
DNEWS:హైదరాబాద్ శంషాబాద్ పరిసర ప్రాంతాల్లో ప్రతిపాదిత హైస్పీడ్ రైలు ప్రాజెక్టు, ఇంటిగ్రేటెడ్ మొబిలిటీ హబ్ కోసం చేపట్టిన భూసేకరణ వివాదం తెలంగాణ రాజకీయాల్లో మరోసారి చర్చనీయాంశంగా మారింది. బహదూర్గూడ, రాయకుంట, గొల్లపల్లి ఖుర్ద్, సయ్యద్గూడ గ్రామాల్లో 1,127.24 ఎకరాల భూమిని సేకరించేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నోటిఫికేషన్ జారీ చేయడంపై రైతులు, భూయజమానులు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. బుల్లెట్ రైలు కారిడార్లకు సంబంధించిన తుది అలైన్మెంట్లు, సమగ్ర ప్రాజెక్టు నివేదిక (DPR), కేంద్ర ప్రభుత్వ తుది ఆమోదం ఇంకా పూర్తికాకముందే భూసేకరణ ప్రక్రియ ఎందుకు చేపట్టారనే ప్రశ్నలు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ అంశంపై ప్రతిపక్షాలు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని విమర్శలు చేస్తున్నాయి.
శంషాబాద్ పరిసరాల్లో 1,127 ఎకరాల భూసేకరణ
హైదరాబాద్ నుంచి పుణె, బెంగళూరు, చెన్నై నగరాలను అనుసంధానించే హైస్పీడ్ రైలు కారిడార్లకు శంషాబాద్ ప్రాంతాన్ని కీలక కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయాలనే ప్రతిపాదన ఉంది. రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయానికి సమీపంలో హైస్పీడ్ రైలు స్టేషన్, డిపో, ఆపరేషన్స్ కంట్రోల్ సెంటర్ ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రణాళికలో భాగంగా బహదూర్గూడలో 400 ఎకరాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేటాయించినట్లు ముఖ్యమంత్రి కేంద్రానికి వివరించారు.
దీనికి అదనంగా 1,127.24 ఎకరాల భూమిని ఇంటిగ్రేటెడ్ మొబిలిటీ హబ్ కోసం గుర్తించి భూసేకరణ నోటిఫికేషన్ జారీ చేసింది. ఈ హబ్లో హైస్పీడ్ రైలు, మెట్రో రైలు, అంతర్రాష్ట్ర బస్ టెర్మినల్, విమానాశ్రయ రవాణా సదుపాయాలను అనుసంధానించాలనే ప్రతిపాదన ఉంది.
ఈ భూసేకరణకు సంబంధించి బహదూర్గూడ, రాయకుంట, గొల్లపల్లి ఖుర్ద్, సయ్యద్గూడ గ్రామాల భూములు ప్రస్తావనలోకి వచ్చాయి. అయితే 1,127 ఎకరాలన్నీ బుల్లెట్ రైలు పట్టాల నిర్మాణం కోసమే సేకరిస్తున్నారనే ప్రచారం సరైన వివరణ కాదు. అధికారికంగా ఈ భూములను ఇంటిగ్రేటెడ్ మొబిలిటీ హబ్ ప్రతిపాదనతో అనుసంధానించారు.
DPR, అనుమతులపై ఎందుకు వివాదం?
సాధారణంగా భారీ రైల్వే ప్రాజెక్టులకు మార్గాల ఖరారు, సాంకేతిక పరిశీలన, వ్యయ అంచనాలు, సంబంధిత సంస్థల ఆమోదాలు కీలకం. కానీ శంషాబాద్ మొబిలిటీ హబ్ కోసం భూసేకరణ ప్రక్రియ ముందుకు సాగుతున్న సమయంలోనే హైస్పీడ్ రైలు కారిడార్ల తుది అలైన్మెంట్లు, DPRలపై స్పష్టత లేదని విమర్శలు వస్తున్నాయి.
అక్టోబర్ 30న ముఖ్యమంత్రి రేవంత్రెడ్డి కేంద్ర రైల్వే మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్కు లేఖ రాశారు. హైదరాబాద్–పుణె–ముంబై, హైదరాబాద్–బెంగళూరు, హైదరాబాద్–చెన్నై హైస్పీడ్ రైలు కారిడార్లకు సంబంధించిన మార్పులు చేసిన అలైన్మెంట్లు, స్టేషన్ ప్రాంతాలకు త్వరగా ఆమోదం ఇవ్వాలని కోరారు. ఈ మూడు కారిడార్లకు సంబంధించిన DPRలను వేగవంతం చేయాలని కూడా విజ్ఞప్తి చేశారు.
ముఖ్యమంత్రి వివరాల ప్రకారం, నేషనల్ హైస్పీడ్ రైల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (NHSRCL) 2026 మేలో ప్రతిపాదిత అలైన్మెంట్లను రాష్ట్రానికి పంపింది. వాటిని పరిశీలించిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొన్ని మార్పులను సూచించింది. ఈ మార్పులకు జూలై 17న రాష్ట్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపి, కేంద్ర సంస్థకు పంపినట్లు ముఖ్యమంత్రి తెలిపారు.
అయితే మార్పులు చేసిన అలైన్మెంట్లకు NHSRCL, రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ తుది ఆమోదం రావాల్సి ఉందని ముఖ్యమంత్రి లేఖలో పేర్కొన్నట్లు వార్తా నివేదికలు వెల్లడించాయి. ఈ నేపథ్యంలో తుది ఆమోదానికి ముందే భూసేకరణ ఎందుకు ప్రారంభించారనే ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
ఆగస్టు 17న GO Ms No.42.. సామాజిక ప్రభావ అధ్యయనంపై ప్రశ్నలు
ఈ భూసేకరణ వివాదంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం GO Ms No.42. రంగా రెడ్డి జిల్లా కలెక్టర్ ఆగస్టు 14న మొబిలిటీ హబ్ కోసం 1,127 ఎకరాల భూసేకరణకు అనుమతి కోరుతూ రవాణా శాఖకు ప్రతిపాదన పంపినట్లు వార్తా పరిశీలనలో వెల్లడైంది.
ఆ ప్రతిపాదనలో సామాజిక ప్రభావ అంచనా (Social Impact Assessment) నుంచి మినహాయింపు కోరిన అంశం కూడా ఉంది. అనంతరం ఆగస్టు 17న రవాణా శాఖ GO Ms No.42 జారీ చేసి సామాజిక ప్రభావ అంచనా నుంచి మినహాయింపు ఇచ్చినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
ఈ ఉత్తర్వులో భూసేకరణకు సంబంధించిన DPR, వ్యయ ప్రయోజనాల విశ్లేషణ, 1,127 ఎకరాల భూమి అవసరానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరణ లేదని విమర్శలు వచ్చాయి. భూసేకరణ ప్రక్రియలో ప్రజాప్రయోజనం, రైతుల హక్కులు, సామాజిక ప్రభావం వంటి అంశాలను తగినంతగా పరిశీలించారా అనే ప్రశ్నలు కూడా చర్చకు వచ్చాయి.
అయితే ఈ అంశాలపై తుది న్యాయపరమైన నిర్ణయం వెలువడినట్లు సమాచారం లేదు. ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు చట్టబద్ధత, భూసేకరణ ప్రక్రియపై అభ్యంతరాలను న్యాయస్థానంలో పరిశీలించాల్సి ఉంది.
రైతుల ఆందోళన.. గతంలోనే హైకోర్టును ఆశ్రయించిన బాధితులు
బహదూర్గూడ ప్రాంతంలో భూముల స్వాధీనం, కంచెల నిర్మాణం చేపట్టేందుకు అధికారులు ప్రయత్నించిన సందర్భాల్లో రైతులు నిరసనలు వ్యక్తం చేశారు. జూలైలో సుమారు 650 ఎకరాల భూమి చుట్టూ కంచె వేసే ప్రయత్నాలను వ్యతిరేకిస్తూ స్థానికులు ఆందోళనకు దిగినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఈ సందర్భంగా పలువురు రైతులను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు కూడా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
భూములపై తమకు హక్కులు ఉన్నాయని, తమ జీవనాధారమైన వ్యవసాయ భూములను ముందస్తు స్పష్టత లేకుండా స్వాధీనం చేసుకోవద్దని రైతులు డిమాండ్ చేశారు. పరిహారం, భూసేకరణ అవసరం, ప్రాజెక్టు అలైన్మెంట్ వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వం స్పష్టమైన హామీ ఇవ్వాలని కోరారు.
కొన్ని అసైన్డ్ భూముల విషయంలో బాధితులు తెలంగాణ హైకోర్టును ఆశ్రయించగా, సంబంధిత భూములపై స్టే ఉత్తర్వులు వచ్చినట్లు వార్తా విశ్లేషణలో పేర్కొన్నారు. మరికొన్ని భూముల విషయంలో కోర్టు యథాతథ స్థితి కొనసాగించాలని ఆదేశించినట్లు కూడా నివేదికలు వెల్లడించాయి.
ప్రస్తుతం భూసేకరణ నోటిఫికేషన్ను సవాలు చేస్తూ భూయజమానులు న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించినట్లు సమాచారం. ఈ కేసులపై తుది తీర్పు వెలువడే వరకు భూసేకరణ చట్టబద్ధతపై తుది నిర్ధారణ చేయడం సాధ్యం కాదు.
కేంద్రం నుంచి భూసేకరణకు అధికారిక అభ్యర్థన వచ్చిందా?
ఈ వివాదంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ వైఖరి కూడా కీలకంగా మారింది. కేంద్ర మంత్రి జి. కిషన్రెడ్డి అక్టోబర్ 10న చేసిన ప్రకటనలో, మూడు హైస్పీడ్ రైలు కారిడార్ల కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు భూసేకరణ చేపట్టాలని కేంద్ర రైల్వే శాఖ నుంచి అధికారిక అభ్యర్థన పంపలేదని పేర్కొన్నట్లు వార్తా నివేదికలు తెలిపాయి.
