DNEWS:న్యూఢిల్లీ: దేశ ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (CEC), ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్ల (ECs) నియామకానికి సంబంధించిన 2023 చట్టంపై కొనసాగుతున్న న్యాయపోరాటంలో మరో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఈ చట్టాన్ని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లను ఐదుగురు సభ్యుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి బదిలీ చేయాలన్న నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకోవాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై అత్యవసర విచారణ జరపడానికి సుప్రీంకోర్టు నిరాకరించింది. ఈ అంశంపై ప్రత్యేకంగా తక్షణ విచారణ అవసరం లేదని స్పష్టం చేస్తూ, ఇప్పటికే ఏర్పాటు చేసిన రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ముందే తమ అభ్యంతరాలను ప్రస్తావించుకోవాలని పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాదికి సూచించింది. నవంబర్ 20న జరిగిన ఈ పరిణామం ప్రస్తుతం దేశ రాజకీయ, న్యాయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ముందు సీనియర్ న్యాయవాది ప్రశాంత్ భూషణ్ ఈ పిటిషన్‌ను అత్యవసరంగా విచారించాలని ప్రస్తావించారు. ఈ ధర్మాసనంలో జస్టిస్ జాయ్‌మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహన కూడా ఉన్నారు. గతంలో ఈ కేసును విచారించిన ఇద్దరు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఇచ్చిన రిఫరెన్స్ నిర్ణయాన్ని అదే ధర్మాసనం ముందు తిరిగి పరిశీలించేలా పిటిషన్‌ను జాబితా చేయాలని ఆయన కోరారు. ముఖ్యంగా జస్టిస్ సతీశ్ చంద్ర శర్మ వచ్చే వారం చివర్లో పదవీ విరమణ చేయనున్న నేపథ్యంలో ఆలస్యం జరిగితే పిటిషన్ విచారణపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని ఆయన వివరించారు.

ఈ పిటిషన్‌లో ప్రధానంగా ప్రస్తావించిన అంశం న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సతీశ్ చంద్ర శర్మకు సంబంధించిన ప్రయోజనాల సంఘర్షణ (Conflict of Interest) ఆరోపణ. ఆయన కుమారుడు మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టులో భారత ఎన్నికల సంఘం తరఫున న్యాయవాదిగా వ్యవహరిస్తున్నారనే విషయాన్ని పిటిషనర్ తరఫు వాదనగా ప్రస్తావించారు. ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకానికి సంబంధించిన చట్టాన్ని సవాలు చేసే కేసులో ఎన్నికల సంఘంతో సంబంధం ఉన్న అంశం ఉన్నందున, ఈ పరిస్థితిని పరిగణనలోకి తీసుకుని న్యాయమూర్తి విచారణ నుంచి తప్పుకోవాల్సి ఉండేదని పిటిషన్‌లో అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. అయితే ఇవి పిటిషనర్ తరఫు ఆరోపణలు, వాదనలు మాత్రమే. వాటిపై సుప్రీంకోర్టు తుది నిర్ణయం వెలువరించలేదు.

ప్రశాంత్ భూషణ్ వాదనలు విన్న భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్, ఈ అభ్యంతరాలను ఇప్పటికే ఏర్పాటు చేసిన ఐదుగురు సభ్యుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ముందు ప్రస్తావించవచ్చని సూచించారు. రిఫరెన్స్ చెల్లుబాటుపై ఉన్న అభ్యంతరాన్ని కూడా ఆ ధర్మాసనం పరిశీలించే అవకాశం ఉందని జస్టిస్ జాయ్‌మాల్య బాగ్చి అభిప్రాయపడ్డారు. అయితే ప్రశాంత్ భూషణ్ మాత్రం ఈ రిఫరెన్స్ నిర్ణయం రావడానికి జస్టిస్ శర్మ ఇచ్చిన విభేదాభిప్రాయమే కారణమని వాదించారు. ఆయన విభేదాభిప్రాయం లేకపోయి ఉంటే కేసు రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి వెళ్లే పరిస్థితి ఉండేది కాదని పేర్కొన్నారు.

దీనిపై స్పందించిన ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్, మరో న్యాయమూర్తి జస్టిస్ దీపాంకర్ దత్తా కూడా చివరకు కేసును రాజ్యాంగ ధర్మాసనానికి పంపేందుకు అంగీకరించారని గుర్తుచేశారు. తాను కేవలం ధర్మాసనాన్ని ఏర్పాటు చేసే బాధ్యత మాత్రమే నిర్వహించానని వివరించారు. అయినప్పటికీ పిటిషన్‌ను వచ్చే వారంలోనే అసలు ఇద్దరు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ముందు విచారణకు జాబితా చేయాలని ప్రశాంత్ భూషణ్ మరోసారి కోరారు. జస్టిస్ శర్మ పదవీ విరమణ చేయనున్నందున ఈ అంశాన్ని ఆలస్యం చేయకూడదని అభిప్రాయపడ్డారు. అయితే ప్రధాన న్యాయమూర్తి అత్యవసర విచారణకు అనుమతించలేదు. రాజ్యాంగ ధర్మాసనం విచారణకు వచ్చినప్పుడు ఈ అంశాన్ని అక్కడే ప్రస్తావించుకోవచ్చని సూచించారు.

