొత్తానికి సోషల్ మీడియా ఎన్నికల్లో రెండు వైపులా ప్రభావం చూపిస్తోంది. ఒక వైపు ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలపరుస్తూ అవగాహన పెంచుతుంటే, మరోవైపు తప్పుడు ప్రచారాలతో ప్రజల్లో విభజనలు సృష్టిస్తోంది. భవిష్యత్తులో సోషల్ మీడియా ఎన్నికల ఫలితాలను నిర్ణయించే ప్రధాన శక్తిగా కొనసాగే అవకాశం ఖచ్చితంగా ఉంది. అందువల్ల దాన్ని జాగ్రత్తగా, బాధ్యతాయుతంగా వినియోగించడం ప్రజాస్వామ్య భవిష్యత్తుకు అత్యంత అవసరం.