మరోవైపు ముఖ్యమంత్రి రేవంత్రెడ్డి కేంద్రానికి రాసిన లేఖలో NHSRCL మే నెలలో ప్రతిపాదిత అలైన్మెంట్లను రాష్ట్రానికి పంపిందని వివరించారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మార్పులు సూచించి, తుది ఆమోదం కోసం పంపినట్లు పేర్కొన్నారు.
ఈ రెండు అంశాల మధ్య ఉన్న తేడాను గమనించాల్సిన అవసరం ఉంది. NHSRCL నుంచి ప్రతిపాదిత అలైన్మెంట్లు రావడం ఒక ప్రక్రియ కాగా, భూసేకరణకు సంబంధించి కేంద్రం నుంచి అధికారిక అభ్యర్థన లేదా తుది అనుమతి రావడం మరో అంశం. ఈ విషయంలో కేంద్రం, రాష్ట్రం మధ్య అధికారిక స్పష్టత అవసరమవుతోంది.
కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వంపై ప్రతిపక్షాల విమర్శలు
భూసేకరణ ప్రక్రియపై బీఆర్ఎస్ నేతలు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నారు. తుది అలైన్మెంట్లు ఖరారు కాకముందే రైతుల భూములపై చర్యలు ఎందుకు తీసుకుంటున్నారని నిలదీస్తున్నారు. రైతులకు పరిహారం, భూముల భవిష్యత్తు, ప్రాజెక్టు అవసరంపై పూర్తి వివరాలు వెల్లడించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
ప్రతిపక్షాల ఆరోపణల ప్రకారం, ప్రాజెక్టు పేరు చెప్పి రైతులను భయపెట్టడం, భూములపై ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవడం అన్యాయమని విమర్శిస్తున్నారు. అయితే ప్రభుత్వం తరఫున ఈ భూసేకరణను బుల్లెట్ రైలు, మెట్రో, బస్ టెర్మినల్, విమానాశ్రయాన్ని అనుసంధానించే సమగ్ర రవాణా కేంద్రం ప్రతిపాదనలో భాగంగా వివరించారు.
ఈ నేపథ్యంలో రాజకీయ ఆరోపణలకు అతీతంగా రైతులకు భూసేకరణ వివరాలు, పరిహారం, ప్రాజెక్టు అవసరం, చట్టపరమైన ప్రక్రియపై స్పష్టమైన సమాచారం అందించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంది.
రైతులకు పరిహారం.. ప్రభుత్వం ఏం స్పష్టం చేయాలి?
భూసేకరణలో బాధితులైన రైతులు, భూయజమానులకు నోటిఫికేషన్ వివరాలు, సర్వే నంబర్లు, భూమి విస్తీర్ణం, పరిహారం నిర్ణయించే విధానం, అభ్యంతరాలు సమర్పించే గడువు వంటి అంశాలపై స్పష్టత అవసరం. ప్రాజెక్టు తుది రూపురేఖలు ఖరారు కాకపోతే భూముల వినియోగం, అవసరమైన విస్తీర్ణం, ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలపై కూడా ప్రభుత్వం వివరణ ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.
శంషాబాద్ ప్రాంతం హైదరాబాద్ విమానాశ్రయానికి సమీపంలో ఉండటంతో రవాణా, పారిశ్రామిక అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యం ఉంది. అయితే అభివృద్ధి పేరుతో స్థానిక రైతుల హక్కులు, జీవనాధారాలు దెబ్బతినకుండా చూడటం కూడా అంతే ముఖ్యం.
తుది ఆమోదాల తర్వాతే స్పష్టత.. రైతుల చూపు ప్రభుత్వంపై
హైదరాబాద్ను పుణె, బెంగళూరు, చెన్నై నగరాలతో అనుసంధానించే హైస్పీడ్ రైలు ప్రాజెక్టు రాష్ట్రానికి రవాణా పరంగా ప్రాధాన్యం కలిగిన ప్రతిపాదన. అదే సమయంలో శంషాబాద్లో 1,127.24 ఎకరాల భూసేకరణ, కేంద్ర అనుమతులు, DPR, సామాజిక ప్రభావ అంచనా, పరిహారం వంటి అంశాలు ప్రజల్లో చర్చకు దారితీశాయి.
కేంద్ర రైల్వే శాఖ, NHSRCL నుంచి తుది అలైన్మెంట్ ఆమోదం ఎప్పుడు వస్తుంది? మొబిలిటీ హబ్కు అవసరమైన భూమి విస్తీర్ణం ఎలా నిర్ణయించారు? భూయజమానులకు ఎంత పరిహారం అందుతుంది? హైకోర్టులో ఉన్న కేసులపై ఎలాంటి నిర్ణయం వెలువడుతుంది? అన్న ప్రశ్నలకు రానున్న రోజుల్లో స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, కేంద్రం కలిసి ప్రాజెక్టు స్థితిగతులపై పూర్తి వివరాలు వెల్లడించి, రైతుల అభ్యంతరాలను పరిష్కరించిన తర్వాతే భూసేకరణపై నెలకొన్న సందిగ్ధత తొలగే అవకాశం ఉంది.