ఈ వివాదానికి అసలు కారణం 2023లో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ అండ్ అదర్ ఎలక్షన్ కమిషనర్స్ (అపాయింట్‌మెంట్, కండిషన్స్ ఆఫ్ సర్వీస్ అండ్ టర్మ్ ఆఫ్ ఆఫీస్) చట్టం. ఈ చట్టం ప్రకారం ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామకానికి సంబంధించిన ఎంపిక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి, లోక్‌సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు, ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసిన కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి సభ్యులుగా ఉంటారు. గతంలో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పులో సూచించిన విధానంతో పోలిస్తే కొత్త చట్టంలో ఎంపిక కమిటీ కూర్పు మారడం ప్రధాన వివాదానికి కారణమైంది.

ప్రత్యేకంగా ఎంపిక కమిటీలో భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తికి స్థానం లేకపోవడంపై ప్రతిపక్ష పార్టీలు, ప్రజాస్వామ్య హక్కుల సంఘాలు, పలు పిటిషనర్లు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఎన్నికల సంఘం దేశ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో అత్యంత కీలకమైన రాజ్యాంగ సంస్థ కావడంతో దాని ఉన్నతాధికారుల నియామకంలో కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ ఆధిపత్యం పెరగకూడదని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు. ఎంపిక ప్రక్రియలో స్వతంత్రత, పారదర్శకత, నిష్పాక్షికత ఉండాలని కోరుతున్నారు. మరోవైపు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ చట్టాన్ని సమర్థిస్తూ, పార్లమెంట్ ఆమోదించిన చట్టబద్ధమైన విధానంలోనే నియామకాలు జరుగుతున్నాయని తన వాదనను వినిపిస్తోంది.

ఈ చట్టాన్ని సవాలు చేస్తూ డాక్టర్ జయా ఠాకూర్, గోపాల్ సింగ్, నామన్ షెరస్త్ర, అసోసియేషన్ ఫర్ డెమోక్రటిక్ రిఫార్మ్స్ (ADR), పీపుల్స్ యూనియన్ ఫర్ సివిల్ లిబర్టీస్ (PUCL) తదితరులు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించారు. ఈ పిటిషన్లలో ముఖ్యంగా చట్టంలోని కొన్ని నిబంధనల రాజ్యాంగబద్ధతను ప్రశ్నించారు. ఎన్నికల కమిషనర్ల నియామక వ్యవస్థలో సమతుల్యత, స్వతంత్రత ఉండాలనే అంశాన్ని ప్రధానంగా లేవనెత్తారు.

సెప్టెంబర్ 23, 2026న జస్టిస్ దీపాంకర్ దత్తా, జస్టిస్ సతీశ్ చంద్ర శర్మలతో కూడిన ఇద్దరు సభ్యుల ధర్మాసనం ఈ కేసులో విభేదాభిప్రాయం వ్యక్తం చేసింది. జస్టిస్ దీపాంకర్ దత్తా ప్రకారం, ఈ పిటిషన్లను ఇద్దరు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనమే పరిశీలించవచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు. అయితే జస్టిస్ సతీశ్ చంద్ర శర్మ మాత్రం ఈ అంశంలో కీలకమైన రాజ్యాంగపరమైన ప్రశ్నలు ఉన్నందున ఐదుగురు సభ్యుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం విచారించడం సముచితమని పేర్కొన్నారు. దీంతో కేసును తదుపరి నిర్ణయం కోసం భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి వద్దకు పంపారు. అనంతరం ఐదుగురు సభ్యుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ఏర్పాటు చేయబడింది.

ఇప్పుడు ఈ రిఫరెన్స్ నిర్ణయాన్నే వెనక్కి తీసుకోవాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై అత్యవసర విచారణకు సుప్రీంకోర్టు నిరాకరించడం మరో కీలక మలుపుగా మారింది. అయితే కోర్టు అత్యవసర విచారణకు నిరాకరించిందని మాత్రమే ఈ పిటిషన్‌ను కొట్టివేసినట్లు భావించకూడదు. పిటిషనర్ లేవనెత్తిన అభ్యంతరాలను రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ముందు ప్రస్తావించుకునే అవకాశం ఉందని కోర్టు సూచించింది. అందువల్ల ఈ వివాదంపై తుది న్యాయపరమైన నిర్ణయం ఇంకా రావాల్సి ఉంది.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *